KONTRASEPTİF YÖNTEM KULLANIM DURUMU: AİLE SAĞLIĞI MERKEZİNDE DEĞERLENDİRME

Öz

Amaç: Aile planlaması, aile hekimlerinin temel sorumluluklarından biridir; doğum kontrol yöntemlerinin sağlanması ve pratik uygulamasının sağlanması anne ve çocuk sağlığı için önemini korumaktadır. Bu çalışmanın amacı, Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM) başvuran bireylerin kullandığı kontrasepsiyon yöntemlerini belirlemek ve seçilen aile planlaması yöntemleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma için ASM’lerin izlem kayıtları kullanılarak tanımlayıcı bir araştırma yöntemi benimsenmiştir. Mart 2018 ve Aralık 2018 tarihleri arasında toplam 1232 takip kaydına erişilmiş ve veri analizi için SPSS 21.0 kullanılmıştır. Bulgular: Tüp ligasyonu kullananların yaş ortalamaları daha yüksekti ve bu grup kombine oral kontraseptif (p<0,001), prezervatif (p<0,001) ve intrauterin araç (p=0,043) kullananlardan daha fazla çocuk sahibiydi. Tüm izlemler değerlendirildiğinde kontraseptif yöntem kullanmayanların fazla olduğu görüldü. Sonuç: Aile planlaması ve cinsel eğitim, sağlık hizmetleri için çok önemli olan kaynakların mevcudiyeti ve sürdürülebilirliği ile ilişkilidir. Herhangi bir kontraseptif yöntem kullanmayanlara izlemler sırasında Aile Planlaması danışmanlığı verilmesi önemini korumaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Aile planlaması
• kadın sağlığı
• doğum kontrolü
• aile hekimliği

THE USE OF CONTRACEPTIVE METHOD PATTERNS: EVALUATION AT FAMILY HEALTH CENTERS

Öz

Objective: Family planning is one of key responsibilities of family physicians; providing birth control methods, and ensuring its practical application remains important for maternal and child health. The aim of this study is to determine the contraception methods used by the individuals who applied to Family Health Centers (FHC) and to reveal the relationship between family planning methods chosen. Material and Methods: A descriptive research method was adopted for this study using the follow-up records of the FHCs. One thousand two hundred thirty-two follow-up records in total were accessed between March 2018 and December 2018, and SPSS 21.0 was used for data analysis. Results: Mean ranks provide evidence that age scores were higher for the users of tubal ligation, and this group had significantly more children than the users of combined oral contraceptives (p<0.001), condom (p<0.001) and intrauterine device (p=0.043). When all the follow-ups were evaluated, it was seen that the number of people who did not use contraceptive methods was high. Conclusion: Family planning and sexual education are associated with the availability and sustainability of resources that are crucial for healthcare. It remains important to provide Family Planning counseling to those who do not use any contraceptive method during the follow-up.

Anahtar Kelimeler

• Family planning
• women’s health
• birth control
• family medicine

Teşekkür

The researchers would like to thank SimonMumford for proofreading this study.

Kaynakça

1. 1. Walraven G. The 2018 Astana Declaration on Primary Health Care, is it useful? J Glob Health 2019;9(1):010313. [CrossRef]
2. 2. Eroğlu K, Koç G. Dünden bugüne sağlık mevzuatında kadın sağlığı kapsamında ana çocuk sağlığı hemşirelik hizmetleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2012;15(2):136-51.
3. 3. World Health Organization. Maternal Health and Safe Motherhood Programme. (1996). Mother-baby package: implementing safe motherhood in countries:practical guide. World Health Organization.https://apps.who.int/iris/ handle/10665/63268
4. 4. Sağsöz N, Bayram M, Kamacı M. Kırıkkale ili ve çevresinde kullanılan kontraseptif yöntemler. J Clin Obstet Gynecol 2000;10(4):266-9.
5. 5. Apter D. Contraception options: Aspects unique to adolescent and young adult. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol 2018;48:115-27. [CrossRef]
6. 6. Yamamoto Y, Matsumoto K. Choice of contraceptive methods by women’s status: Evidence from large-scale microdata in Nepal. Sex Reprod Healthc 2017;14:48-54. [CrossRef]
7. 7. Yusuf RA, Dongarwar D, Yusuf ZI, Salihu HM. Association between Intimate Partner Violence, Knowledge and Use of Contraception in Africa: Comparative Analysis across Five African Regions. Int J MCH AIDS 2020;9(1):42-52. [CrossRef]
8. 8. Islam MK, Haque MR, Hema PS. Regional variations of contraceptive use in Bangladesh: A disaggregate analysis by place of residence. PLoS One 2020;15(3):e0230143. [CrossRef]

