Migrant Writing and Translation: The Case of Mohsin Hamid’s Exit West in Turkish

Öz

Migrant writing is based on textual productions that offer an alternative mode of reflection and expression of the migrant experience. Hence, the translation of migrant writing has significant implications for the representational politics that are closely related to the thematic features (e.g. hybrid identities, ambivalence, border-crossings, and metamorphoses) and stylistic features (e.g. codeswitching, metaphors, and allusions). Arguing that literature plays a key role in enabling readers to make better sense of migrants’ life narratives, this paper seeks to shed light on how literary translation may transfer communicative complexities, unravelling the emotional and psychological aspects of the migrant experience that manifests itself in literary texts. In this context, the study will focus on Mohsin Hamid’s (2017) Exit West and its Turkish translation Batı Çıkışı (2019). The analysis of the source and target texts will be carried out in light of the discursive strategies listed by Teun van Dijk (2005, 2018) in his study of various discourses on migrancy. Ultimately, this paper emphasises that even though the idea of translation as an ethical act is not new in the context of migration, reconsidering the ethical significance of creating awareness through literary translation is significant. The study hence places special emphasis on the recreation of the discursive strategies in fictional accounts in order to (re)present migrants who might otherwise become silent and mute.

Anahtar Kelimeler

• migrant writing
• translation
• discourse
• ethics
• Mohsin Hamid

Mohsin Hamid’in Exit West Romanı Işığında Göçmen Yazını ve Çeviri

Öz

Göçmen yazını, göçmen deneyimleri üzerine oluşturulan ve gerçek yaşam anlatılarına alternatif bir düşünme ve ifade şekli sağlayan metinlerden oluşmaktadır; bu nedenle, göçmen yazınının çevirisinde (melez kimlikler, kararsızlık, sınır geçişleri ve dönüşüm gibi) içerik özellikleri ve (kod kaydırma, metafor ve anıştırma gibi) biçemsel özelliklerin aktarımı büyük bir önem kazanmıştır. Yazın metinleri sayesinde göçmen anlatılarına dair önemli bir farkındalık yaratıldığını vurgulayan bu çalışmada, göç deneyiminin duygusal ve psikolojik boyutlarını ortaya koyan iletişimsel ipuçlarınının çeviriye nasıl aktarıldığı mercek altına alınacaktır. Bu bağlamda, Mohsin Hamid’in (2017) Exit Westromanı ve romanın Türkçe çevirisi Batı Çıkışı (2019) incelenecektir. İnceleme, Teun van Dijk’ın (2005, 2018) göçmenler hakkındaki söylemleri konu aldığı çalışmasında kullandığı söylem stratejilerinin ışığında yürütülecektir. Göç bağlamında çeviri ediminin etik bir boyutunun olduğu uzun zamandır dile getirilen bir konu olsa da göçmen temsilinde yazın çevirisinin önemine de ayrı bir vurgu yapmak gerekir. Başka bir deyişle, göçmen anlatılarını medya ve toplum çevirmenliği kapsamında çeviren yazılı ve sözlü çevirmenler gibi, göçmen yazını çevirmenleri de etik bir sorumluluğa sahiptir. Bunun nedeni, yazın çevirisinde kullanılan söylem stratejilerinin göçmenlere özel bir ses kazandırması ve toplumdaki farkındalık düzeyini söylem yoluyla artırmasıdır. Bu farkındalığın mevcut olmadığı durumlarda göçmenler çoğu zaman suskun ve marjinal ‘ötekiler’ olarak ön plana çıkmaktadır. Çalışmanın sonunda, etik bir değer olarak farkındalık yaratmada başvurulan çeviri ediminin önemi ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Göçmen yazını
• çeviri
• söylem
• Mohsin Hamid
• Exist Wes

Kaynakça

1. Agamben, G. (1995). We Refugees. Symposium. A Quarterly Journal in Modern Literatures, 49(2), 114-119. google scholar
2. Akbatur, A. (2010). Writing/Translating in/to English: The Ambivalent Case of Elif Şafak in Boğaziçi University (Yayımlanmamış doktora tezi). Retrieved from: https://tezarsivi.com/writingtranslating-into-english-the-ambivalent-case-of-elif-safak. google scholar
3. Ashcroft, B., Gareth, G., ve Tiffin, H. (Yay. Haz.). (1989). The Empire Writes Back: Theory and Practice in Post-Colonial Literatures. London and New York: Routledge. google scholar
4. Bachmann-Medick, D. (2006). Meanings in Cultural Anthropology. T. Hermans (Yay. Haz.), Translating Others içinde, (ss. 33-42). Manchester: St Jerome. google scholar
5. Bağlama, S. H. (2019). Mohsin Hamid’s Exit West: Co-opting Refugees into Global Capitalism. New Middle Eastern Studies (NMES), 9, 149-158. google scholar
6. Balcı, U. & Akgün, M. (2018). Emine Sevgi Özdamar’ın Mutterzunge Adlı Eserindeki Kalıp İfadeler ve Türkçe Çevirisindeki Karşılıkları. Social Sciences Studies Journal, 4, 2097-2103. google scholar
7. Bhabha, H. K. (1994). The Location of Culture. NewYork: Routledge. google scholar
8. Bhabha, H. K. (2016). Kültürel Konumlanış (T. Uluç, Çev.). İstanbul: İnsan Yayınları. google scholar

