Jeneratif Sanat ve Otonom Sistemler

Öz

Günümüz sanatını anlamlandırmak, geçtiğimiz yüzyılı hazırlayan tarihsel unsurları ve sanat görüşlerini göz önünde bulundurmayı gerektirir. Devrim öncesi sanat uygulamalarının belirli ve tek bir rota üzerinde ilerlemesine karşın modernizmle birlikte açılan süreçte sanatçıların geçmişten tümüyle ayrışan üretimlerde bulundukları yenilikçi ve deneysel yaklaşımlar benimsedikleri bilinmektedir. Bu bağlamda, eski çağ sanatlarının geleneksel normlara ve estetik anlayışlara sıkı sıkıya bağlı karakterize edildiği ifade edilebilir. Ne var ki geçmişin mirası üzerinde ilerleyen günümüz sanatçıları, teknolojik araçlar kullanarak yaratım süreçlerini geliştirmekte ve geçmişle olan bağlarını yeniden yorumlamaktadır. Bu bağlamda, sanatçılar, geleneksel teknikleri modern teknolojilerle birleştirerek biçim ve kavramsal olarak denenmemiş yapıda eserler ortaya koyabilmektedir. Bu çalışma tarihsel bağlamda jeneratif sistemler üzerinden geliştirilen sanat uygulamalarını ve otonomluk denilen, bir tür üretim sistemini konu edinmektedir. Çalışmanın bugünün disiplinlerarası sanat yaklaşımlarına değer katacak nitelikte olması amaçlanmıştır. Konu tarihsel çerçevede örnekler üzerinden ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Varılan sonuca göre, günümüzde gelişmekte olan teknolojik araçlar sayesinde sanatı izleyen kitle ve sanatın bağlamı genişlemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çağdaş sanat
• Jeneratif sanat
• Otonomluk
• Bireysellik
• Yapay zekâ

Generative Art and Autonomous Systems

Öz

The freedom of art and the boundaries of creativity have historically rested on a balance between individual expression and external pressures. This balance reflects the interaction between an artist’s personal creative freedom and societal and cultural influences. In traditional art methods, artworks shaped by the artist's immediate movements and technical skills were seen as a reflection of the artist's individual expression. However, this balance has become more complex with the incorporation of technology and artificial intelligence into the art production process today. The concept of autonomous influence represents the artist’s effort to shift this balance entirely in their favor. New technologies used in art production today play a role that expands and deepens the artist’s creativity. With the inclusion of artificial intelligence and algorithms, the creative process of artists has gained a completely new dimension. Artworks traditionally shaped by the artist's physical movements now reach a new aesthetic level through the tools and effects of technology and algorithms.The impact of these new technologies on art has brought about significant changes in the artist's creative process. Artists are now able to explore aesthetic experiences and techniques that were previously impossible, thanks to tools like artificial intelligence and algorithms. While this situation offers great potential for expanding the boundaries of art, it also raises new questions about the artist’s role and creative control. Historically, the freedom and creative expression of artists have often been viewed as a resistance against societal and cultural pressures. These pressures can limit the artist's artistic production or direct it towards a particular aesthetic understanding. However, with the integration of technology into art production, these pressures and limitations have gained a new dimension. Autonomous systems and artificial intelligence intervene in the artist’s creative process, redefining the artist's control and freedom. This article explores the impact of autonomous influence on both historical and contemporary art, discussing the artists' processes of liberation and how the boundaries of art have expanded with technology. The relationship between individually created artworks and those produced with the aid of machines reveals how the balance between freedom and control has been redefined. The effect of technology on the artist's creative process highlights how concepts of artistic expression and freedom have evolved.While traditional art focused on the artist’s physical movements and personal skills, contemporary technologies have altered this dynamic and introduced a new dimension to the artist's creative process. Artificial intelligence and algorithms shape the creative process, redefining the boundaries and freedom of art. This shift necessitates a thorough examination of the artist’s role and creative control, alongside a deep analysis of technology’s role in art. In conclusion, the intersection of contemporary art with technological advancements reshapes the dynamics between freedom and control, expanding the boundaries of art. In this process, the artist’s role and creative control evolve with technology, and the impact of technology on artistic expression is evaluated from a broader perspective.

Anahtar Kelimeler

• Generative art
• Autonomy
• Contemporary art
• Individuality
• Artificial intelligence

