Derleme

MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI

Cilt: 83 Sayı: 2 23 Mart 2020
  • Gözde Öztan *
  • Halim İşsever
PDF İndir
TR EN

MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI

Öz

Meslek hastalıkları, iş yerinde fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psikolojik etkenlerle karşılaşan çalışanın kişisel özelliklerine bağlı olarak gelişen geçici veya sürekli hastalıklardır. Tamamen önlenebilir hastalıklardan olan meslek hastalıkları, beslenme alışkanlığı, genetik varyasyonlar, sigara ve alkol kullanımı, obezite gibi bir çok faktöre bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Meslek hastalıklara karşı duyarlılıkta popülasyondaki kişisel farklılıkların belirlenmesini sağlayan hastalığa yatkınlık nedeni olan genetik polimorfizmlerin bir kısmı hastalık riskini arttırırken, bir kısmı da azaltabilmektedir. Bu derlemenin amacı; meslek hastalıklarına yatkınlıkla ilgili genetik polimorfizm profilleri kullanılarak genlerin ve polimorfizmlerin belirlenmesiyle hastalıklara yatkınlık taraması yapılmasının ve hastaların genotipine uygun bireysel tedavi seçeneklerinin geliştirilmesinin olası yararlarını araştırmaktır. Genel popülasyondaki yüksek prevalansları nedeniyle, çevresel risklere duyarlılığı belirleyen genetik polimorfizmler, işyerinde ortaya çıkan spesifik risklerin belirlenmesiyle mesleki hastalıkların tespitine büyük katkı sağlayabilirler. Korunma önlemleri yeterince alınmayan iş yerlerinde, genetik olarak yatkınlık taşıyan kişilerde, duyarlılaştırıcı özellik taşıyan etkenlerle yoğun ve uzun süreli temasta riskin artacağı açıktır. İşyerinde genetik duyarlılıkları araştıran çalışmalar, hastalığın etiyolojisinin, özellikle de çevreye duyarlı genlerin belirlenmesini; maruz kalma açısından hassas alt popülasyonların tanımlanmasını; genetik duyarlılığı göz önünde bulundurarak mesleki maruz kalma sınırlarının belirlenmesinde faydalı veriler sağlamaktadır. Genetik duyarlılık polimorfizmlerinin hastalık riskini belirlemede açık bir rolü olsa bile, çalışma ortamlarındaki geniş ölçekli genetik taramanın değeri, etik ve sosyal kaygılar nedeniyle sınırlı kalmaktadır. Bu nedenle, işyerlerinde büyük ölçekli genetik tarama yapılması şu anda önerilmemektedir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü (İSGGM). Meslek Hastalıkları Rehberi. Ankara: Matsa Basımevi; 2011.
  2. 2. Güven R. Mesleki Hastalıkların Tanımı, Tarihçesi, Epidemiyolojisi. Özyardımcı N, editör. Mesleksel Hastalıklar Kitabı. Uludağ Üniversitesi Basımevi: Bursa; 2007. s. 3-61.
  3. 3. Davoodi S, Haghighi SK, Kalhori NRS, Hosseini SN, Mohammadzadeh Z, Safdari R. Occupational Disease Registries-Characteristics and Experiences. Acta Inform Med 2017;25(2):136-40.
  4. 4. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. Meslek Hastalıkları ve İş ile İlgili Hastalıklar Tanı Rehberi. 2018. s.490.
  5. 5. Machida S. List of occupational diseases (revised 2010). Identification and recognition of occupational diseases: Criteria for incorporating diseases in the ILO list of occupational diseases. Occupational Safety and Health Series. Programme of Safety and Health at Work and the Environment (SafeWork) (Genève 22, Switzerland). International Labour Office: 2010. Report No: MEULOD/2005/1-2-3.
  6. 6. Christiani DC, Mehta AJ, Yu CL. Genetic susceptibility to occupational exposures. Occup Environ Med 2008;65(6):430-6.
  7. 7. Khoury M, Beaty T, Cohen B. Fundamentals of genetic epidemiology. In: Morton EN, editor. Genetic epidemiology. New York: Oxford University Press; 1993. p. 389-90.
  8. 8. Zheng G, Tian L, Liang Y, Broberg K, Lei L, Guo W, et al. δ-Aminolevulinic acid dehydratase genotype predicts toxic effects of lead on workers’ peripheral nervous system. Neurotoxicology 2011;32(4):374-82.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

23 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2019

Kabul Tarihi

18 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 83 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Öztan, G., & İşsever, H. (2020). MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 83(2), 152-161. https://izlik.org/JA26RR72ZB
AMA
1.Öztan G, İşsever H. MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI. İst Tıp Fak Derg. 2020;83(2):152-161. https://izlik.org/JA26RR72ZB
Chicago
Öztan, Gözde, ve Halim İşsever. 2020. “MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83 (2): 152-61. https://izlik.org/JA26RR72ZB.
EndNote
Öztan G, İşsever H (01 Mart 2020) MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83 2 152–161.
IEEE
[1]G. Öztan ve H. İşsever, “MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI”, İst Tıp Fak Derg, c. 83, sy 2, ss. 152–161, Mar. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26RR72ZB
ISNAD
Öztan, Gözde - İşsever, Halim. “MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83/2 (01 Mart 2020): 152-161. https://izlik.org/JA26RR72ZB.
JAMA
1.Öztan G, İşsever H. MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI. İst Tıp Fak Derg. 2020;83:152–161.
MLA
Öztan, Gözde, ve Halim İşsever. “MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, c. 83, sy 2, Mart 2020, ss. 152-61, https://izlik.org/JA26RR72ZB.
Vancouver
1.Gözde Öztan, Halim İşsever. MESLEK HASTALIKLARIYLA İLİŞKİLİ GENETİK POLİMORFİZMLERİN MOLEKÜLER MEKANİZMALARI. İst Tıp Fak Derg [Internet]. 01 Mart 2020;83(2):152-61. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26RR72ZB

Contact information and address

Addressi: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanlığı, Turgut Özal Cad. 34093 Çapa, Fatih, İstanbul, TÜRKİYE

Email: itfdergisi@istanbul.edu.tr

Phone: +90 212 414 21 61