Derleme

X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI

Cilt: 83 Sayı: S-1 13 Mayıs 2020
  • Serap Turan *
PDF İndir
EN TR

X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI

Öz

X’e bağlı hipofosfatemi (XLH) kalıtsal renal fosfat kaybına bağlı raşitizmin en sık nedenidir. Çocuklarda alt ektremite deformiteleri, orantısız boy kısalığı, ektremite ağrısı, diş problemlerinin yanı sıra erişkin yaş grubunda hiperparatiroidi, osteomalazi, entesopati, osteoartrit ve psödofraktürlere neden olur. Hastalar arasında hastanın klinik seyri ve etkilenme düzeyi farklılıklar gösterebilir. XLH nadir bir hastalık olması nedeniyle hastalığın tanısı sıklıkla gecikmekte ve tedavi gecikmesinin hasta sonlanımına olumsuz etkileri bulunmaktadır. XLH; D vitamini eksikliği/ hipokalsemi veya hiperparatriodinin eşlik etmediği renal fosfat kaybına bağlı gelişen hipofosfatemi ve raşitizm durumunda akla gelmelidir. Mümkün olduğu durumlarda tanı, moleküler genetik testler ile veya tedavi öncesi alınan fibroblast growth factor 23 (FGF23) ölçümü ile doğrulanmalıdır. Metabolik kemik hastalıkları konusunda uzman hekimlerin önderliğinde multidisipliner bir ekip tarafından kanıta dayalı olarak hazırlanıp 2019 yılında yayınlanan uzlaşı raporu ile XLH hastalarının tanı ve tedavi kriterleri belirlenmiştir. Yazımızda bu uzlaşı raporu temel alınarak ülkemiz için XLH’de tanı, tedavi ve takip prensipleri verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Haffner D, Emma F, Eastwood DM, Duplan MB, Bacchetta J, Schnabel D, et al. Clinical practice recommendations for the diagnosis and management of X- linked hypophosphatemia. Nat Rev Nephrol 2019;15:435-55.
  2. 2. Beck-Nielsen SS, Brock-Jacobsen B, Gram J, Brixen K, Jensen TK. Incidence and prevalence of nutritional and hereditary rickets in southern Denmark. Eur J Endocrinol 2009;160:491-7.
  3. 3. Endo I, Fukumoto S, Ozono K, Namba N, Inoue D, Okazaki R, et al. Nationwide survey of fibroblast growth factor 23 (FGF23)-related hypophosphatemic diseases in Japan: prevalence, biochemical data and treatment. Endocr J 2015;62:811-6.
  4. 4. Rafaelsen S, Johansson S, Ræder H, Bjerkneset R. Hereditary hypophosphatemia in Norway: a retrospective population- based study of genotypes, phenotypes, and treatment complications. Eur J Endocrinol 2016;174:125-36.
  5. 5. Liu S, Zhou J, Tang W, Jiang X, Rowe DW, Quarleset LD. Pathogenic role of Fgf23 in Hypmice. Am J Physiol Endocrinol Metab 2006;291:E38-49.
  6. 6. Feng JQ, Clinkenbeard EL, Yuan B, White KE, Drezner MK. Osteocyte regulation of phosphate homeostasis and bone mineralization underlies the pathophysiology of the heritable disorders of rickets and osteomalacia. Bone 2013;54:213-21.
  7. 7. Carpenter TO, Insogna KL, Zhang JH, Ellis B, Nieman S, Simpson C, et al. Circulating levels of soluble klotho and FGF23 in X- linked hypophosphatemia: circadian variance, effects of treatment, and relationship to parathyroid status. J Clin Endocrinol Metab 2010;95:E3527.
  8. 8. Abe K, Ooshima T, Lily TS, Yasufuku Y, Sobue S. Structural deformities of deciduous teeth in patients with hypophosphatemic vitamin D- resistant rickets. OralSurg Oral Med Oral Pathol 1988;65:191-8.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

13 Mayıs 2020

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2020

Kabul Tarihi

20 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 83 Sayı: S-1

Kaynak Göster

APA
Turan, S. (2020). X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 83(S-1), 1-16. https://izlik.org/JA92EZ97PC
AMA
1.Turan S. X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI. İst Tıp Fak Derg. 2020;83(S-1):1-16. https://izlik.org/JA92EZ97PC
Chicago
Turan, Serap. 2020. “X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83 (S-1): 1-16. https://izlik.org/JA92EZ97PC.
EndNote
Turan S (01 Mayıs 2020) X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83 S-1 1–16.
IEEE
[1]S. Turan, “X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI”, İst Tıp Fak Derg, c. 83, sy S-1, ss. 1–16, May. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92EZ97PC
ISNAD
Turan, Serap. “X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83/S-1 (01 Mayıs 2020): 1-16. https://izlik.org/JA92EZ97PC.
JAMA
1.Turan S. X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI. İst Tıp Fak Derg. 2020;83:1–16.
MLA
Turan, Serap. “X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, c. 83, sy S-1, Mayıs 2020, ss. 1-16, https://izlik.org/JA92EZ97PC.
Vancouver
1.Serap Turan. X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİDE TANI VE TEDAVİ UZLAŞISI. İst Tıp Fak Derg [Internet]. 01 Mayıs 2020;83(S-1):1-16. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92EZ97PC

Contact information and address

Addressi: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanlığı, Turgut Özal Cad. 34093 Çapa, Fatih, İstanbul, TÜRKİYE

Email: itfdergisi@istanbul.edu.tr

Phone: +90 212 414 21 61