Öz

XX. Yüzyıl, Latin Amerika’da özellikle de Meksika’da, modernizasyon sürecinin yükselişiyle başlar ve sanayinin ilerlemesiyle devam eder. Meksika, özellikle de başkent, yoğun göç akışı sonucunda hızla kentleşir. Ulaşım ve iletişim imkanları mesafeleri birbirlerine yaklaştrırken hükümetin ülkeyi denetlemesini kolaylaştırır. Büyük mesafeler demiryolu ağlarıyla küçülür. Meksika Devrimi üstüne yazılan romanların ortaya çıkışı bu modern döneme rastlar. Bu romanlar, ülkedeki derin toplumsal, ekonomik ve kültürel gelişimi en iyi ortaya koyan kaynaklardır. Mariano Azuela romanları bu bağlamda ele alınması gereken eserlerdir. Yazarın romanlarında, demiryolu, sembolik bağlamda ülkenin gerilemesinin veya ilerlemesinin göstergesi olarak yer alır. Bu çalışmanın amacı, Mariano Azuela romanlarında demiryolu simgesinin, gerek ulaşım aracı ve/veya uygarlaşmanın aracısı olarak ülkenin gelişiminin veya gerilemesinin üstündeki etkisini çözümlemektir. Uygarlaşmanın aracısı olan demiryolu, Meksika kentlerinde yaşanan toplumsal değişim aracılığıyla bir dizi dönüşüm meydana getirir. Azuela romanlarında demiryolu simgesi, olay örgüsünde sahne/uzam bağlamında temel ögedir. Çoğu zaman orta-alt sınıfla ilintili olan trene, roman başkişisinin bir yerden bir yere hızla kaçmasına olanak sağlayan olumsuz özellikler yüklenir. Öte yandan, tren usul usul romanda “edebi kişiye” dönüşür ve bir yandan gözlemci özelliği taşırken, öte yandan roman başkişisinin yanında ayrılmaz bir karaktere olarak yer alır. Bir yerden ötekine yol alma sürecinde tren düşünceleri, eylemleri,söyleşileri paylaşır ve Meksika toplumunun gelişimi sürecinde orta sınıfın eşlikçisine dönüşür.

Anahtar Kelimeler

• Latin Amerika,Mariano Azuela,demiryolu,Meksika devrimi

Kaynakça

1. Argüelles Lona, Luis Juan Carlos: Andrés Pérez, maderista, La novela corta: una biblioteca virtual, Universidad Nacional Autónoma de México. www. lanovelacorta.com/1872-1922/apmtp.php
2. Azuela, Arturo (2008) Prisma de Mariano Azuela, Plaza y Valdés, México.
3. Azuela, Mariano (1974)Páginas autobiográficas, Fondo de Cultura Económica,México.
4. Azuela, Mariano(1941) Nueva burguesía, versión digital.
5. Azuela, Mariano (1999) Los de abajo, edición de Marta Portal, pp.11-72, Cátedra,Madrid.
6. Azuela,Mariano:André Pérez, maderista (1911), www.lanovelacorta.com/1872-1922/pdf/andresperezmaderista.pdf.
7. Azuela, Mariano (1991) Los de abajo, La Luciérnaga y otros textos, BibliotecaAyacucho, Venezuela.
8. Bellini Giuseppe (1997) Nueva historia de la literatura hispanoamericana, CastaliaMadrid.

9. Coronado, Juan (2010) “Independencia y Revolución (la historia en la novela)”, Literatura Mexicana XXI, 1, México, pp.83-99.
10. Franco, Jean (1985) Historia de la literatura hispanoamericana, a partir de la independencia, Ariel, Barcelona.
11. Gálvez Acero, Marina (1990) La novela hispanoamericana (hasta 1940), Historia crítica de la Literatura Hispánica, Taurus, Madrid.
12. Gálvez Acero, Marina (1981) La novela hispanoamericana del siglo XX, Editorial Cincel, Madrid.
13. Ledesman, Xavier Rodríguez (1996) El pensamiento político de Octavio Paz: Las trampas de la ideología, Universidad Autónoma de México.
14. López Mena, Sergio (2010) “La narrativa de Mariano Azuela, 1895-1918”, Revista Literatura Mexicana XXI, 2, pp.91-111.
15. Mercado Noyola, Francisco Rodolfo: “Las moscas, de Mariano Azuela”, Biblioteca virtual Miguel de Cervantes, www.cervantesvirtual.com
16. Paul Arranz, María del Mar (2000) “La obra vanguardista de Mariano Azuela”, Revista de Literatura Hispánica, número 51/1, Artículo 7, pp.107-124.
17. Pescador, Alejandro (1989) “Mariano Azuela: escribir es casi llorar”, La palabra y el hombre, Universidad Veracruzana, julio-septiembre, número 71, pp.196- 204.
18. Quintana Martínez, Mercedes (2007) Historia de América Latina, Edinumen, Madrid.
19. Quiroz Ávila, Teresita (2002) “Las novelas de Mariano Azuela. Fuente para la historia urbana”, Tema y Variaciones, 18, México, pp.243-275.
20. Paúl Arranz, María Del Mar (2000) “La obra vanguardista de Mariano Azuela”, Revista de literatura hispánica, Número 51/1, artículo 7, pp.107-124.
21. Ricoeur, Paul (2009) Zaman ve Anlatı, II, Tarih ve Anlatı, YKY, İstanbul. Ruffinelli, Jorge (1994) Literatura e ideología. El primer Mariano Azuela (1896- 1918), Ediciones Coyoacán, México.
22. Torres de la Rosa, Dánae (2011) “La primera recepción de La luciérnaga de Mariano Azuela: desafío artístico y prestigio autoral”, Literatura mexicana, vol.22, México, pp.45-71.