Diğer

Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao

Sayı: 38 18 Nisan 2021
PDF İndir
EN TR

Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao

Öz

Çin coğrafi konumu itibariyle, ilk hanedanından son hanedanına kadar neredeyse her dönemde deniz haydutlarının hedefi olmuştur. Deniz haydutları, var oldukları süre boyunca yasaları çiğnemeleri ve suçlu olma potansiyelleri ile bilindikleri için, daima denizlerde hüküm süren kötü kişiler olarak addedilirler. Ancak, Çin tarihine baktığımızda varlıkları M.Ö. 2000’li yıllara dayanan Çinli deniz haydutları ilkel toplumun doğası ve oluşumundan ayrı düşünülemeyecek zoraki koşullar sonucu ortaya çıkmıştır. Merkezi otorite kurulana kadar kölelere uygulanan baskıdan kaçan halk denizlerde yaşamaya başlamış ve denizciliğin zor koşullarında yağma yaparak yaşamlarını sürdürmeye çalışmıştır. Zamanla deniz haydutluğu bir meslek haline dönüşmüş ve Çinli haydutlar hanedanlar boyunca denizlerde yelkenlerini dalgalandırmışlardı. Çin tarihinde, 張伯路 Zhang Bo Lu ayaklanması (M.S.109) ile resmi olarak Doğu Han Hanedanında deniz haydutluğu başlamıştır. Tarihsel süreçte, toplumsal gelişmeler ve teknolojik ilerlemeler ile deniz haydutluğunun kapsamı ve niteliği değişmiştir. Bazen sadece denizlerde, gemileri soyup, yağma yaparken bazen de dolaylı olarak ülkenin siyasetine dahil olmuşlardır. Son hanedan olan Qing Hanedanına (M.S. 1644- 1911) gelindiğinde, deniz haydutluğu 鄭一嫂Zheng Yi Sao ile doruğa çıkmıştır. 鄭一嫂 Zheng Yi Sao eşinden kalan mirası devralarak Güney Çin Denizinde hüküm sürmeye başlamıştır. Ölen eşinin evlatlığı olan 張保仔Zhang Bao Zi le iş birliği yapıp, onlarca gemiye ve binlerce mürettebata sahip olmuştur. Denizlerde kendi yasalarını koymuş ve uymayan mürettebatlarını ölümle cezalandırmıştır. 鄭一嫂 Zheng Yi Sao ve mürettebatı diğer deniz haydutlarına kıyasla, sadece kendi ülkeleri için değil, o dönemde Çin denizlerinde bulunan Batılı devletler için de tehdit unsuru oluşturmuştur. Sonları bir hapishanede ya da mezarda bitmemiştir. Aksine Qing Hanedanı ile müzakereler yaparak, geri kalan ömürlerini refah içerisinde geçirmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Antony, Robert J.. Elusive Pirates, Pervasive Smugglers: Violence and Clandestine Trade in the Greater China China Seas, Hong Kong University Press, 2010.
  2. Antony, Robert, Schottenhammer, Angela (eds.). Beyond the Silk Roads: New Discourses on China’s Role in East Asian Maritime History [East Asian Maritime History, 14] (Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 2017) [International conference Beyond the Silk Road: Asian Maritime History and Culture 海上絲路的延伸: 亞洲海洋歷史及文化, China Maritime Museum Shanghai (August 19-23 2015)]
  3. Bauer, Susan Wise. Rönesans Dünyası, Çev. Mehmet Moralı, İstanbul: Alfa Yayınları, 2014.
  4. Boxer, Charles Ralph. “Piracy in the South China Sea”, History Today, XXX, 2012.
  5. Bradford, Alfred S.. Flying The Black Flag: A Brief History Of Piracy, USA: Praeger, 2007.
  6. Burgess Jr. Douglas R.. “Hostis Humani Generi: Piracy, Terrorism and a New International Law”, 13U. Miami Int’l&Comp. L, Vol:13, Issue: 2, 2006.
  7. Ceylan, Fatma Ecem. “Müslüman Çinli Amiral Zheng He’nın Aile Tarihi’ne Genel Bir Bakış”, Current Research in Social Sciences, Cilt: 2, Sayı: 2, Ankara, 2016.
  8. Çalık, Tacettin. “Uluslararası Hukukta Deniz Haydutluğu ve Somali Açıklarındaki Deniz Haydutluğu ile Mücadele”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt:7, Sayı.1, 2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Diğer

Yayımlanma Tarihi

18 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2020

Kabul Tarihi

11 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 38

Kaynak Göster

APA
Duman, A. C. (2021). Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao. Şarkiyat Mecmuası, 38, 1-24. https://doi.org/10.26650/jos.820135
AMA
1.Duman AC. Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao. Şarkiyat Mecmuası. 2021;(38):1-24. doi:10.26650/jos.820135
Chicago
Duman, Aslı Can. 2021. “Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao”. Şarkiyat Mecmuası, sy 38: 1-24. https://doi.org/10.26650/jos.820135.
EndNote
Duman AC (01 Nisan 2021) Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao. Şarkiyat Mecmuası 38 1–24.
IEEE
[1]A. C. Duman, “Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao”, Şarkiyat Mecmuası, sy 38, ss. 1–24, Nis. 2021, doi: 10.26650/jos.820135.
ISNAD
Duman, Aslı Can. “Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao”. Şarkiyat Mecmuası. 38 (01 Nisan 2021): 1-24. https://doi.org/10.26650/jos.820135.
JAMA
1.Duman AC. Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao. Şarkiyat Mecmuası. 2021;:1–24.
MLA
Duman, Aslı Can. “Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao”. Şarkiyat Mecmuası, sy 38, Nisan 2021, ss. 1-24, doi:10.26650/jos.820135.
Vancouver
1.Aslı Can Duman. Çin Tarihinde Deniz Haydutluğu Olgusu ve 鄭一嫂 Zheng Yi Sao. Şarkiyat Mecmuası. 01 Nisan 2021;(38):1-24. doi:10.26650/jos.820135