HASAR KONTROL CERRAHİSİ SONRASI ANJİYOGRAFİ RUTİN OLARAK YAPILMALI MIDIR?

Öz

Giriş: Karaciğer travmalarına yaklaşım klinik takipten hasar kontrol cerrahisine kadar değişiklik göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, hasar kontrol cerrahisi uygulanan hastalara anjiyografi rutin olarak yapılmalı mıdır yoksa depacking sonrası kanama olursa yapılmak üzere beklenilmeli midir sorusuna cevap aramaktır.

Method: Ocak 2000 ve Aralık 2010 tarihleri arasında künt veya penetran karaciğer yaralanması tanısı ile kliniğimize başvuran ve hasar kontrol cerrahisi uygulanan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri, travma mekanizması, şok durumu, injury severity skoru (ISS), karaciğer yaralanma derecesi, eşlik eden yaralanmalar, anjiyoembolizasyon, hastane yatış süresi, depacking zamanı ve mortalite bilgileri kayıt altına alınmıştır.

Sonuçlar: Çalışmaya 513 karaciğer yaralanması olan hasta dahil edilmiştir. Bu hastalardan 60’ına hasar kontrol cerrahisi uygulanmıştır. Yirmibir hastaya anjiyoembolizasyon yapılmıştır. Yüksek ISS ile ilişkili olarak şok durumu (p=0.009) ve eşlik eden organ yaralanmaları (p<0.001) anlamlı bulunmuştur. En sık eşlik eden yaralanma ekstremite yaralanmaları olup, anjiyoembolizasyon yapılan grupta mortalite oranı % 19, anjiyoembolizasyon yapılmayan grupta % 14 olarak saptanmıştır (p=0.369).

Tartışma: Hasar kontrol cerrahisi sonrası karaciğer yaralanmalarının çoğunda anjiyoembolizasyon yapılması gerekmemiştir. Anjiyoembolizasyon depacking sonrası kanaması devam eden  olgular için saklanmalıdır.

Anahtar kelimeler: Anjiyografi; embolizasyon; travma; packing.

Anahtar Kelimeler

• Anjiyografi,embolizasyon,travma,packing

SHOULD ANGIOGRAPHY BE ROUTINELY EMPLOYED IN HIGH GRADE LIVER INJURIES UNDERGOING DAMAGE CONTROL SURGERY?

Öz

Objective: The management of traumatic liver injuries involves various strategies ranging from observation to operative intervention and includes various options such as angiography and/or damage-control surgery. In this study, we aimed to clarify whether routine angiography is necessary or can be reserved for selected patients with persistent bleeding after depacking.

Methods: During the 11-year period from January 2000 to December 2010 all patients with blunt or penetrating trauma who sustained a liver injury and underwent a damage control laparotomy in our institution were retrospectively reviewed. Following variables were extracted from patient charts: demographics, the mechanism of injury, shock status, Injury Severity Score, liver injury grades, associated injuries, angioembolization, duration of hospitalisation, time to depacking, mortality. Angioembolization.was performed when persistent bleeding was encountered after depacking.

Results: A total of 513 patients with hepatic injury were admitted during the study period. Damage control surgery was undertaken in 60 patients, of whom 21 patients underwent angioembolization. The factors associated with a high Injury Severity Score were admission in shock status (p=0.009) and associated organ injuries (p<0.001). Extremity injury was the most commonly encountered associated injury (n=15, 25.0%). In the damage control surgery group, mortality was not significantly different between angioembolization (n=4, 19%) and non-angioembolization (n=14, 33%) groups (p=0.369).

Conclusion: The most patients with abdominal packing after liver trauma may not require routine angiography. Angioembolization may be used selectively in patients with persistent bleeding after depacking.

Key words: Angiography; embolisation; trauma; packing

Anahtar Kelimeler

• Angiography,embolisation,trauma,packing