The Vitality of the Persian Language in the Fields of Education and Culture in Istanbul

Öz

The Iranian population residing in Turkey, particularly in Istanbul, has experienced a notable increase due to recent waves of migration. This study aims to analyze the “Survey on the Vitality of Persian in the Fields of Education and Culture: Identifying the Areas of Persian Language Use in Istanbul” by drawing upon a sample of the Iranian immigrant community in the city. The survey instrument was designed to encompass demographic, educational, and cultural dimensions identified through a comprehensive literature review. Following expert evaluation of the 20-item draft, the questionnaire was finalized with closed-ended questions, including dichotomous (yes/no) options. Subsequently, a pilot study was conducted with ten Iranian professionals from diverse backgrounds. Data were collected from 524 participants via an online survey and examined using descriptive statistical methods. The findings indicate that the Iranian community in Istanbul maintains a profound attachment to their native language and cultural heritage. Influenced by the digital dissemination of the survey a significant proportion of respondents consisted of highly educated female homemakers holding master’s or doctoral degrees. Notably, Persian functions as a lingua franca, serving not only intra-community communication but also facilitating interactions with Afghan and Tajik populations.Despite active engagement in cultural events, the public visibility of Persian culture in Istanbul is perceived as marginal; however institutional language barriers are effectively circumvented through the community’s multilingual proficiency. Ultimately, this research contributes to the literature by delineating the socio-demographic profile of Iranian immigrants in Istanbul and assessing the sociolinguistic vitality of the Persian language within the city’s educational and cultural domains.

Anahtar Kelimeler

• Persian Language
• Iranian Immigrants
• Istanbul

İstanbul’da Eğitim Ve Kültür Alanında Farsçanın Geçerliliği

Öz

Türkiye’de özellikle İstanbul’da ikamet eden İranlı nüfus, son yıllardaki göç dalgalarıyla belirgin bir artış göstermektedir. Bu çalışma, İstanbul’da yaşayan İranlı göçmen topluluğu örneği üzerinden “İstanbul’da Farsçanın Kullanım Alanlarının Tespiti: Eğitim ve Kültür Alanında Farsçanın Geçerliliği Anketi”ni analiz etmek amacıyla hazırlanmıştır. Anket formu, literatür taraması sonucunda belirlenen demografik, eğitim ve kültürel boyutlarda ele alınmıştır. 20 sorudan oluşan taslak anket formu için uzman görüşlerine başvurulmuş, anket soruları kapalı uçlu ve bir kısmı “evet-hayır” seçenekli olacak şekilde belirlenmiştir. Ardından farklı meslek gruplarına sahip on İranlı bireyle anketin ön uygulaması gerçekleşmiştir. Çalışma kapsamında çevrimiçi anket yöntemiyle toplam 524 kişiden veri toplanmış ve elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma bulguları, İstanbul’daki İranlı topluluğun kendi dil ve kültürlerine karşı güçlü bir aidiyet sergilediklerini göstermektedir. Çalışmanın çevrimiçi uygulanması nedeniyle katılımcıların önemli bir kısmını yüksek lisans veya doktora mezunu ev hanımlarının oluşturduğu tespit edilmiştir. Farsçanın yalnızca İranlıların kendi aralarında değil; Afgan ve Taciklerle olan etkileşimlerinde de ortak dil işlevi gördüğü anlaşılmaktadır. Kültürel etkinliklere yüksek katılıma rağmen Fars kültürünün İstanbul’daki görünürlüğü düşük algılanmakta; kurumsal dil engelleri ise bireylerin çok dilli olmalarıyla aşılmaktadır. Bu araştırmada gerçekleştirilen anketin, İstanbul’da ikamet eden İranlı göçmenlerin profilini ortaya çıkarmak ve Farsçanın İstanbul’da eğitim ve kültür alanlarında ne kadar etkin olduğunu belirlemek konusunda alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Farsça
• İranlı göçmenler
• İstanbul

Kaynakça

1. Büyüköztürk, Şener. “Anket Geliştirme”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 2, 3 (2005): 133-151. google scholar
2. Ekhtiari, Maryam. “Modern Türkiye’de İranlı Göçmenlerin Sosyo-ekonomik Uyumu”. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Şehir Üniversitesi, 2020. google scholar
3. Gaffariye, Davut. “Türkiye’deki İranlı Öğrencilerin Sosyo-Ekonomik, Kültürel ve Siyasi Durumları”. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 1992. google scholar
4. Haji Agha, Mehdi. “Türkiye’deki İranlı Göçmenlerin Kimlik Aidiyet ve Uyum Sorunları (1979 İran Devrimi Sonrası). Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2007. google scholar
5. İnanlı, Seda. “İranlı Göçmenlerin Türkiye’ye Göç Süreçleri ve Deneyimleri: Antalya İli Örneği”. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, 2023. google scholar
6. Kohnehshahri, Fatemeh Sarvari. “Türkiye’de Yaşayan Göçmenlerin Sosyo-Kültürel Adaptasyonu: İranlı Göçmenler Üzerine Bir Araştırma”. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, 2024. google scholar
7. Pourmorad, Negin. “Ortaöğretim İranlı Öğrenci ve Öğretmenlerinin İyi Bir Ders Kitabından Beklentileri ve Bu Beklentilerin Kullanılmakta Olan Ders Kitapları Tarafından Ne Kadar Karşılandığının Kıyaslanması Üzerine Bir Çalışma”. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, 2006. google scholar
8. Royan, Media. “İstanbul’da İranlılar”.Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 1992. google scholar

9. Tabatabaeinasab, M. “İranlı Turistlerin Türkiye’yi Tekrar Ziyaret Etme Niyetleri Üzerine Memnuniyet ve Destinasyon Hizmet Kalitesi Algılarının Etkisi”. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, 2020. google scholar
10. Yücedağ, Arfe. “Anket Geliştirilmesi ve Uygulanması”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 2, 26, (1993): 443-454. google scholar
11. Erişim 13 Mart 2025.https://nip.tuik.gov.tr/?value=TabiiyetYabanciNufus google scholar