Araştırma Makalesi

Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi

Cilt: 41 Sayı: 3 31 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi

Öz

Sosyal kaytarma olgusu toplumdaki bireyler, sosyal kurumlar ve örgütler üzerindeki olumsuz etkilerinden ötürü “toplumsal bir hastalık” olarak nitelendirilmektedir. Bu çalışmada, Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği (ASKÖ) Türkçe formunun genç ve yetişkin sporculardan oluşan örneklemlerde geçerlik ve güvenirlik bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi, kolayda örnekleme yoluyla seçilen takım sporlarından (futbol, basketbol, voleybol, hentbol, rugby ve yüzme) genç ve yetişkin sporculardan oluşmaktadır. Örneklemin yetişkin grubu 201 (73 kadın ve 128 erkek; yaş Ort. = 21.59, SS = 3.84), genç grubu ise 226 (107 kadın ve 119 erkek; yaş Ort.= 14.43, SS = 1.31) sporcuyu içermektedir. Ölçüm aracının yapı geçerliğini sınamak üzere doğrulayıcı faktör analizi uygulanmış, ortalama açıklanan varyans ve birleşik güvenirlik katsayılarıyla yakınsak geçerlik incelenmiş ve alanyazında belirtilen ilişkiler test edilmiştir. Ölçüm aracına ilişkin güvenirlik ise iç tutarlılık katsayısı, birleşik güvenirlik katsayısı ve madde-toplam korelasyonlarından faydalanılarak değerlendirilmiştir. Yapı geçerliği çerçevesinde gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizinin bulguları orijinal ölçekteki tek boyutlu yapının her iki örneklemde de doğrulandığını göstermektedir. Ölçeğin yapı geçerliliğini desteklemek etmek üzere alanyazında belirtilen ilişkiler (kolektif yeterlik ve algılanan sosyal kaytarma ilişkisi; takım sargınlığı ve algılanan sosyal kaytarma ilişkisi) test edilmiş ve ilişkilerin negatif yönde ve anlamlı olarak ortaya çıktığı görülmüştür. Yakınsak geçerliğe ilişkin değerlerin (AVE: ortalama açıklanan varyans ve CR: birleşik güvenirlik) istenilen düzeyde çıkması nedeniyle yakınsak geçerliğin sağlandığı değerlendirilmiştir. Ölçüm aracının her iki örneklemde de (Cronbach alfa yetişkin = .79; Cronbach alfa genç = .77) iyi derecede güvenirlik değerlerine sahip olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, takımlarda sosyal kaytarma algısını ölçmek için kullanılan Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği Türkçe formunun, genç ve yetişkin sporcularla gerçekleştirilecek çalışmalarda kullanılabilecek ölçüde güvenirlik ve geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, S. A., Matthews, C. E., Ebbeling, C. B., Moore, C. G., Cunningham, J. E., Fulton, J. ve Hebert, J. R. (2005). The effect of social desirability and social approval on self-reports of physical activity. American Journal of Epidemiology, 161(4), 389-398. https://doi.org/10.1093/aje/kwi054 google scholar
  2. Anshel, M. H. (1995). Examining social loafing among elite female rowers as a function of task duration and mood. Journal of Sport Behavior, 18(1), 39-49. google scholar
  3. Aslan, S. ve Güven, M. (2010). Bağlanma ve kişisel uyum arasındaki ilişkide ayrışma bireyleşmenin aracılığı. Eğitim ve Bilim, 35(157). google scholar
  4. Brewer, M. B. ve Yuki, M. (2014). Culture and group processes: Defining the interface. M. Yuki ve M. Brewer (Ed.), Culture and group processes içinde (s. 1-14). New York, NY: Oxford University Press. google scholar
  5. Brislin, R.W. (1986). The wording and translation of research instruments. W. J. Lonner ve J. W. Berry (Ed.), Field methods in cross-cultural research içinde (s. 137-164). Beverly Hills: Sage. google scholar
  6. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2. baskı). New York, NY: Guilford Publications. google scholar
  7. Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (14. baskı). Pegem Yayınevi, Ankara. google scholar
  8. Byun, G., Karau, S. J., Dai, Y. ve Lee, S. (2018). A three-level examination of the cascading effects of ethical leadership on employee outcomes: A moderated mediation analysis. Journal of Business Research, 88, 44-53. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2018.03.004 google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

5 Ekim 2020

Kabul Tarihi

9 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 41 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Sezer, U., Kocaekşi, S., Ektirici, A., Aygün, C., & Özcan, T. (2021). Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi. Studies in Psychology, 41(3), 899-926. https://doi.org/10.26650/SP2020-805306
AMA
1.Sezer U, Kocaekşi S, Ektirici A, Aygün C, Özcan T. Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi. Studies in Psychology. 2021;41(3):899-926. doi:10.26650/SP2020-805306
Chicago
Sezer, Umut, Serdar Kocaekşi, Arıkan Ektirici, Cihan Aygün, ve Tuğba Özcan. 2021. “Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi”. Studies in Psychology 41 (3): 899-926. https://doi.org/10.26650/SP2020-805306.
EndNote
Sezer U, Kocaekşi S, Ektirici A, Aygün C, Özcan T (01 Aralık 2021) Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi. Studies in Psychology 41 3 899–926.
IEEE
[1]U. Sezer, S. Kocaekşi, A. Ektirici, C. Aygün, ve T. Özcan, “Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi”, Studies in Psychology, c. 41, sy 3, ss. 899–926, Ara. 2021, doi: 10.26650/SP2020-805306.
ISNAD
Sezer, Umut - Kocaekşi, Serdar - Ektirici, Arıkan - Aygün, Cihan - Özcan, Tuğba. “Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi”. Studies in Psychology 41/3 (01 Aralık 2021): 899-926. https://doi.org/10.26650/SP2020-805306.
JAMA
1.Sezer U, Kocaekşi S, Ektirici A, Aygün C, Özcan T. Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi. Studies in Psychology. 2021;41:899–926.
MLA
Sezer, Umut, vd. “Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi”. Studies in Psychology, c. 41, sy 3, Aralık 2021, ss. 899-26, doi:10.26650/SP2020-805306.
Vancouver
1.Umut Sezer, Serdar Kocaekşi, Arıkan Ektirici, Cihan Aygün, Tuğba Özcan. Algılanan Sosyal Kaytarma Ölçeği - Türkçe Formu: Genç ve Yetişkin Sporcu Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliğin İncelenmesi. Studies in Psychology. 01 Aralık 2021;41(3):899-926. doi:10.26650/SP2020-805306

Psikoloji Çalışmaları / Studies In Psychology / ISSN- 1304-4680