9. Bissell, D. (2007). Animating Suspension: Waiting for Mobilities. Mobilities,2(2), 277-298. doi: 10.1080/17450100701381581. google scholar
10. Boase-Beier, J. (2006). Stylistic Approaches to Translation. Manchester: St Jerome Publishing. google scholar
11. Cengiz, S. (2010). Göç, Kimlik ve Edebiyat. Zeitschrift für die Welt der Türken, 2 (3), 185-193. google scholar
12. Chandler, C. & Hamid, M. (2017). We Are All Refugees: A Conversation with Mohsin Hamid. Retrieved from: https://www.thenation.com. google scholar
13. Conrad, J. ([1902] 1982). Heart of Darkness. Harmondsworth: Penguin Modern Classics. google scholar
14. Conrad, J. (1999). Karanlığın Yüreği (Sinan Fişek, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınlan. google scholar
15. Cresswell, T. (2010). Towards a Politics of Mobility. Environment and Planning D: Society and Space, 28, 17-31. doi:10.1068/d11407. google scholar
16. Cronin, M. (2006). Translation and Identity. London and New York: Routledge. google scholar
17. Cutolo, R. (2012). Mohsin Hamid: The Meeting of East and West. Publishers Weekly (26 Nov. 2012: 21-22). google scholar
18. Dew, S. (2017). Review of Exit West. Religious Studies Review, 43(3), 273-274. google scholar
19. Gamal, A. (2013). The Global and the Postcolonial in Post-migratory Literature. Journal of Postcolonial Writing, 48(5), 596-608. google scholar
20. Haas, B. M. (2017). Citizens-In-Waiting, Deportees-In-Waiting: Power, Temporality, and Suffering in the U.S. Asylum System. Ethos, 45(1), 75-97. doi:10.1111/etho.12150. google scholar
21. Hamid, M. (2007). The Reluctant Fundamentalist. London: Hamish Hamilton-Penguin. google scholar
22. Hamid, M. (2008). Gönülsüz Köktendinci (F. Yanık, Çev.). İstanbul: Hayy Kitap. google scholar
23. Hamid, M. (2017). Exit West. Riverhead Books. google scholar
24. Hamid, M. (2019). Batı Çıkışı (Ö. A. Turan, Çev.). İstanbul: Pegasus Yayıncılık. google scholar
25. Inghilleri, M. (2017). Translation and Migration. New York and London: Routledge. google scholar
26. Inghilleri, M. & Polezzi, L. (2020). A Conversation about Translation and Migration. Cultus, 13, 24-43. google scholar
27. Kahraman, R. (2010). Göç ve Çeviri: İltica Başvurularında Sözlü Çeviri Uygulamaları ve Toplum Çevirmeninin Rolü (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul: İstanbul Üniversitesi. google scholar
28. Lagji, A. (2019). Waiting in motion: Mapping postcolonial fiction, new mobilities, and migration through Mohsin Hamid’s Exit West. Mobilities, 14(2), 218-232. google scholar
29. Naydan, L. M. (2016). Rhetorics of Religion in American Fiction: Faith, Fundamentalism, and Fanaticism in the Age of Terror. Lewisburg: Bucknell UP. google scholar
30. Okumuş, G. (2017). Göçmen belleğinin mekânı kurgulama ve yeniden üretme biçimleri: Kolaj, montaj ve çeviri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi. google scholar
31. Perfect, M. (2019). Black Holes in the Fabric of the Nation: Refugees in Mohsin Hamid’s Exit West. Journal for Cultural Research, 23(2), 187-201. doi.org/10.1080/14797585.2019.1665896. google scholar
32. Polezzi, L. (2012). Translation and Migration. Translation Studies, 5(3), 345-356. google scholar
33. Polezzi, L. (2014). Migration and Translation: Introduction. N. Segal & D. Koleva (Yay. Haz.), From Literature to Cultural Literacy içinde, (ss. 79-85). London: Palgrave Macmillan. google scholar
34. Popovic, A. (1976). A Dictionary for the Analysis of Literary Translation. University of Alberta: Edmonton. google scholar
