Çocukluk Çağı Amnezisi: Hatırlanan İlk Çocukluk Anısı Yaşı ile İlişkili Faktörler
Öz
Çocukluk amnezisi, gelişimin erken evrelerinde üretilen otobiyografik anıların yetişkinlik döneminde tam olarak hatırlanamaması olarak tanımlanan bir durumdur. Genel olarak hatırlanan ilk anıların ortalama 3- 4 yaşa ait olduğu kabul edilse de, ilk çocukluk anısının ait olduğu yaş tartışmalıdır. Bu çalışmada genç yetişkinlerde hatırlanan ilk çocukluk anısına ait yaşın belirlenmesi ve cinsiyet, anıya ilişkin faktörler, bağlanma stilleri ve çocukluk çağı travmatik olaylarının anı yaşı üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 137 üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcılardan hatırladıkları ilk anıyı yazmaları ve anının yaşı ile sıradanlık düzeyi, netliği, emosyonel yoğunluğu, bütünlüğü gibi anı özelliklerini değerlendiren anketi doldurmaları istenmiştir. Buna ek olarak katılımcıların erken travmatik deneyimleri ve bağlanma stilleri de değerlendirilmiştir. Katılımcıların hatırladıkları ilk çocukluk anısına ait yaşın 24 ve 95 ay arasında değiştiği ve ortalamanın 52.44 (SS = 16.77) ay olduğu bulunmuştur. Kadın katılımcılarda ilk anı yaşının erkek katılımcılara kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır. Cinsiyete ek olarak, çocukluk çağında yaşanan ebeveynler arasındaki ilişkiye dair travmatik olayların varlığı ilk anı yaşı ile ilişkili bir diğer faktör olarak ön plana çıkmıştır. Çocukluk çağı amnezisi otobiyografik belleğin ortaya çıkışının bir işareti olarak düşünülmektedir. Bulgular cinsiyet gibi bireysel özelliklere ek olarak erken çocukluk çağı deneyimlerinin çocukluk çağı amnezisi ile ilişkili olduğunu öne sürmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akers, K. G., Martinez-Canabal, A., Restivo, L., Yiu, A. P., De Cristofaro, A., Hsiang, H. L. ... Frankland P. W. (2014). Hippocampal neurogenesis regulates forgetting during adulthood and infancy. Science, 344(6184), 598–602.
- Bauer, P. J. (2007). Remembering the times of our lives: Memory in Infancy and beyond. Mahwah, NJ: Erlbaum.
- Bauer, P. J. (2015). A complementary processes account of the development of childhood amnesia and a personal Past. Psychological Review, 122(2), 204–231.
- Bruce, D., Wilcox-O’Hearn, L. A., Robinson, J. A., Phillips-Grant, K., Francis, L., & Smith, M. C. (2005). Fragment memories mark the end of childhood amnesia. Memory & Cognition, 33(4), 567–576.
- Campbell, B. A., & Campbell, E. H. (1962). Retention and extinction of learned fear in infant and adult rats. Comparative and Physiological Psychology, 55(1), 1–8.
- Canbolat, S. (2010). Çocukluk amnezisi ve bağlanma biçimleri. (Yüksek Lisans Tezi). Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
- Çeven, Z. İ. (2011). Kültürel faktörlerin çocukluk çağı amnezisi üzerindeki etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
- Champion, L. A., Goodall, G. M., & Rutter, M. (1995). Behavioral problems in childhood and stressors in early adult life: A 20 year follow-up of London school children. Psychological Medicine, 25, 231–246.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Elif Yıldırım
Bu kişi benim
0000-0003-3445-9197
Ezgi Soncu Büyükişcan
Bu kişi benim
0000-0003-1305-0560
Merve Çolak
Bu kişi benim
0000-0001-5660-6069
Sümeyye Akpınar
Bu kişi benim
0000-0001-9177-2783
Busenur Altan
Bu kişi benim
0000-0002-2959-2316
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
4 Temmuz 2018
Kabul Tarihi
17 Ekim 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 38 Sayı: 2