Arap Dilinde Eş Anlamlı Sözcükler ve Ortaya Çıkaran Nedenler
Öz
Arap dili, bünyesinden Kur’ân-ı Kerîm gibi kutsal bir metni çıkardığı için öncülleri olan diğer Sami dillerinden ayrılmıştır. Çağdaşı olan diğer diller günden güne kan kaybederken Arapça, İslam Medeniyetinin doğmasına, serpilip büyümesine ve en nihayetinde çöküşüne tanıklık etmiştir. Bu süreçlere paralel olarak Arap dili gelişip serpilmiş ve bir dönem dünyanın bilim ve kültür dili olmuştur. Buna bağlı olarak müfredât ve ifade kabiliyeti artmış, lafızları işlendikçe anlam kapasitesi her daim yenilenmiştir. Lafızları tasnif etmenin doğal bir sonucu olarak, benzeşen ve benzeşmeyen olmak üzere önce ikiye ayrılmış, benzeşen lafızlar da kendi arasında anlamı benzeşenler, sesi benzeşenler olmak üzere tekrar ikiye ayrılmıştır. Benzeşmeyenler, mütebâyin, sesi benzeşen veya aynı olan ancak anlamı benzeşmeyenler, müşterek ve anlamı benzeşip lafızları benzeşmeyenler ise müterâdif veya mürâdif adı ile kavramlaştırılmıştır. Araştırmamızın konusunu, müterâdif lafızlar oluşturmaktadır. Müterâdif lafızlar, anlamları aynı veya çok yakın, fakat aynı kökten türemedikleri için lafızları farklı olan söz ve söz öbekleri için kullanılan bir dil bilimi terimidir. Bu çalışmada başta Türkçe kaynaklar olmak üzere konu hakkında yazılmış klasik eserlerden yaralanmak suretiyle Arap dilinde eş anlamlı kelimenin tanımı, eş anlam, yakın anlam farkları, batı dünyasında eş anlamlı lafızlar ile neyin hedeflendiği ve günümüz Arap dünyasında eş anlamlı lafızdan ne anlaşıldığı inceleme konusu yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- ‘Abbâs, Faḍl Ḥasen ve S̱ enâ Faḍl ‘Abbâs. İ‘câzu’l-Ḳur’âni’l-Kerîm. ‘Ammân: Dâru’l-Furḳân, 1991. ‘Abduh, Muḥammed. Tefsîru’l-Menâr. Kahire: Dâru’l-Menâr, 1947.
- ‘Abduttevvâb, Ramaḍân. Fuṣûl fî Fıḳhi’l-‘Arabî. Kahire: 6. baskı, Mektebetu’l-Ḫancî, 1999. ‘Umar, Aḥmed Muḫtâr. ‘İlmu’d-Delâle. y.y: ‘Ālemu’l-Kutub, 5. baskı, 1998.
- Abouelnasr, Zaki. Eş Anlamlılık Olgusu ve Eş Anlamlı Kelimelerin Arapça Öğretimindeki Yeri. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2004.
- Aksan, Doğan. Her Yönüyle Dil-Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 5. Baskı, 2009. Baalbaki, Rohi. A Modern Arabic-English Dictionary. Beyrut: Dâru’l-İlm li’l-Melâyîn, 11. baskı, 2002.
- Bintu’ş-Şâṭı’, ‘Āişe Abdurraḥmân. el-İ‘câzu’l-Beyânî li’l-Ḳur’ân ve Mesâ’ilü İbni’l-Ezraḳ. y.y: Dâru’l-Me‘ârif, 3. baskı, ts.
- Bolelli, Nusrettin. Belâğat Beyân-Me’ânî-Bedî’ İlimleri Arap Edebiyatı. İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 6.baskı, 2011.
- Çalışkan, Mehmet. “Kur’an’ın Nuzûlü ve Yedi Harf (el-Ahrufu’s-Seb’a) Meselesi”, Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi. 5/1 (Ocak-Haziran, 2005), 216-242.
- Çetinkaya, Bayram. “Eşdizimli Sözcükler”, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 4/ 4 (2009), 197-206.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dil Çalışmaları, Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
28 Ekim 2022
Gönderilme Tarihi
9 Haziran 2022
Kabul Tarihi
15 Ağustos 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 41