Araştırma Makalesi

Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru

Cilt: 30 Sayı: 2 23 Aralık 2020
  • Ayşe (eziler) Kıran *
PDF İndir
TR EN

Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru

Öz

Bu çalışmada Tahsin Yücel’in Kumru ile Kumru başlıklı romanının baş kahramanı özne Kumru ve onun yaşamını yönlendiren nesneler göstergebilimsel açıdan çözümlenmeye çalışılacaktır. Bu bağlamda, çalışma özne nesne ilişkileri ve özne tipleri ile sınırlandırılmıştır. Çözümleme, kullanılan yöntemin ve üst dil terimlerinin sunulmasıyla başlatılmıştır. Özne, iradesi ve bilinci olan insan özelliği taşıyan eyleyendir; nesne ise öznenin bilincini yönelttiği somut ya da soyut bütünlüktür. Değer nesnesi ve bilgi nesnesi konusunda kuramsal bilgiler verildikten sonra, önce iradesizlik nedeniyle özne özelliği taşımayan, sonra da iradeli olmasıyla özne özelliği taşıyan iki tür özne tanıtılmıştır. Sonra da ikinci gruptaki özneler nesneleriyle ilişkilerine göre, dört ulam içinde örneklendirilmiştir: Boş özne, istek öznesi, bilgi öznesi ve ayrılık öznesi. Bu konumdaki özneler kendilerinden güçlü bir gönderene bağımlı iseler bağımlı, değillerse bağımsız (özerk) özneler olarak tanımlanırlar. Kumru önce özne özelliği taşımazken, sırasıyla Bağımlı Boş Özne, Bağımlı İstek Öznesi, Bağımsız İstek Öznesi konumlarına geldikten sonra başlangıç durumuna dönerek hem iradesini, hem nesnelerini hem de özne özelliğini yitirir. Kumru, bilgi ile ilişki kurmadığı için hiçbir zaman bilgi ve ayrılık öznesi konumlarına gelmez. Romandaki değer nesnelerinin tümü tüketilebilen, zamanla değerini yitiren iç çamaşırı, buzdolabı, televizyon ve otomobildir. Her nesne önce Kumru’yu dönüştürür, güçlendirir, sonra bunalıma sokar. Kumru’ya göre insan ilişkileri nesnelerle bağıntılı olduğunda, nesnelerin değeri yoksa insanın da değeri yoktur

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Courtés, J. (1989). Sémantique de l’énoncé: applications pratiques. Paris : Hachette.
  2. Coquet, J.-C. (1997). La quête du sens. Paris : PUF.Coquet, J.-C. (1984). Sémiosis. Le discours et son sujet. Paris : Klincksieck.
  3. Greimas, A. J. & Courtés, J. (1979). Sémiotique, raisonnée de la théorie du langage. Paris : Hachette.
  4. Hébert, L. (2007). Dispositifs pour l’analyse des textes et des images. Introduction à la sémiotique appliquée.Limoges : Pulim.
  5. Hénault, A. (1989). Narratologie. Sémiotique générale. Les enjeux de la sémiotique 2. Paris : PUF.
  6. Yücel, T. (2005). Kumru ile Kumru. İstanbul: Can.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayşe (eziler) Kıran * Bu kişi benim
0000-0001-6355-8376
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

26 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 30 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
(eziler) Kıran, A. (2020). Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies, 30(2), 439-450. https://doi.org/10.26650/LITERA2020-0107
AMA
1.(eziler) Kıran A. Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies. 2020;30(2):439-450. doi:10.26650/LITERA2020-0107
Chicago
(eziler) Kıran, Ayşe. 2020. “Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru”. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies 30 (2): 439-50. https://doi.org/10.26650/LITERA2020-0107.
EndNote
(eziler) Kıran A (01 Aralık 2020) Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies 30 2 439–450.
IEEE
[1]A. (eziler) Kıran, “Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru”, Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies, c. 30, sy 2, ss. 439–450, Ara. 2020, doi: 10.26650/LITERA2020-0107.
ISNAD
(eziler) Kıran, Ayşe. “Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru”. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies 30/2 (01 Aralık 2020): 439-450. https://doi.org/10.26650/LITERA2020-0107.
JAMA
1.(eziler) Kıran A. Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies. 2020;30:439–450.
MLA
(eziler) Kıran, Ayşe. “Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru”. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies, c. 30, sy 2, Aralık 2020, ss. 439-50, doi:10.26650/LITERA2020-0107.
Vancouver
1.Ayşe (eziler) Kıran. Bir Tutku Öznesi Olarak Kumru. Litera: Journal of Language, Literature and Culture Studies. 01 Aralık 2020;30(2):439-50. doi:10.26650/LITERA2020-0107