Max Pfannenstiel as a Library Director at the Higher Institute of Agriculture (1938–1941)

Öz

The Higher Institute of Agriculture was founded in Ankara, Turkey in 1933. During its early years, it benefited from the experience of German scholars either sent to Turkey by the Third Reich or who fled the Nazi regime. Among the latter was the geologist Max Jakob Pfannenstiel (1902–1976). Pfannenstiel was the director of the Institute’s library between 1938 and 1941. A recent book by Andreas Hoppe traces the biography of Pfannenstiel and includes a chapter introducing Pfannenstiel’s years in Turkey. The paper presents the Turkish translation of the said chapter, which discusses the German colony in Ankara, Pfannenstiel’s library work, his research on Paleolithic Anatolia and Anatolian geology, and the publication of his book on Lorenz Oken, the German natural historian. This chapter was translated into Turkish to shed light on German scholars in Ankara at the beginning of the World War II and on the history of the Institute.

Anahtar Kelimeler

• Max Pfannenstiel
• Higher Institute of Agriculture (Ankara)
• Anatolian geology
• Lorenz Oken

Max Pfannenstiel’in Yüksek Ziraat Enstitüsü Kütüphane Müdürlüğü Yılları (1938-1941)

Öz

1933 yılında Ankara’da açılan Yüksek Ziraat Enstitüsü’nün (YZE) kuruluş yıllarında, Alman Hükümeti tarafından gönderilen bilim insanlarının görev yaptığı bilinmektedir. Bunların dışında, Nazi yönetiminden kaçarak Türkiye’ye sığınan az sayıda mülteci bilim insanı da bu kurumda görev almıştır. Aralarında, jeolog-kütüphaneci Max Jakob Pfannenstiel (1902-1976) de vardır. Pfannenstiel, Türkiye’de bulunduğu 1938-1941 yılları arasında YZE Kütüphanesi’nin müdürlüğünü yürütmüştür. Andreas Hoppe, bu doğa bilimcinin biyografisini Almanca olarak kitaplaştırmıştır. Biyografide, Pfannenstiel’in Ankara dönemini anlatan bir bölüm vardır. Bu bölümde, Pfannenstiel’in müdür olarak görev yaptığı YZE Kütüphanesi, Ankara’daki Alman kolonisi ve Pfannenstiel’in Ankara’daki kütüphane çalışmaları, Anadolu’nun jeolojisi hakkındaki çalışmaları ve doğa bilimci Lorenz Oken üzerine yazdığı kitabın basımı ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Bu bilgiler, Ankara’nın bilim hayatına ve YZE tarihine bir katkı olarak görüldüğünden, anılan bölüm Türkçeye çevrilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Max Pfannenstiel
• Yüksek Ziraat Enstitüsü (Ankara)
• Anadolu jeolojisi
• Lorenz Oken

Kaynakça

1. Hoppe, Andreas. Unten und Oben – Max Pfannenstiel im 20.Jahrhundert. Katholik mit jüdischen Vorfahren, Geologe und Bibliothekar, im Exil und bei der Wehrmacht, Ordinarius und Rektor. Freiburger Beiträge zur Wissenschaft und Universitätsgeschichte 9. Freiburg/München: Verlag Karl Alber, 2021.
2. Kadıoğlu,Sevtap. “Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü’nde Mülteci Bilim Adamları,” Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 9, 1-2 (2007-2008): 183-197.
3. Pfannenstiel, Max. “Geologisches in türkischen und chinesischen Bauernsprichwörtern,” Geogische Rundschau 31 (1940): 438–444.
4. Reisman, Arnold. Nazizm’den Kaçanlar ve Atatürk’ün Vizyonu. Çeviren G. Çağalı Güven. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.
5. “The Archive for the History of Geology in Freiburg (Geologen-Archiv).” Erişim 22.04.2021, https://www.dggv.de/en/about-dggv/archive-of-geology-in-freiburg.html
6. Demircioğlu, Halil. “Anadolu’nun Eski Taş-Devri Kültürleri,” Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Dergisi 1, 5 (1943): 179-184. Erişim 22.04.2021, http://dtcfdergisi.ankara.edu.tr/index.php/dtcf/article/view/2983/2539
7. Max Pfannenstiel, “Wie trieb man vor hundert Jahren Geologie?” Mitteilungen des Alpenländischen geologischen Vereines (Mitteilungen der geologischen Gesellschaft in Wien) 34 (1941): 81-126. https://www.zobodat.at/pdf/MittGeolGes_34_0081-0126.pdf