Analysis of the Relationship between the Levels of Physical Activity and the Nutritional Behaviours of 12- 14 Year Old Children

Öz

The aim of this study is to review the relationship between the levels of physical activities of 12-14 ( =13,05+ 0,75 year) year old children and their nutritional behaviour. 436 volunteer students (222 girls and 214 boys) from two public schools in Kartal and Maltepe districts in Istanbul participated in this study. To determine the levels of physical activity, the Physical Activity Questionnaire for Older Children developed by Kowalski et al and the Physical Activity Survey for Children, adapted to the Turkish society by Sert and Temel (2014), were used. To determine the nutritional behavior, the nutritional behavior scale developed by Edmundson et al (1996) and the Nutritional Behaviour Scale adapted to the Turkish Children by Öztürk and Erdoğan (2010) were used. In the statistical analysis, arithmetical averages ( ) and the standard deviation (SS) were determined, and the relationship between the averages were analyzed by using Pearson correlation coefficient. The level of significance was set at p<0.05. The average score for physical activity was found as (26,12+6,74 points) for all children, which means an average active level. Considering the gender, the activity level was (25,57+6,94 point) for the girls and (26,68+6,49 point) for the boys. As for the nutritional behavior, all children scored 1,28+5,45, which means a moderate level, while girls scored (1,64+5,61 points) and the boys scored (0,91+5,28 points), both of which are again moderate levels. For all the children, a meaningful relationship was found between the level of physical activity and the nutritional behavior (p< 0,00). As for the gender specific scores, a meaningful relationship was found both for the girls (p< 0,00) and the boys (p< 0,01). It can be said that as the level of physical activity increases, the children tend to eat healthier foods.  

Anahtar Kelimeler

• Physical activity
• Nutrition
• Children

12 – 14 Yaş Çocukların Fiziksel Aktivite Düzeyleri ile Beslenme Davranışları Arasındaki İlişkinin İcelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı 12 – 14 (=13,05+0,75 yıl) yaş arası çocukların fiziksel aktivite düzeyleri ile beslenme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmaya İstanbul ili Kartal ve Maltepe ilçelerinde bulunan iki devlet okulunda okuyan 436 (222 kadın, 214 erkek) öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Fiziksel aktivite düzeyini belirlemede Kowalski ve ark. (2004) tarafından geliştirilen, (Physical Activity Questionnaire for Older Children), Sert ve Temel (2014) tarafından Türk toplumuna uyarlanan Çocuklar için Fiziksel Aktivite Soru Formu kullanılmıştır. Beslenme davranışının belirlenmesinde Edmundson ve ark. (1996) geliştirdiği, Öztürk ve Erdoğan (2010) tarafından Türk çocuklarına uyarlanan Beslenme Davranış Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizde, aritmetik ortalamalar () ve standart sapmalar (SS) belirlenmiş, Pearson korelasyon katsayısı kullanılarak ortalamalar arasında ilişkiye bakılmış ve anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir Fiziksel aktivite düzeyi ortalama puanı, tüm çocukların 26,12+6,74 puanla orta aktif düzeyde olduğu bulunmuştur. Cinsiyet açısından incelendiğinde, kadınların 25,57+ 6,94 puan ve erkeklerin 26,68+6,49 puanla orta aktif düzeyde olduğu görülmüştür. Beslenme davranışları ise tüm çocukların 1,28+5,45 puanla orta düzeyde olduğu, cinsiyete göre bakıldığında, kadınların 1,64+5,61 puan ve erkeklerin 0,91+5,28 puanla orta düzeyde beslenme davranışı sergiledikleri bulunmuştur. Tüm çocukların fiziksel aktivite seviyesi ve beslenme davranışı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p< 0.001). Kadın ve erkek olarak ayrı ayrı bakıldığında, kadınlarda (p< 0.001) ve erkeklerde (p< 0.01) de fiziksel aktivite ile beslenme davranışı arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Çocukların fiziksel aktivite seviyeleri arttıkça beslenme alışkanlığının da daha sağlıklı besinlere yöneldiği söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler

