Araştırma Makalesi

Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra

Cilt: 7 Sayı: 2 1 Haziran 2006
  • Feza Günergun
PDF İndir
EN TR

Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra

Öz

A well known figure of the 20th century Turkish politics and intellectual life, Dr. Abdülhak Adnan Adıvar (1882-1955) was also a pioneer in the Turkish historiography of science. He researched in a field hitherto disregarded: the history of science in Turkey under the reign of the Ottomans. His major work Osmanlı Türklerinde İlim (1943), first published in French in 1939, surveys and evaluates science in Turkey from the 13th up to 19th centuries. 

A. Adnan Adıvar, became interested in intellectual history after he left Turkey in 1926. In a way, political circumstances which prevented him to return, led him to research in history of science during his exile years (1926- 1939) in Europe. In London, he studied the interaction between science and religion, inspired by the conferences of R.A.Millikan, A.N.Whitehead, and A.S.Eddington published in late 1920s. His interest in the issue was probably associated with his view of reconciling religion with modernization, i.e. Islamic and Western thought in Turkey.

A.Adıvar settled in Paris in 1929. While carrying on his readings on science and religion, he became acquainted with historians of science associated with Académie Internationale d’Histoire des Sciences and the Centre International de Sythèse. He started to correspond with G.Sarton and collaborated with Aldo Mieli, and it is during his stay in Paris that he undertook to work on Turkish history of science. He published his early articles on the issue in Archeion. His first book La science chez les Turcs Ottomans came out in Paris 1939, the year he returned to Istanbul. The Turkish enlarged edition entitled Osmanlı Türklerinde İlim (1943) was qualified by ‘modernists’ as an ‘impartial work’, but criticized by ‘traditionalists’ who considered it as a “document against the Turks and that it appropriates Turkish achievements to other races.” 

In his Istanbul years (1939-1955), A. Adnan Adıvar continued to publish on history of science. His study on the science-religion interaction saw the press in in two volumes in 1944 (Tarih Boyunca İlim ve Din). Despite his involvement in politics again in 1946, he chaired the editorial work of the Turkish edition of the E.J.Brill’s (Leiden) Encyclopaedia of Islam, and wrote biographical articles for it. Adıvar was also popular with his writings in daily Istanbul newspapers. He not only contributed to the study of Turkish history of science but to introduce the Turkish studies on history of science to international community. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [0] Robert A. Millikan, “İlim ve Dinde Tekâmül” çev. Adnan Adıvar. Yazarın Evolution in Science and Religion (New Haven, Yale University Press, 1927, 95 s.) adlı eserinin çevirisidir. Yayımlanmamıştır. 1933
  2. [1] Dr. A. Adnan (review), “Salih Zeki. Athar-ı Baqiya, a history of Arabic mathematics. Two volumes, Istanbul 1911,” Isis, vol XIX, nr.3, 1933, pp.506-515.
  3. (Türkçe çevirisi için bkz. “Salih Zeki ve Asâr-ı Bâkiye,” Bilim Tarihi (Aylık Dergi), Sayı 11, Eylül 1992, s.3-9. çev. Yeşim Işıl-Ülman; Celal Saraç’ın 12 adet notuyla ve C.Saraç, Salih Zeki Bey Hayatı ve Eserleri, yay.haz. Y.Işıl Ülman, İstanbul, Kızılelma yay., 2001 içinde s.139-152). 1935
  4. [2] Abd-ul-hak Adnan, Hilmi Ziya Ülken'in Türk Tefekkür Tarihi I-II (İstanbul, 1932- 33) kitabının tanıtımı. Archeion, Vol.XVII, 1935, p. 288. [3] A. Adnan Adivar, “Ten Years of Republic in Turkey,” Political Quarterly, 6 (1935), p.240-252. 1936
  5. [4] Bertrand Russel, Felsefe Meseleleri. İngilizce’den Türkçe’ye çeviren Dr. Adnan, İstanbul, Yeni Kitapçı, 1936, 235 s.; 2.bs., mütercimi Abdülhak Adnan Adıvar. Remzi Kitabevi İstanbul 1944, 201 s.; 3.bs. Remzi Kitabevi İstanbul 1963, 220 s.
  6. 1936-1937 [5] “Shayh Gamal al-Din Afgani,” The Musulman (Calcutta), Special Eid issue 1936, No.6, 1937. (Adnan Adıvar’ın Cemaleddin Afgani’nin ırkı hakkındaki notu) 1937
  7. [6] Abd-ul-hak Adnan, İbn Sina, şahsiyeti ve eserleri hakkında tetkikler (İstanbul 1937) adlı eserin tanıtımı. Archeion, Vol.XIX (1937), Fasc.4, p.411-414. [7] Abd-ul-hak Adnan, “La Science chez les Turcs Ottomans du commencement jusqu’à la fin du moyen-âge,” Archeion, Vol.XIX (1937), Fasc.4, p.347-365. 1938
  8. [8] Abd-ul-hak Adnan, “La Science chez les Turcs Ottomans du commencement des temps modernes jusqu’aux premières années du XVIIe siècle,” Archeion, Vol.XXI (1938), Fasc.1-2, p. 35-61. 1939

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Feza Günergun Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2006

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2006

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2006 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Günergun, F. (2006). Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science), 7(2), 13-54. https://izlik.org/JA89RJ22HF
AMA
1.Günergun F. Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science). 2006;7(2):13-54. https://izlik.org/JA89RJ22HF
Chicago
Günergun, Feza. 2006. “Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra”. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) 7 (2): 13-54. https://izlik.org/JA89RJ22HF.
EndNote
Günergun F (01 Haziran 2006) Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) 7 2 13–54.
IEEE
[1]F. Günergun, “Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra”, Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science), c. 7, sy 2, ss. 13–54, Haz. 2006, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89RJ22HF
ISNAD
Günergun, Feza. “Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra”. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) 7/2 (01 Haziran 2006): 13-54. https://izlik.org/JA89RJ22HF.
JAMA
1.Günergun F. Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science). 2006;7:13–54.
MLA
Günergun, Feza. “Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra”. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science), c. 7, sy 2, Haziran 2006, ss. 13-54, https://izlik.org/JA89RJ22HF.
Vancouver
1.Feza Günergun. Adnan Adıvar’ın Bilim Tarihi Çalışmaları: Osmanlı Türklerinde İlim’den Önce ve Sonra. Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) [Internet]. 01 Haziran 2006;7(2):13-54. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89RJ22HF