Üniversite Öğrencilerinde Dışadönüklük, Sosyal Ağları Kullanma Sıklığı ve Cinsiyetin Problemli Sosyal Ağ Kullanımına Etkisinin İncelenmesi
Öz
Problemli sosyal ağ kullanımı, kişinin sosyal ağlara katılma güdüsüne karşı kendini kontrol edememesi ile ilgili bir sorundur. Bu sorun, kişide sosyal, psikolojik ve fizyolojik rahatsızlıkların yaşanmasına neden olmaktadır. Bu çalışma; dışadönüklük, sosyal ağları kullanma sıklığı ve cinsiyetin üniversite öğrencileri arasında problemli sosyal ağ kullanımına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 2017 - 2018 öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinde okuyan 258 öğrenci katılmıştır. Verilerin toplanmasında Problemli Sosyal Ağ Kullanım Ölçeği, Beş Faktör Envanteri’nin dışadönüklük faktörü ve Sosyal Ağları Kullanma Sıklığı Ölçeği kullanılmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre dışadönüklük, sosyal ağları kullanma sıklığı ve cinsiyetten oluşan model, problemli sosyal ağ kullanımındaki değişimin %6.4’ünü anlamlı olarak açıklamıştır. Araştırmada sosyal ağları kullanma sıklığının problemli sosyal ağ kullanımında anlamlı bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir. Buna karşın, dışadönüklük ile cinsiyetin, üniversite öğrencilerinde problemli sosyal ağ kullanımının anlamlı yordayıcıları olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara dayalı olarak sosyal ağları kullanma sıklığının problemli sosyal ağ kullanımı üzerinde beklenenden daha düşük düzeyde bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla problemli sosyal ağ kullanımı üzerinde kullanım sıklığı dışında başka faktörlerin de etkili olduğu söylenebilir. Ayrıca üniversite öğrencilerinde cinsiyetin problemli sosyal ağ kullanımı açısından bir risk faktörü olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada dışadönüklük ile sosyal ağları kullanma sıklığı arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki olmasına rağmen dışadönüklüğün problemli sosyal ağ kullanımı üzerinde etkili olmadığı belirlenmiştir. Bu sonuç; dışadönüklerin merak ve heyecan verici gelişmeleri kaçırma korkusu gibi kişilik özellikleri nedeniyle sosyal ağları amaçları doğrultusunda sık kullandıkları ancak sosyal doyum sağlamak için yüz yüze etkileşimi tercih ettikleri şeklinde değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdemir, N. (2016, 12 Aralık). Medya ve iletişim temelinde sosyal medya hareketliliği; “milliyetçilik” ve nefret söylemi. Erişim adresi: https://scholar.google.com.tr/scholar?hl=tr&q=Medya+ve+%C4%B-0leti%C5%9Fim+Temelinde+Sosyal+Medya+Hareketlili%C4%9Fi%3B+%E2%80%9CMilliyet%C3%A7ilik%E2%80%9D+ve+%E2%80%9CNefret+S%C3%B6ylemi%E2%80%9D.+&btn-G=&lr=.
- Alpar, R. (2012). Applied statistics and validity-reliability with examples from sports, health and education sciences [Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlilik–güvenirlik] (2. baskı). Ankara: Detay.
- American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders. (5. baskı). Washington, DC: American Psychiatric Publishing.
- Andreassen, C. S., Torsheim, T., Brunborg, G. S. ve Pallesen, S. (2012). Development of a Facebook addiction scale. Psychological Reports, 110(2), 501-517.
- Andreassen, C. S., Torsheim, T. ve Pallesen, S. (2014). Use of online social network sites for personal purposes at work: Does it impair self-reported performance? Comprehensive Psychology, 3, 1-21.
- Avcilar, M. Y. ve Demirgunes, B. K. (2016). Analyzing the effects of personality traits on motivations for using social media. Journal of Management Marketing and Logistics, 3(3), 251-271.
- Aydın, M. Z. ve Gürler, Ş. A. (2014). Okulda değerler eğitimi. Ankara: Nobel.
- Aydoğmuş, C. (2011). The impacts of follower psychological empowerment and perceptions of transformational leadership on the relationship between follower personality and job satisfaction (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
28 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
14 Ağustos 2018
Kabul Tarihi
19 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 39 Sayı: 1