• Fiziksel aktivite
• Beslenme
• Çocuk

Kaynakça

1. Alphan, E., Keskin, Y., Tatlı, T. (2002). Özel okul ve devlet okulunda öğrenim gören adölesan dönemindeki çocukların beslenme alışkanlıklarının karşılaştırılması. Beslenme ve Diyet Dergisi, 31(1): 9-17
2. Aksoydan, E., Çakır, N. 2011. Adölesanların Beslenme Alışkanlıkları, Fiziksel Aktivite Düzeyleri ve Vücut Kitle İndekslerinin Değerlendirilmesi, Gülhane Tıp Dergisi, 53:264-270
3. Aslan, D., Gürtan, E., Hacım, A., Karaca, N., Şenol, E., Yıldırım, E. 2003. Ankara'da Eryaman Sağlık Ocağı Bölgesi'nde Bir Lisenin İkinci Sınıfında Okuyan Kız Öğrencilerin Beslenme Durumlarının ve Bazı Antropometrik Ölçümlerinin Değerlendirmeleri, Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 25(2):55-62
4. Bayrakdar, A., Saygın, Ö. 2010. 7-11 Yaş arası Kız Çocukların Fiziksel Aktivite Düzeyleri ve Vücut Kompozisyonlarının İncelenmesi, 11th İnternational Sport Sciences Congresss, November 10-12, Antalya
5. Çelik, E. (2012). Tokat il merkezindeki ilköğretim 6,7,8 sınıf öğrencilerinin beslenme bilgi düzeyleri ve alışkanlıkları ile obezite sıklığını etkileyen faktörler. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Osman Paşa Üniversitesi. İstanbul, Türkiye.
6. Daşbaşı, M. (2003). İlköğretim Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları, Beslenme Eğitimine İhtiyaç Duyma Durumları ve Beslenme Eğitiminden Beklentileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü,
7. Erica L. Thomas, Dominic Upton. (2014). Psychometric properties of the physical activity questionnaire for older children (PAQ-C) in the UK. Psychology of Sport and Exercise.15:280-287. Ildız, M., Saygın, Ö., Özmerdivenli, R. 2014. 14-18 yaş lise öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının incelenmesi, İnternational Journel of Human Sciences, 12(1),1440-1450
8. Kaymaz, E., İrez, G. 2016. Devlet ve Özel Okullarda Öğrenim Gören Ortaokul Öğrencilerinin Obezite, Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Beslenme Alışkanlıklarının Karşılaştırılması, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Yüksek Lisans Tezi).

