Çölyak hastalığının karaciğer tutulumları
Öz
Çölyak hastalığı (ÇH) buğdaydaki glutene ve
arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllarda bulunan gluten benzeri diğer tahıl
proteinlerine karşı kalıcı intoleransla karekterize, ağırlıklı olarak proksimal
ince barsağı etkileyen bir hastalıktır. Bir enteropati olarak bilinmesine
rağmen son yıllarda ortaya konulan ve belirginleşen gastrointestinal sistem
dışı bulguları ile de kendini göstermektedir. ÇH, karaciğer enzim
yüksekliklerinin %6-9’unu oluştururken, ÇH olanlarda ise
karaciğer enzimlerindeki yükselme oranı %40’
lara varabilmektedir. ÇH’nda tek bulgu bazen karaciğer enzim
yüksekliği olabildiği gibi; birçok karaciğer hastalığı ile ÇH birlikteliği de
gösterilmiştir. Bu kapsamda ÇH tanısı konan hastalarda mutlaka karaciğer enzim
taraması önerilmektedir. ÇH ilişkili karaciğer bozuklukları kriptojenik
hipertransaminazemi ya da çölyak hepatiti ve otoimmün karaciğer hastalıkları
olarak iki ana grupta değerlendirilebilir. Bunların yanında birçok karaciğer
hastalığı ile de ÇH birlikteliği gösterilmiştir. Bu yazımızda ÇH ile karaciğer
enzim yüksekliği ilişkisini inceleyerek, bu hastalıklara yaklaşımı özetlemeyi
hedefledik.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Ludvigsson JF, Leffler DA, Bai JC, Biagi F, Fasano A, Green PH, et al. The Oslo definitions for coeliac disease and related terms. Gut 2013;62(1):43-52.
- 2. Volta U, De Franceschi L, Lari F, Molinaro N, Zoli M, Bianchi FB. Coeliac disease hidden by cryptogenic hypertransaminasaemia. Lancet 1998;352(9121):26-9.
- 3. Sainsbury A, Sanders DS, Ford AC. Meta-analysis: coeliac disease and hypertransaminasaemia. Aliment Pharmacol Ther 2011;34(1):33-40.
- 4. Castillo NE, Vanga RR, Theethira TG, Rubio-Tapia A, Murray JA, Villafuerte J, et al. Prevalence of abnormal liver function tests in celiac disease and the effect of a gluten-free diet in the US population. Am J Gastroenterol 2015;110(8):1216-22.
- 5. Hagander B, Berg NO, Brandt L, Nordén A, Sjölund K, Stenstam M. Hepatic injury in adult coeliac disease. Lancet 1977;2(8032):270-2.
- 6. Marciano F, Savoia M, Vajro P. Celiac disease-related hepatic injury: Insights into associated conditions and underlying pathomechanisms. Dig Liver Dis 2016;48(2):112-9.
- 7. Miele L, Valenza V, La Torre G, Montalto M, Cammarota G, Ricci R, et al. Increased intestinal permeability and tight junction alterations in nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology 2009;49:1877-87.
- 8. Schwabe RF, Seki E, Brenner DA. Toll-like receptor signaling in the liver. Gastroenterology 2006;130(6):1886-900. 9. Korponay-Szabó IR, Halttunen T, Szalai Z, Laurila K, Király R, Kovács JB, et al. In vivo targeting of intestinal and extraintestinal transglutaminase 2 by coeliac autoantibodies. Gut 2004;53(5):641-8.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Tolga Düzenli
Sultan Abdulhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Gastroenteroloji Kliniği, Üsküdar, İstanbul
Türkiye
Alpaslan Tanoğlu
*
Sultan Abdulhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Gastroenteroloji Kliniği, Üsküdar, İstanbul
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2017
Gönderilme Tarihi
30 Ocak 2017
Kabul Tarihi
7 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 80 Sayı: 3