Kaynakça

1. Archeology.org, (2008). Letter from South Africa: Home of the Modern Mind. https://archive.archaeology.org/0803/abstracts/letter.html
2. Arkeonews, (2021). Dünyanın Çatısında En Eski İnsan İzleri Bulundu. https://arkeonews.com/dunyanin-catisinda-bilinen-en-eski-insan-izleri/
3. Artfull Living, (2016). Deniz Yılmaz’ın Hazin Hikayesi. https://www.artfulliving.com.tr/gundem/deniz-yilmazin-hazin-hikayesi-i-4931
4. Al, B. (2019). Generatif Sanat Kavramı ve Görsel Sanatlarda Sayısal Yaratıcılık, Tasarım Enformatiği. Tasarım Enformatiği Dergisi, 1(2), 78-91.
5. Benjamin, W. (2015). Mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Eseri. (Çev. A. Cemgil). Seçme yazılar 1: Edebiyat ve sanat üzerine (s. 145-178). İş Bankası Kültür. (Orijinal çalışma 1936 yılında yayımlanmıştır)
6. Bradshaw, J. M., Hoffman, R., Woods, D. D., & Johnson, M. (2013). The seven deadly myths of "autonomous systems". IEEE Intelligent Systems, 28(3), 54-61.
7. Dunham, W. (2018). Stone in south african cave boasts oldest-known human drawing. Reuters.com. https://www.reuters.com/article/world/stone-in-south-african-cave-boasts-oldest-known-human-drawing-idUSKCN1LS2NY/
8. Harrison, C., Wood, P. (2011). Sanat ve Kuram 1900-2000 Değişen Fikirler Antolojisi. (Çev. S. Gürses). Küre.

9. Haacke, (1963). Hans Haacke’nin Condensation Cube adlı yerleştirme çalışmasını gösteren fotoğraf. Barcelona, İspanya.
10. Galanter, P. (2003). What is Generative Art? Complexity Theory as a Context for Art Theory. Conference on Generative Art, Milano.
11. Galanter, P. (2016). “Generative Art Theory”, A Companion to Digital Art, ed. Paul C., 1. Edition, Chichester: John Wiley & Sons, Inc.
12. Klingemann, H., (2018). Memories of Passersby (Algoritmalar ile oluşturulmuş resim). Madrid, İspanya.
13. Kavak, A. (2020). Eski Mezopotamya’da Silindir Mührün Gelişimi. Turkish Studies - Historical Analysis. 15(1), 123-134.
14. Kuspit, D., (2018). Sanatın Sonu (Çev. Y. Tezgiden), Metis.
15. Molnar, V., (2017). A la Recherche de Paul Klee (Resim). Paris, Fransa
16. Moulin, R., (2016). Teknik Olarak Kopyalanabildiği Çağda Sanat Eserinde Benzersizliğin Üretimi (Çev. A. Boren, E. Gen). E-skop web sitesi. https://www.e-skop.com/skopbulten/teknik-olarak-kopyalanabildigi-cagda-sanat-eserinde-benzersizligin-uretimi/3104
17. Nereye, (2018). Geleceğe İz Bırakmak: Sümer Silindir Mühürleri. https://nereye.com.tr/gelecege-iz-birakmak-sumer-silindir-muhurleri/
18. NTV Haber, (2021). Dünyanın en eski sanat eseri bulundu. https://www.ntv.com.tr/galeri/sanat/dunyanin-en-eski-sanat-eseri-bulundu-226-bin-yillik,UV35j8y8A0-_cDnYbFp-4Q/YHVM_S2Z-EieCMsoxSdS7w
19. Noll, M., (1963). Gaussian Quadratic (Resim). Victoria and Albert Müzesi, Londra.
20. Petersen, T., (2005). An Interview with Marius Watz, Generative Art Now. www.artificial.dk/articles/watz.htm (Erişim Tarihi: 20.11.2022)
21. Schulze, M., (2019). What makes Hans Haacke’s Condensation Cube timeless?. https://publicdelivery.org/hans-haacke-condensation-cube/
22. Shiner, L., (2010). Sanatın İcadı (Çev. İ. Türkmen), Ayrıntı.
23. Soddu, C., (1998). Generative Art: Proceedings of the 1998 Milan. First International Conference Generative Art ’98, Domus Argenia.
24. Sotheby's. (2019). Artificial intelligence and the art of Mario Klingemann. Sotheby's. https://www.sothebys.com/en/articles/artificial-intelligence-and-the-art-of-mario-klingemann
25. Taşkın, E.T., (2023). Deneysel Baskıresim Yöntemi Olarak Processing Programlama Dili, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
26. Taylor, G.D., (2014). When The Machine Made Art. Bloomsburry.
27. Tuğal, S.A., (2018). Oluşum Süreci İçince Dijital Sanat (1. Baskı), Hayalperest.
28. Wikipedia, (2007). Mısır Hiyeroglif Yazısı Örneği (Fotoğraf). https://tr.wikipedia.org/wiki/Mısır_hiyeroglifleri#/media/Dosya:Papyrus_Ani_curs_hiero.jpg
29. Wikipedia, (2011). Topkapı Parşomenini Gösteren Görsel (Fotoğraf). https://en.wikipedia.org/wiki/Topkapı_Scroll#/media/File:Topkapı_Scroll_P306.JPGDuffie, B. (2012). Composer Ernst Krenek: A conversation with Bruce Duffie. Yale University.
30. Drexel, K. (2017). American jazz in Ernst Krenek's opera Jonny spielt auf. In The Americanization/Westernization of Austria (pp. 102-111). Routledge.
31. Glasow, G. (1990). Ernst Krenek: A bio-bibliography. Journal of the American Musicological Society, 47(2), 377-379.
32. Houser, J. (1977). The evolution of Ernst Krenek's twelve-tone technique. UR Research, The University of Rochester.