9. Keleş Ö. F., Alpkaya U. (2016). Orta Okul Öğrencilerinin Düzenli Sportif Aktivite ve Okul Başarı Puanlarının Karşılaştırılması. Marmara Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi • Marmara University Journal of Sport Science. Cilt 1, Sayı 2, s:31-36
10. Kowalski K. C., Crocker P. R. E., Faulker R. A. (1997). Validation of the Physical Questionnaire for Children. Pediatric Exercise Science, 174 – 186.
11. Kowalski K. C., Crocker P. R. E, Donen R. M. (2004). The Physical Activity Questionnaire for Older Children (PAQ-C) and Adolescents (PAQ-A) Manual. College of Kinesiology University of Saskatchewan, Saskatoon, Canada.
12. Kudaş, S., Ülkar, B., Erdoğan, A., Çırçı, E. 2005. Ankara İli 11-12 Yaş Grubu Çocukların Fiziksel Aktivite ve Bazı Beslenme Alışkanlıkları, Spor Bilimleri Dergisi, 16(1),19-29.
13. Kutlu, R., Çivi, S. 2009. Özel bir İlköğretim Okulu Öğrencilerinde Beslenme Alışkanlıklarının ve Beden Kitle İndekslerinin Değerlendirilmesi, Fırat Tıp Dergisi, 14(1):18-24
14. Metinoğlu, İ., Pekol, S., Metinoğlu, Y. (2012). Kastamonu’da 10-12 yaş grubu öğrencilerde obeziteprevalansı ve etkileyen faktörler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(2): 117-122.
15. Özer, S., Bozkurt, H., Sönmezgöz, E., Bilge, S., Yılmaz, R., Demir O. (2014). Obezite Tanılı Çocuklarda Yeme Davranışının Değerlendirilmesi. Çocuk Dergisi 14(2):66-71,
16. Öztürk, M., Erdoğan, S. 2010. Çocukların Beslenme Alışkanlıklarının Sağlık Davranışı Etkileşim Modeline Göre İncelenmesi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Doktora Tezi).
17. Sabbağ, Ç. Sürücüoğlu F. (2009). İlköğretim 5. ve 6. sınıf öğrencilerine verilen beslenme eğitiminin Beslenme bilgi, tutum ve davranışlarına etkisinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
18. Sağlam, F., Yürükçü, S. (1996). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yüksek Okul Öğrencilerinin Besin Tüketim Durumu, Beslenme Alışkanlıkları ve Beslenme Bilgi Düzeylerinin Saptanması. Beslenme ve Diyet Dergisi, 25(2): 16-23
19. Sağlam, M., İnce, D., Yağlı,N., Arıkan,H.,Kütükçü,E.,Karakaya,G.,Kalyoncu,F. 2014. Erişkin Astımlı Bireylerde Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi, Spor Bilimleri Dergisi, 25(3),132-141.
20. Şahin G., Uğurlu E., Özer M. K., Özgider C. (2011). Okul Çocuklarımız Ne Kadar Aktif? USAD Cilt 3 Sayı 2. S:45-60
21. Savaşhan, Ç., Sarı, O., Aydoğan, Ü., Erdal, M. (2014). İlkokul çağındaki çocuklarda obezite görülme sıklığı ve risk faktörleri. Türk Aile Hekimleri Dergisi, 19 (1): 14-21.
22. Sert, Z., Temel, A. 2014. İlköğretim Öğrencileri İçin Fiziksel Aktivite Soru Formunun Türk Toplumuna Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(2).
23. Şanlıer, N. 2005. Gençlerde Biyokimyasal Bulgular, Antropometrik Ölçümler, Vücut Bileşimi, Beslenme ve Fiziksel Aktivite Durumlarının Değerlendirilmesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3):47-73
24. Şanlıer, N., Konaklıoğlu, E., Güçer, E. 2009. Gençlerin Beslenme, Bilgi, Alışkanlık ve Davranışları ile Beden Kütle İndeksleri Arasındaki İlişki, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(2):333-352
25. Şirinoğlu, V. (2008). 10-14 Yaş Grubu Farklı Spor Branşlarındaki Çocukların Beslenme Alışkanlıklarının Belirlenmesi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul
26. Tarakcı, E., Hüseyinsinoğlu, E.B., Çiçek, A. 2015. Çocuklarda Fiziksel İnaktivite, Obezite ve Koruyucu Rehabilitasyon Yaklaşımları, Türkiye Klinikleri J Health Sci, 1(2),111-118.
27. Tunç, İ., İşler, A. (2007). Lise ve Üniversite Öğrencilerinin Fiziksel Aktivite Düzeyinin Yaşa ve Cinsiyete Göre İncelenmesi, Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, Cilt X
28. Voss, C., Ayodele A., Ogunleye, and Gavin, RH. Sandercock. (2013) Physical Activity Questionnaire for children and adolescents: English norms and cut-off points. Pediatrics International 55, 498–507.
29. Ward D. S., Saunders R. P. Pate R.R. (2007). Physical activity Interventions in Children and Adolescents.Human Kinetics US. S. 3-21.
30. Yabancı N. (2011). Okul Sağlığı ve Beslenme Programları TAF Prev Med Bull10(3):361-368.
31. Yabancı, N., Pekcan, G. 2010. Adölesanlarda Beslenme Durumu İle Fiziksel Aktivite Düzeyinin Vücut Bileşimi ve Kemik Mineral Yoğunluğu Üzerine Etkisi, Aile ve Toplum Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 11(6).
32. Yorulmaz, H., Paçal, F. (2012). 16-18 yaş grubundaki gençlerin beslenme alışkanlıklarının ve obezite durumlarının incelenmesi. Türkiye Klinikleri,32 (2): 366-368.