35. Rotter, R. (2016). Waiting in the Asylum Determination Process: Just an Empty Interlude? Time & Society, 25(1), 80 -101. doi:10.1177/0961463X15613654. google scholar
36. Rushdie, S. (1988). The Satanic Verses. New York: Viking. google scholar
37. Rushdie, S. (1991). Midnight’s Children. New York: Penguin, 1991. google scholar
38. Rushdie, S. (1992). Imaginary Homelands: Essays and Criticism 1981-1991. London: Penguin. google scholar
39. Said, E. (1984). Orientalism. New York: Pantheon. google scholar
40. Salim, M. (2011a). Almanya’da Göçmen Edebiyatı. Yeni Hayat. Erişim Tarihi: 30.01.2020. https://www.yenihayat. de/2011/09/19/almanya%E2%80%99da-gocmenedebiyati/. google scholar
41. Salim, M. (2011b). Almanya’da Göçmen Edebiyatı (2). Yeni Hayat. Erişim Tarihi: 30.02.2020. https://www. yenihayat.de/2011/10/01/almanyadagocmen-edebiyati-2/. google scholar
42. Şafak, E. (2008). Elif Şafak’ın Tanıtımıyla. M. Hamid, Gönülsüz Köktendinci (F. Yanık, Çev.) içinde, (ss. 5-7). İstanbul: Hayy Kitap. google scholar
43. Şafak, E. (2019). Elif Şafak’ın Tanıtımıyla. M. Hamid, Batı Çıkışı (Ö. A. Turan, Çev.). İstanbul: Pegasus Yayıncılık. google scholar
44. Şan, F. ve Koçlu, S. (2018). Sakarya’daki Mültecilerin İletişim Sorunlarının Belirlenmesi ve Toplum Çevirmenliğine Olan İhtiyaç. International Journal of Language Academy, 4(6), 1-16. google scholar
45. Thiong’o, N. (2009). Translated by the Author: My Life in Between Languages. Translation Studies, 2(1), 17-20. doi:10.1080/14781700802496134. google scholar
46. Turnbull, S. (2016). ‘Stuck in the Midde’: Waiting and Uncertainty in Immigration Detention. Time & Society, 25(1), 61-79. doi:10.1177/0961463X15604518. google scholar
47. Tymoczko, M. (2006). Reconceptualizing Translation Theory: Integrating Non-Western Thought about Translation. T. Hermans (Yay. Haz.), Translating Others içinde, (ss. 13-32). Manchester: St. Jerome. google scholar
48. UNHCR [United Nations High Commissioner for Refugees]. (2019). Figures at a Glance. The UN Refugee Agency. Retrieved from http://www.unhcr.org/figures-at-a-glance.html. google scholar
49. van Dijk, T. A. (1995). Discourse analysis as ideology analysis. C. Schaffner & A. Wenden (Yay. Haz.), Language and Peace içinde, (ss. 17-33). Aldershot: Dartmouth Publishing. google scholar
50. van Dijk, T. A. (1997). The Study of Discourse. T. A. Van Dijk (Yay. Haz.), Discourse as Structure and Process içinde, (ss. 1-34). London: Sage. google scholar
51. van Dijk, T. A. (2003). The discourse-knowledge interface. G. Weiss & R. Wodak (Yay. Haz.), Multidisciplinary CDA içinde, (ss. 85-109). London: Longman). google scholar
52. van Dijk, T. A. (Yay. Haz.). (2005). Racism and Discourse in Spain and Latin America. Amsterdam / Philadelphia: John Benjamins. google scholar
53. van Dijk, T. (2018). Discourse and migration. R. Zapata Barrero & E. Yalaz (Yay. Haz.), Qualitative research in European migration studies içinde, (ss. xx-xx). Cham: SpringerOpen. google scholar
54. Venuti, L. (2008). Translation, simulacra, resistance. Translation Studies, 1(1), 18-33. google scholar
55. Venuti, L. (2013). Translation Changes Everything: Theory and Practice. London and New York: Routledge. google scholar
56. Zengin, E. (2011) Berlin - Eine Deutsche Metropole In Der Türkischen Migrantenliteratur. Eine Studie Zum Raum Und Zur Identitat In Den Werken Der Autoren: Aras Ören, Emine Sevgi Özdamar Und Yade Kara. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara: Hacettepe Üniversitesi. google scholar