Derleme

X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI

Cilt: 83 Sayı: S-1 13 Mayıs 2020
  • Hüseyin Onay *
PDF İndir
EN TR

X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI

Öz

X’e bağlı hipofosfatemi (XLH, OMIM 307800) kalıtsal raşitizmin en sık gözlenen formudur ve X’e bağlı dominant bir kalıtım şekli gösterir. Hastalığın genetik temelini PHEX (Phosphate regulating gene with Homology to Endopeptidases on the X chromosome) genindeki fonksiyon kaybettirici mutasyonlar oluşturur. PHEX genindeki bu mutasyonlar, henüz bilinmeyen bir mekanizmayla FGF23’ün aşırı üretimine neden olur. Bu gendeki mutasyonlar X’e bağlı dominant olarak kalıtılır. PHEX genindeki ilk mutasyon 1955 yılında tanımlanmıştır ve o günden günümüze kadar hastalıkla ilgili toplam 467 farklı mutasyon bildirilmiştir. PHEX genindeki mutasyonlar gen boyunca dağınık olarak bulunurlar ve herhangibir mutasyon sıcak noktası bulunmamaktadır. XLH’de belirgin bir genotip-fenotip korelasyonu bulunmamaktadır. XLH’de PHEX mutasyon taraması iki basamaklı yapılmalıdır. Öncelikle dizi analizi yöntemi ile nokta mutasyonlar araştırılmalıdır. Tüm olguların yaklaşık %15’inde dizi analizi yöntemi ile saptanamayan büyük delesyon/duplikasyonlar bulunmaktadır ve bu mutasyonlar MLPA (Multiple Ligation dependent Probe Amplification) yöntemi ile taranmalıdır. Mutasyon saptanan olguların ailelerinde kardeş/aile taraması yapılması erken tanı için oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Zhang C, Zhao Z, Sun Y, Xu L, JiaJue R, Cui L, et al. Clinical and genetic analysis in a large Chinese cohort of patients with X-linked hypophosphatemia. Bone 2019;121:212-20.
  2. 2. Shimada T, Hasegawa H, Yamazaki Y, Muto T, Hino R, Takeuchi Y, et al. FGF-23 is a potent regulator of vitamin D metabolism and phosphate homeostasis. J Bone Miner Res 2004;19:429-35.
  3. 3. Acar S, Demir K, Shi Y. Genetic Causes of Rickets. J Clin Res Pediatr Endocrinol 2017;9:88-105.
  4. 4. Guven A, Al-Rijal RA, Binessa H, Dogan D, Kor Y, Zou M, et al.Mutational analysis of PHEX, FGF23 and CLCN5 in patients with hypophosphataemic rickets. Clin Endocrinol (Oxf) 2017;87:103-12.
  5. 5. Şıklar Z, Turan S, Bereket A, Baş F, Güran T, Akberzade A, et al.Nationwide Hypophosphatemic Rickets Cohort Study. JCRPE 2019.
  6. 6. Bitzan M, Goodyer PR. Hypophosphatemic Rickets. Pediatr Clin N Am 2019;66:179-207.
  7. 7. Durmaz E, Zou M, Al-Rijjal RA, Baitei EY, Hammami S, Bircan I, et al. Novel and de novo PHEX mutations in patients with hypophosphatemic rickets. Bone 2013;52:286-91.
  8. 8. Beck-Nielsen SS, Mughal Z, Haffner D, Nilsson O, Levtchenko E, Ariceta G, et al. FGF23 and its role in X-linked hypophosphatemia-related morbidity Orphanet Journal of Rare Diseases 2019;14:58.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

13 Mayıs 2020

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2020

Kabul Tarihi

20 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 83 Sayı: S-1

Kaynak Göster

APA
Onay, H. (2020). X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 83(S-1), 17-20. https://izlik.org/JA62JF45JA
AMA
1.Onay H. X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI. İst Tıp Fak Derg. 2020;83(S-1):17-20. https://izlik.org/JA62JF45JA
Chicago
Onay, Hüseyin. 2020. “X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83 (S-1): 17-20. https://izlik.org/JA62JF45JA.
EndNote
Onay H (01 Mayıs 2020) X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83 S-1 17–20.
IEEE
[1]H. Onay, “X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI”, İst Tıp Fak Derg, c. 83, sy S-1, ss. 17–20, May. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62JF45JA
ISNAD
Onay, Hüseyin. “X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine 83/S-1 (01 Mayıs 2020): 17-20. https://izlik.org/JA62JF45JA.
JAMA
1.Onay H. X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI. İst Tıp Fak Derg. 2020;83:17–20.
MLA
Onay, Hüseyin. “X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI”. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, c. 83, sy S-1, Mayıs 2020, ss. 17-20, https://izlik.org/JA62JF45JA.
Vancouver
1.Hüseyin Onay. X’E BAĞLI HİPOFOSFATEMİ (XLH) VE GENETİK KODLARI. İst Tıp Fak Derg [Internet]. 01 Mayıs 2020;83(S-1):17-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62JF45JA

Contact information and address

Addressi: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Dekanlığı, Turgut Özal Cad. 34093 Çapa, Fatih, İstanbul, TÜRKİYE

Email: itfdergisi@istanbul.edu.tr

Phone: +90 212 414 21 61