The Trajectory of Decent Work in Türkiye: A Review with Gender-Oriented Statistics

Öz

The concept of decent work, as outlined in the 1999 ILO Conference, rests on four pillars: employment, social protection, workers’ rights, and social dialogue. Globally, in developed countries, only a fortunate minority benefits from legal regulations that guarantee working conditions and wages. Furthermore, alongside other employment issues, almost all countries struggle with gender discrimination in the workforce. In this study, we delve into the progress of decent work over the past two decades, utilizing selected indicators, and critically assess the current situation through a gender lens. The findings reveal that Turkish labour markets have fallen short in promoting decent work over the past two decades, with significant disparities between genders. The analysis of statistical indicators suggests a positive, but insufficient, improvement in indicators related to employment opportunities, child labour, equal opportunity and treatment in employment and social dialogue. Decent working time, stability and security of work, cases of fatal occupational injury seem to be stable. On the other hand, indicators related to adequate earning and productive work, social security, and non-fatal occupational injury all showed a decline.

Anahtar Kelimeler

• Decent work
• Gender
• Labour market
• ILO
• Türkiye

Kaynakça

1. Aca, Z., & Akdamar, E. 2022. “Türkiye’de İnsana Yakişir İş: Bağlam, Kavramsallaştırma ve Değerlendirme: Bir Alan Araştırması”. Journal of Management and Economics Research 20(1), 271-291. google scholar
2. Aslan, M.M. 2022. Türkiye İşgücü Piyasasında İnsana Yakışır İş Bağlamında Kadın İstihdamı: Kozmetik Sektörü Adana-Mersin (TR 62) Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi S.B.E. google scholar
3. Aşkın, E.Ö. 2015. “Kadınların İşgücü Piyasasındaki Konumlarını Etkileyen Faktörler”. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 10(1): 43-66. google scholar
4. Beken, H.G. 2015. “Kadınların Sendikal Katılımını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi”. Emek ve Toplum 4(9): 156-179. google scholar
5. Bescond, D., Chataignier A. and Mehran F. 2003. “Seven Indicators to Measure Decent Work: An International Comparison”. International Labour Review 142 (2): 179-212. google scholar
6. Bursal, M. and Şentürk, İ. 2022. “Türkiye’de Cinsiyetlere Göre Çalışma Sürelerinin Durumu”. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 6(2): 71-80. google scholar
7. Çavuşoğlu, B. 2012. “Türkiye’de Çalışan Yoksulluğunun Genel Görünümü”. Sosyal Güvence 1: 22-33. google scholar
8. ÇGM. 2022. Çalışma Hayatı İstatistikleri 2021. https://www.csgb.gov.tr/media/89862/calisma_hayati_2021.pdf google scholar