9. 9. Hameed W, Azmat SK, Ali M, Sheikh MI, Abbas G, Temmerman M, et al. Women’s empowerment and contraceptive use: the role of independent versus couples’ decision-making, from a lower middle income country perspective. PloS one 2014;9(8) e104633. [CrossRef]
10. 10. Smith JD, Oakley D. Why do women miss oral contraceptive pills? An analysis of women’s self‐described reasons for missed pills. J Midwifery Womens Health 2005;50(5):380-5. [CrossRef]
11. 11. Gomes Alves P, Petersen I, Stevenson F. Searching for information on the risks of Combined Hormonal Contraceptives on the internet: A Qualitative Study across six European Countries. J Med Internet Res 2019;21(3):e10810. [CrossRef]
12. 12. Mansour D, Inki P, Gemzell-Danielsson K. Efficacy of contraceptive methods: a review of the literature. Eur J Contracept Reprod Health Care 2010;15(1):4-16. [CrossRef]
13. 13. Karaoğlan D, Saraçoğlu DŞ. Women’s socioeconomic status and choice of birth control method: an investigation for the case of Turkey. J Biosoc Sci 2021;3(1):137-56. [CrossRef]
14. 14. Fisek NH, Sumbuloglu K. The effects of husband and wife education on family planning in rural Turkey. Stud Fam Plann 1978;9(10/11):280-5. [CrossRef]
15. 15. Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine İlişkin Tüzük. Bakanlar Kurulu Kararı. 14/11/1983, No: 83/7395 Ankara.
16. 16. Kulczycki A. Husband-wife agreement, power relations and contraceptive use in Turkey. Int Fam Plan Perspect 2008;34(3):127-37. [CrossRef]
17. 17. Hacettepe University Institute of Population Studies, 2013 Turkey Demographic and Health Survey http://www.hips. hacettepe.edu.tr/tnsa2013/rapor/TDHS_2013_main.report. pdf Publication No: IPS-HU.14.02
18. 18. Kovavisarach E, Saringcarnan P. Coitus interruptus in female patients seeking services at Obstetrics and Gynecology Department in Rajavithi Hospital. J Med Assoc Thai 2010;93(12):1356-9.
19. 19. Kaya H, Tatlı H, Açık Y, Deveci SE. Bingöl ili uydukent sağlık ocağı bölgesindeki 15–49 yaş kadınların aile planlaması yöntemi kullanım düzeyinin belirlenmesi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2008;22(4):185-91.
20. 20. Bozkurt N, Özkan S, Onan A, Korucuoğlu Ü, Aygün R, Himmetoğlu Ö. Distribution of contraceptive use in a Turkish population. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2007;131(1):52-6. [CrossRef]
21. 21. Çakmak A, Ertem M, Karazeybek H. Diyarbakır Çocuk Hastanesine yatırılan çocukların annelerinin sağlık hizmetlerine erişimi. Turkiye Klinikleri Journal of Pediatrics 2007;16(2):82-9.
22. 22. Tountas Y, Dimitrakaki C, Antoniou A, Boulamatsis D, Creatsas G. Attitudes and behavior towards contraception among Greek women during reproductive age: a country-wide survey. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2004;116(2):190-5. [CrossRef]
23. 23. İlhan M, Yıldırım A, Maral I. Contraceptive methods used by women between 15-49 years old and the cause of not using contraceptive methods in the semiurban and urban areas in Ankara. J Clin Obstet Gynecol 2002;12(1):66-72.
24. 24. Kokanalı D, Kuntay Kokanalı M, Ayhan S, Cengaver N, Özakşit G, Engin-Üstün Y. Contraceptive choices of adolescents before and after the voluntary termination of pregnancy. J Obstet Gynaecol 2019;39(6):822-6. [CrossRef]
25. 25. Gumus AB, Çevik N, Hataf Hyusni S, Biçen Ş, Keskin G, Tuna Malak A. Gebelikte benlik saygısı ve beden imajı ile ilişkili özellikler. Anatolian Journal of Clinical Investigation 2011;5(1):7-14.
26. 26. Bajwa SK, Bajwa SJS, Ghai GK, Singh K, Singh N. Knowledge, attitudes, beliefs, and perception of the north Indian population toward adoption of contraceptive practices. Asia Pac J Public Health 2012;24(6):1002-12. [CrossRef]
27. 27. Fisher W, Boroditsky R, Morris B. The 2002 Canadian contraception study: part I. J Obstet Gynaecol Can 2004;26(6):580-90. [CrossRef]
28. 28. Dogru HY, Oktay G, İşgüder ÇK, Özsoy AZ, Çakmak B, Delibaş İB, et al. Yaş gruplarına göre kadınların aile planlamasına bakışları ve seçtikleri yöntemlerin değerlendirilmesi: Tersiyer tek merkez deneyimi. Dicle Tıp Dergisi 2016;43(3):413-8.
29. 29. Pekkurnaz D. Employment status and contraceptive choices of women with young children in Turkey. Feminist Economics 2020;26(1):98-120. [CrossRef]
30. 30. Meriç M, Ergün G, Pola G, Yaycı E, Dal Yılmaz Ü. Women’s experience of cesarean section: A qualitative study. Cyprus J Med Sci 2019;4(3):183-8. [CrossRef]
31. 31. Goldstein M. Surgical management of male infertility and other scrotal disorders. In Campbell’s Urology, 8th edition. Walsh PC, Retik AB, Vaughan ED, Wein AJ, eds. Philadelphia W.B. Saunders; 2002. p 1573-4.