AYDIN’DA CİHAOĞULLARINA AİT İKİ SU YAPISI: CİHANOĞLU ABDÜLAZİZ ve ATİKE HANIM ÇEŞME-SEBİLİ

Öz

Son klasik abide olan Sultanahmet Camii’nden sonraki öncü denemeler sayılmazsa, 18. Yüzyıl, Osmanlı Sanatında batılılaşma eğilimlerinin ciddi olarak görülmeye başladığı dönemin başlangıcı olarak kabul edilir. Barok, Rokoko ve Ampir üslupların bir arada görüldüğü 18-19. Yüzyıl Türk Sanatında batılı tesirler ilk olarak küçük ölçekli su yapılarında, çeşme ve sebillerde kendini göstermeye başlamış ve özellikle İstanbul bu süreçte çok sayıda çeşme ve sebille donatılmıştır. İstanbul’da saray ve çevresi tarafından yürütülen imar faaliyetleri taşrada daha çok ayanların himayesinde gelişmekte birlikte, başkenttekine denk eserler ortaya koyabilme yarışı pek çok Anadolu şehrinde eşsiz eserlerin ortaya çıkmasına imkân tanımıştır. İzmir bu bağlamda bölgenin en önemli cazibe merkezi olsa da, Aydın’da tarihi geçmişi ve İzmir’e olan konumu itibariyle önemli bir yerleşim yeri olarak ön olana çıkmaktadır. Bu makalede, Batı Anadolu’nun önemli vilayetlerinden olan Aydın’ın il merkezinde yer alan ve bölgenin önemli ailelerinden Cihanoğulları tarafından 18. yüzyılda inşa ettirilen iki adet kendine has özellikler gösteren su yapısı ele alınmış ve geç dönem Osmanlı Mimarisi içerisindeki önemi vurgulanmaya çalışılmıştır.