9. _____. 2021. Çalışma Hayatı İstatistikleri 2020. https://www.csgb.gov.tr/media/87376/calisma_hayati_2020.pdf google scholar
10. _____. 2020. Çalışma Hayatı İstatistikleri 2019. https://www.csgb.gov.tr/media/63359/calisma_hayati_2019.pdf google scholar
11. _____. 2019. Çalışma Hayatı İstatistikleri 2018. https://www.csgb.gov.tr/media/32481/calisma_hayati_2018.pdf google scholar
12. _____. 2018. Çalışma Hayatı İstatistikleri 2017. https://www.csgb.gov.tr/media/3302/calisma_hayati_2017.pdf google scholar
13. _____. 2016. Çalışma Hayatı İstatistikleri 2015. https://www.csgb.gov.tr/media/1297/calisma_hayati_2015.pdf google scholar _____. 2015. Çalışma Hayatı İstatistikleri 2014. https://www.csgb.gov.tr/media/1296/calisma_hayati_2014.pdf google scholar
14. Çelik, A., Beyazbulut, D.Kandaz, Z. 2022. Asgari Ücret Gerçeği 2023 Araştırması. İstanbul: DİSKAR. https://arastirma.disk.org.tr/wp-content/uploads/2022/12/DiSK-AR-2023-Asgari-Ucret-Rapor-FINAL-Rev-1.pdf google scholar
15. Çetinkaya, E. and Yıldırımalp, S. 2012. “‘İnsana Yakışır İş’ Bağlamında Türkiye İşgücü Piyasasında Kadınların Durumu”. Bilgi, 24: 153-172. google scholar
16. Çiftçi, A. N. 2023. “Sürdürülebilir Kalkınma Perspektifiyle Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin, İnsana Yakışır İşle İlişkisi ve Türkiye”, Ekonomi, Sürdürülebilir Kalkınma ve İşletme Alanında Akademik Çalışmalar, (ed.) Gülay Ö. Güney, Gazi Kitabevi 87-100. google scholar
17. ÇSGB 2013. Ulusal İstihdam Stratejisi (2014-2023), https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140530-7-1.pdf google scholar
18. Çolakoğlu, C. 2022. Türkiye’de Uluslararası İşgücü Hareketliliği Bağlamında Düzgün İş Olgusu: Artvin-Hopa’da Gürcistan Uyruklu İşgücü Üzerine Nitel Bir Araştırma. Doktora Tezi. Sakarya Üniversitesi S.B.E. google scholar
19. Dedeoğlu, S. (2000). “Toplumsal Cinsiyet Rolleri Açısından Türkiye’de Aile ve Kadın Emeği”. Toplum ve Bilim. Güz 86: 139-170. google scholar
20. _____. (2009). “Eşitlik mi Ayrımcılık mı? Türkiye’de Sosyal Devlet, Cinsiyet Eşitliği Politikaları ve Kadın İstihdamı”. Çalışma ve Toplum, 2(21), 41-54. google scholar
21. Dedeoğlu, S. and Gökmen, Ç.E. 2021. Kadınlar İçin Daha Çok ve Daha İyi İşler Programı: Dünya’da ve Türkiye’de Çalışma Yaşamında Kadın. google scholar
22. ILO. https://dspace.ceid.org.tr/xmlui/bitstream/handle/1/1913/ILO-Kitap.pdf?sequence=1&isAllowed=y google scholar
23. DİSKAR 2018. Türkiye’de Kadın İşçi Gerçeği. http://disk.org.tr/wp-content/uploads/2018/02/DISK-Turkiye-Isci-Sinifi-Arastirmasi-Basin-Toplantisi-Ozet-Rapor-1.pdf google scholar
24. Ecevit, Y. 2021. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Temel Kavramları. Ankara: Ceid Yayınları. google scholar
25. Eurostat. 2024. In-work-at risk of-poverty rate by sex. Data Browser. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tesov110/default/table?lang=en google scholar
26. Ghai, D. 2003. “Decent work: Concept and indicators”. International Labour Review 142(2): 113-144. google scholar
27. Görmüş. A. 2020. “Toplu Pazarlık Kapsamını Etkileyen Faktörler: Karşılaştırmalı Endüstri İlişkileri Temelinde Türk Endüstri İlişkileri Sisteminin Modernizasyonu”. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 78: 63-109. google scholar
28. Günaydın, D. 2015. “İnsana Yakışır İş: Türkiye Açısından Bir Değerlendirme”. The Journal of Academic Social Science Studies 37: 123-148. google scholar
29. Hamurdan, Y. 1974. “Türkiye’de İşgücü ve İstihdam, 1923-1973”. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 25, 28-45. google scholar
30. ILO, 2009. Gender Equality at the Heart of Decent Work. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/@ed_norm/@relconf/documents/ meetingdocument/wcms_105119.pdf google scholar
31. _____. 2013. Decent Work Indicators, Second Edition. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/—dgreports/—integration/documents/publication/wcms_229374.pdf google scholar
32. _____. 2016. Women at Work Trends 2016. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/—dgreports/—dcomm/—publ/documents/publication/wcms_457317.pdf google scholar
33. _____. 2017. Avrupa ve Orta Asya’da İnsana Yakışır İşin Geleceği Fırsatlar ve Zorluklar. https://www.tes-is.org.tr/assets/view/userfile/wcms_577337.pdf google scholar
34. _____.2019. Daha Aydınlık Bir Gelecek İçin Çalışmak, Çalışma Yaşamının Geleceği Küresel Komisyonu. https://webapps.ilo.org/wcmsp5/groups/public/—europe/—ro-geneva/—ilo-ankara/documents/publication/wcms_695386.pdf google scholar
