Araştırma Makalesi

GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ

Cilt: 82 Sayı: 2 19 Haziran 2019
  • Ertuğrul Erken *
  • Gülsüm Akkuş
  • Fatma Betül Güzel
  • Neziha Ulusoylar
  • Orçun Altınören
  • Özkan Güngör
PDF İndir
TR EN

GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Amaç: Kırılganlık; geriyatrik popülasyonlarda oluşturulmuş, fiziksel inaktiviteyi ve hastalık komplikasyonlarına duyarlılığı anlatan bir tanımlamadır. Hemodiyaliz (HD) hastalarında kırılganlığı inceleyen çalışmaların çoğu yaşlı popülasyonlardadır. Kognitif bozukluk HD hastalarının göz ardı edilen bir sorunudur. Bu çalışmanın amacı genç erişkin HD hastalarında kırılganlıkla kognitif bozukluk arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Yöntemler: Çalışmaya 18-65 yaş arası 102 HD hastası alındı. Kırılganlık; klinik kırılganlık indeksi (KKİ) ile, kognitif durum Montreal Cognitive Assesment (MoCA) ile değerlendirildi. KKİ puanı 5-7 arası olan hastalar kırılgan, 4-7 arası olanlar duyarlı-veya-kırılgan olarak belirlendi. MoCA skoru <24/30 olanlar kognitif bozukluk olarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 48,3±12,4 yıl idi. Duyarlı-veya-kırılgan olma %26,7, kırılganlık %12,7 sıklıkta bulundu. Kognitif bozukluk sıklığı %69,6 idi. Kognitif bozukluğu olan ve olmayan HD hastaları karşılaştırıldığında, kognitif bozukluğu olanlarda hem kırılgan olma sıklığı hem de duyalı-veya-kırılgan olma sıklığı anlamlı düzeyde artmıştı (sırasıyla %22,4; %0,0 p=0,011 ve %57,7; %3,3 p<0,001). KKİ puanı ile MoCA skoru arasında anlamlı negatif korelasyon vardı (-r=0,607, p<0,001). Bu korelasyon yaş, diyabetes mellitus ve kardiyovasküler hastalıkla yapılan regresyon analizinden sonra anlamlılığını korudu (p=0,012). Sonuç: Bu çalışma genç erişkin HD hastalarında kırılganlığın kognitif bozukluk ile ilişkili olabileceğini gösterdi. HD hastalarında kırılganlığın belirlenmesi, inaktivite ve komorbiditeler dışında, kognitif bozukluğa karşı da önlem almamızı gerektirebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Seliger SL. Frailty and Cognitive Impairment in ESRD: Brain-Body Connections. Clin J Am Soc Nephrol 2015; 10(12):2104-2106.
  2. 2. Iyasere O, Okai D, Brown E. Cognitive function and advanced kidney disease: longitudinal trends and impact on decision-making. Clin Kidney J 2017;10(1):89-94.
  3. 3. Johansen KL, Delgado C, Bao Y, Kurella Tamura M. Frailty and dialysis initiation. Semin Dial 2013;26(6):690-6.
  4. 4. Fried LP, Tangen CM, Walston J, Newman AB, Hirsch C, Gottdiener J, et al. Cardiovascular Health Study Collaborative Research Group. Frailty in older adults: evidence for a phenotype. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2001;56(3):146-56.
  5. 5. Morley JE, Vellas B, van Kan GA, Anker SD, Bauer JM, Bernabei R, et al. Frailty consensus: a call to action. J Am Med Dir Assoc 2013;14(6):392-7.
  6. 6. Musso CG, Jauregui JR, Macías Nú-ez JF. Frailty phenotype and chronic kidney disease: a review of the literature. Int Urol Nephrol 2015;47(11):1801-7.
  7. 7. Chowdhury R, Peel NM, Krosch M, Hubbard RE. Frailty and chronic kidney disease: A systematic review. Arch Gerontol Geriatr 2017;68:135-42.
  8. 8. McAdams-DeMarco MA, Law A, Salter ML, Boyarsky B, Gimenez L, Jaar BG, Walston JD, Segev DL. Frailty as a novel predictor of mortality and hospitalization in individuals of all ages undergoing hemodialysis. J Am Geriatr Soc 2013;61(6):896-901.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

19 Haziran 2019

Gönderilme Tarihi

10 Aralık 2018

Kabul Tarihi

4 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 82 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Erken, E., Akkuş, G., Güzel, F. B., Ulusoylar, N., Altınören, O., & Güngör, Ö. (2019). GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 82(2), 81-88. https://doi.org/10.26650/2018.0037
AMA
1.Erken E, Akkuş G, Güzel FB, Ulusoylar N, Altınören O, Güngör Ö. GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ. İst Tıp Fak Derg. 2019;82(2):81-88. doi:10.26650/2018.0037
Chicago
Erken, Ertuğrul, Gülsüm Akkuş, Fatma Betül Güzel, Neziha Ulusoylar, Orçun Altınören, ve Özkan Güngör. 2019. “GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 82 (2): 81-88. https://doi.org/10.26650/2018.0037.
EndNote
Erken E, Akkuş G, Güzel FB, Ulusoylar N, Altınören O, Güngör Ö (01 Haziran 2019) GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 82 2 81–88.
IEEE
[1]E. Erken, G. Akkuş, F. B. Güzel, N. Ulusoylar, O. Altınören, ve Ö. Güngör, “GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ”, İst Tıp Fak Derg, c. 82, sy 2, ss. 81–88, Haz. 2019, doi: 10.26650/2018.0037.
ISNAD
Erken, Ertuğrul - Akkuş, Gülsüm - Güzel, Fatma Betül - Ulusoylar, Neziha - Altınören, Orçun - Güngör, Özkan. “GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 82/2 (01 Haziran 2019): 81-88. https://doi.org/10.26650/2018.0037.
JAMA
1.Erken E, Akkuş G, Güzel FB, Ulusoylar N, Altınören O, Güngör Ö. GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ. İst Tıp Fak Derg. 2019;82:81–88.
MLA
Erken, Ertuğrul, vd. “GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, c. 82, sy 2, Haziran 2019, ss. 81-88, doi:10.26650/2018.0037.
Vancouver
1.Ertuğrul Erken, Gülsüm Akkuş, Fatma Betül Güzel, Neziha Ulusoylar, Orçun Altınören, Özkan Güngör. GENÇ ERİŞKİN HEMODİYALİZ HASTALARINDA KIRILGANLIK VE KOGNİTİF BOZUKLUK ARASINDAKİ İLİŞKİ. İst Tıp Fak Derg. 01 Haziran 2019;82(2):81-8. doi:10.26650/2018.0037

Contact information and address

Addressi: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanlığı, Turgut Özal Cad. 34093 Çapa, Fatih, İstanbul, TÜRKİYE

Email: itfdergisi@istanbul.edu.tr

Phone: +90 212 414 21 61