EN
TR
Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi
Öz
Ruff Desen Akıcılığı Testi (RDAT), sözel olmayan akıcılık performansını ölçmede yaygın olarak kullanılan nöropsikolojik testlerdendir. Bu çalışmada RDAT’nin geçerlik ve güvenirlik sınama çalışmalarının yapılması ve Türkiye örnekleminde norm değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda, cinsiyet, eğitim ve yaş demografik değişkenleri açısından dengelenmiş sağlıklı 271 katılımcıya RDAT uygulanmıştır. Analizler RDAT’ye ait üretilen benzersiz desen sayıları, belirli desenlerin tekrar edilmesi sonucu yapılan perseveratif hata sayıları ve perseveratif hataların toplam benzersiz desen sayısına bölünmesiyle elde edilen hata oranı üzerinden yapılmıştır. Geçerlik çalışması kapsamında katılımcıların RDAT’deki puanları ile, Sözel Akıcılık Testi, Raven Standart Progresif Matrisler Testi ve İstanbul 5 Küp Planlama Kulesi Testi’nden aldıkları puanlar arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların ilgili testlerdeki puanları arasındaki ilişkilerin anlamlı olduğu bulgulanmıştır. Güvenirlik sınama çalışması kapsamında, örneklemin tamamını temsil edecek şekilde 90 kişiye, ilk uygulamadan yaklaşık olarak altı ay sonra RDAT tekrar uygulanmış ve testin güvenirlik analizi test tekrar test yöntemiyle incelenmiştir. Testin her bir bölümünden elde edilen puanlar ve toplam puanlar ile ikinci ölçümden elde edilen puanlar arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Yapılan ilk analizler sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiş olup analizler paramatrik olmayan testler ile yürütülmüştür. Parametrik olmayan test analizi sonuçları cinsiyet değişkeninin akıcılık performansı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını ancak eğitim ve yaş grupları arasında benzersiz desen üretimi bakımından anlamlı fark olduğunu göstermiştir. Yaş arttıkça RDAT performansının bozulması, eğitim düzeyi arttıkça performansın iyileşmesi testin geçerliğine yönelik önemli bulgular arasındadır. Sonuç olarak RDAT’nin sözel olmayan akıcılığın değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğuna yönelik kanıtlar elde edilmiştir. Testin Türkiye örnekleminde, farklı cinsiyet, eğitim ve yaş grubundan katılımcılar üzerinden norm değerleri belirlenmiştir. Türkiye’de akıcılığın değerlendirilmesinde uygulanabilecek bir nöropsikolojik test literatürümüze kazandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altman, D. G., Machin, D., Bryant, T. N. ve Gardner, M. J. (2000). Statistics with confidence: Confidence intervals and statistical guidelines. BJM Books. google scholar
- Atalay, D. ve Cinan, S. (2007). Yetişkinlerde planlama becerisi: Londra Kulesi(LKDX) Testinin standardizasyon ve güvenilirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 22 (60), 25-38. google scholar
- Baldo, J. V., Schwartz, S., Wilkins, D. ve Dronkers, N. F. (2006). Role of frontal versus temporal cortex in verbal fluency as revealed by voxel-based lesion symptom mapping. Journal of the International Neuropsychological Society, 12(6), 896–900. https://doi.org/ 10.1017/S1355617706061078 google scholar
- Bryan, J. ve Luszcz, M. A. (2000). Measurement of executive function: Considerations for detecting adult age differences. Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 22, 40–55. https://doi.org/10.1076/1380-3395(200002)22:1;1-8;FT040 google scholar
- Cinan, S. (2015). Bilişsel planlama ve İstanbul 5 küp planlama kulesi. Pia Yayınları. google scholar
- Costafreda, S. G., Fu, C. H. Y., Lee, L., Everitt, B., Brammer, M. J. ve David, A. S. (2006). A systematic review and quantitative appraisal of fmri studies of verbal fluency: Role of the left ınferior frontal gyrus. Human Brain Mapping, 27, 799-810. https://doi.org/10.1002/ hbm.20221 google scholar
- Elderson, M. F., Pham, S., Van Eersel, M., E., Wolffenbuttel, B. H., Kok, J., Gansevoort, R. T., Tucha, O., Van Der Klauw, M. M., Slaets, J. P. ve Izaks, G. J. (2016). Agreement between computerized and human assessment of performance on the Ruff Figural Fluency Test. PloS ONE, 11(9), e0163286. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0163286 google scholar
- Evans, R. W., Ruff, R. M., ve Gualtieri, C. T. (1985). Verbal fluency and figural fluency in bright children. Perceptual and Motor Skills, 61(3), 699–709. https://doi.org/10.2466/pms.1985.61.3.699 google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilişsel ve Hesaplamalı Psikoloji (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
21 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
15 Mart 2024
Kabul Tarihi
9 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 45 Sayı: 2
APA
Yalçıner, H., & Atalay Ata, D. (2025). Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi. Studies in Psychology, 45(2), 192-218. https://doi.org/10.26650/SP2024-1447917
AMA
1.Yalçıner H, Atalay Ata D. Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi. Studies in Psychology. 2025;45(2):192-218. doi:10.26650/SP2024-1447917
Chicago
Yalçıner, Hediye, ve Deniz Atalay Ata. 2025. “Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi”. Studies in Psychology 45 (2): 192-218. https://doi.org/10.26650/SP2024-1447917.
EndNote
Yalçıner H, Atalay Ata D (01 Ağustos 2025) Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi. Studies in Psychology 45 2 192–218.
IEEE
[1]H. Yalçıner ve D. Atalay Ata, “Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi”, Studies in Psychology, c. 45, sy 2, ss. 192–218, Ağu. 2025, doi: 10.26650/SP2024-1447917.
ISNAD
Yalçıner, Hediye - Atalay Ata, Deniz. “Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi”. Studies in Psychology 45/2 (01 Ağustos 2025): 192-218. https://doi.org/10.26650/SP2024-1447917.
JAMA
1.Yalçıner H, Atalay Ata D. Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi. Studies in Psychology. 2025;45:192–218.
MLA
Yalçıner, Hediye, ve Deniz Atalay Ata. “Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi”. Studies in Psychology, c. 45, sy 2, Ağustos 2025, ss. 192-18, doi:10.26650/SP2024-1447917.
Vancouver
1.Hediye Yalçıner, Deniz Atalay Ata. Ruff Desen Akıcılığı Testi: Türkiye Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin Sınanması ve Norm Değerlerinin Belirlenmesi. Studies in Psychology. 01 Ağustos 2025;45(2):192-218. doi:10.26650/SP2024-1447917