Araştırma Makalesi

İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde

Cilt: 24 Sayı: 2 6 Temmuz 2023
PDF İndir
TR EN

İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde

Öz

Bu çalışmanın amacı, Max Clara’nın (1899–1966) İstanbul’daki yaşamının son dönemini (1950–1966) ve buradaki bilimsel faaliyetlerini incelemektir. Clara’nın nasyonal sosyalist dönemdeki ve öncesindeki kariyeri ayrıntılı olarak ortaya konulmuştur, ancak savaş sonrası dönemde akademik hayattan uzaklaştırılmasını izleyen son yılları, eski meslektaşları ve akademik dünya ile olan ilişkileri hakkında neredeyse hiçbir bilgi mevcut değildir. Bu çalışmada, Max Clara’nın İstanbul’daki hayatı, İstanbul Üniversitesi Arşivi’ndeki birincil kaynaklara dayandırılarak belgelenmiştir. Arşiv belgeleri, İstanbul Üniversitesi’nin tarihi ve Türkiye’deki mülteci akademisyenler hakkında mevcut literatür, Clara hakkındaki literatür ve Clara’nın yayınlarının analizleriyle desteklenmiştir. Ayrıca, Clara’nın Almanya’dan getirdiği histolojik ve anatomik materyal alındığı nasyonal sosyalist dönem kurbanlarının kimliklerine ulaşmak amacıyla bulunmaya çalışılmıştır. Max Clara’nın İstanbul yıllarında hayatı, akademik çalışmaları ve dış dünya ile ilişkileri açık ve kapsamlı bir şekilde gün ışığına çıkarılmıştır. Ancak üç bölüme ayrılan histolojik ve anatomik materyaline, materyalin yeni sahipleri olan üniversiteler ve öğretim üyelerinin isteksizliği nedeniyle ulaşılamamıştır. Clara’nın nasyonal sosyalist dönemde mahkumlar üzerinde tıbbi deneyler ve idam edilenlerin etik olmayan bir şekilde temin edilen bedenlerini kullanma gibi etik olmayan uygulamalara karıştığı ayrıntılarıyla ortaya çıkarılmıştır. Akademik yayınlarının analizi, kendi içlerinde büyük tutarsızlıklar ve çarpıtmalar olduğunu ve bu yayınların sanıldığı kadar önemli olmadığını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü Personel Dairesi Arşivi (İÜA). Clara, Max. Personel Dosya No: 4109-577. google scholar
  2. Nuran Yıldırım Arşivi. Türkan Erbengi ile Max Clara’nın 4 Nisan 1964 tarihli fotoğrafı. google scholar
  3. Adam, Yehuda G. “Aide Memoire - The Role of the German Medical Establishment in the Holocaust: A retrospective on the 60th Anniversary of the Liberation of Auschwitz.” Israel Medical Association Journal 7, 3 (2005):139-142. google scholar
  4. Annas, George J. ve Sondra S. Crosby. “Post-9/11 Torture at CIA “Black Sites”- Physicians and Lawyers Working Together.” New England Journal of Medicine 372, 24 (2015): 2279-2281. google scholar
  5. Bagatur, Erdem. “Nazi Medicine - Part 1: Musculoskeletal Experimentation on Concentration Camp Prisoners During World War II.” Clinical Orthopaedics and Related Research 476, 10 (2018): 1899-1905. google scholar
  6. Bagatur, Erdem. “Max Clara: Sweet Life in Istanbul with a Bitter End 1950-1966 and the Search for Unethically Obtained Tissue Specimens from his Estate in Turkish Collections.” Annals of Anatomy 239 (2022): 151822. google scholar
  7. Brenner, Erich, Raffaele De Caro ve Christian Lechner. “Max Clara and Innsbruck - The Origin of a German Nationalist and National Socialist Career.” Annals of Anatomy 234 (2021): 151662. google scholar
  8. Clara, Max. “Zur Histobiologie des Bronchalepithels.” Zeitschrift für mikroskopisch-anatomische Forschung 41 (1937): 321-347. google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Türk Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

6 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2023

Kabul Tarihi

25 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 24 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bagatur, E. (2023). İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science), 24(2), 569-610. https://doi.org/10.26650/oba.1247906
AMA
1.Bagatur E. İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science). 2023;24(2):569-610. doi:10.26650/oba.1247906
Chicago
Bagatur, Erdem. 2023. “İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde”. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) 24 (2): 569-610. https://doi.org/10.26650/oba.1247906.
EndNote
Bagatur E (01 Temmuz 2023) İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) 24 2 569–610.
IEEE
[1]E. Bagatur, “İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde”, Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science), c. 24, sy 2, ss. 569–610, Tem. 2023, doi: 10.26650/oba.1247906.
ISNAD
Bagatur, Erdem. “İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde”. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) 24/2 (01 Temmuz 2023): 569-610. https://doi.org/10.26650/oba.1247906.
JAMA
1.Bagatur E. İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science). 2023;24:569–610.
MLA
Bagatur, Erdem. “İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde”. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science), c. 24, sy 2, Temmuz 2023, ss. 569-10, doi:10.26650/oba.1247906.
Vancouver
1.Erdem Bagatur. İstanbul’da Bir Nazi Doktor: Max Clara - Tıp Terörü Kurbanlarının Peşinde. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science). 01 Temmuz 2023;24(2):569-610. doi:10.26650/oba.1247906