35. _____. 2018. Cinsiyete Dayalı Ücret Farkının Ölçümü Türkiye Uygulaması. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/—europe/—ro-geneva/— ilo-ankara/documents/publication/wcms_756659.pdf google scholar
36. ILOSTAT. 2023a. Statistics on safety and health at work, Data Catalogue. https://ilostat.ilo.org/topics/safety-and-health-at-work/ google scholar
37. _____. 2023b. Statistics on collective bargaining, Data Catalogue. https://ilostat.ilo.org/topics/collective-bargaining/ google scholar
38. Işığıçok Ö. 2005. 21. Yüzyılda İstihdam ve İnsana Yakışır İş. Bursa: Ezgi Kitabevi. google scholar
39. Kapar, R. 2004. “Uygun İş Bağlamında Çalışan Yoksullar”. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 48: 185-204. google scholar
40. ______. 2007. “Uygun İş Açığı İnsana Yaraşmayan İşler”. TTB Mesleki Sağlık Ve Güvenlik Dergisi, 8(29): 2-10. google scholar
41. _____. 2023. “Türkiye’de Çalışanların Yoksulluğu, Yoksunluğu ve Sosyal Dışlanmaları”. Reflektif Sosyal Bilimler Dergisi 4(2): 279-308. google scholar
42. Karabıyık, İ. 2012. “İşgücü piyasasının yapısal özellikleri ve Türkiye’de kadınların işgücüne katılma sorunu”, International Journal of Human Sciences 9/2: 1282-1310. google scholar
43. Kart, E. and Öngör, H. 2023. “Çalışan Kadın Yoksullar ve Yoksulluğuna Dair”, Gaziantep University Journal of Social Sciences 22(1): 12-29. google scholar
44. Kavas, A. 2016. Karşılaştırmalarla 81 İl İçin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Karnesi - 2018. Ankara: TEPAV. google scholar
45. Kaya, S.A. and Memiş, E. 2019. “Türkiye’de Çocuk Emeği: İşgücü Anketlerinden ve Zaman Kullanım Anketlerinden Gözlemler”. Çalışma ve Toplum 2019/4: 2539-2564. google scholar
46. Kaymaz, İ.Ş. 2010. “Çağdaş Uygarlığın Mihenk Taşı; Türkiye’de Kadının Toplumsal Konumu”. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi 46: 333-366. google scholar
47. OECD. 2023. Employment Database- Employment Indicators, Employment Rate. https://www.oecd.org/employment/emp/employmentdatabase-employment.htm google scholar _____. 2022. Labourforce Statistics by Sex and Age. https://stats.oecd.org/viewhtml.aspx?datasetcode=LFS_SEXAGE_I_R&lang=en google scholar
48. Öztürk, E. 2022. İnsan Onuruna Yakışır İş Bağlamında Turizm Sektörünün İşgücü Piyasasındaki Yeri Ve Önemi: Adana İli Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Mersin Üniversitesi S.B.E. google scholar
49. Palaz. S. 2005. “Düzgün İş (Decent Work) Kavramı ve Ölçümü: Türkiye ve OECD Ülkelerinin Bir Karşılaştırması”. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 50: 479-505 google scholar
50. Peker, Z. 2023. İnsana Yakışır İş ve Kadın İstihdamı: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi S.B.E. google scholar
51. Sağlık, B. 2021. “Türkiye’de İşgücü Piyasasında Kadının Konumu (1950-1980)”. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Yenilikçi Yaklaşımlar Dergisi 5(4): 256-278. google scholar
52. Saruhan, O. 2017. Avm Çalışanlarının İnsana Yakışır İş Standartları Bağlamında Değerlendirilmesi: Lüleburgaz Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Kırklareli Üniversitesi S.B.E. google scholar
53. Savran, G. T. 2007. “Working poor women in service sector: A case study of Turkey”. https://www.academia.edu/1306838/Working_Poor_Women_in_Service_Sector_A_Case_Study_of_Turkey google scholar
54. Seçer, B. 2009. “Kadınların Sendikalara Yönelik Tutumları ile Cinsiyet Ayrımcılığı Algılarının Sendika Üyesi Olma İsteğine Etkisi” 4: 27-60. google scholar
55. SGK. 2021. İstatistik yıllığı 2021. https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4/ google scholar
56. Şahin, M. 2014. Sosyal Politika Bağlamında Düzgün İş ve Türkiye’de Düzgün İş Performansının Değerlendirilmesi Açısından Bir Alan Araştırması “Çorum İli İmalat Sanayi Örneği”. Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi S.B.E. google scholar
57. Şahin, K. and Develi, A. 2021. “Kadın İstihdamında Kayıt Dışılık Sorunu”. Kesit Akademi Dergisi 7(27): 386-400. google scholar
58. Şimşek, M.A. 2019. ILO Düzgün İş Kriterleri Çerçevesinde Sakarya İli Gıda Sektörü Firma Çalışanları Üzerine Bir Alan Araştırması. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi S.B.E. google scholar
59. Tansel, A. 2002, “İktisadi Kalkınma ve Kadınların İşgücüne Katılımı: Türkiye’den Zaman Serisi Kanıtları ve İllere Göre Yatay Kesit Kestirimleri”. ERC Working Papers in Economics May 2002 https://erc.metu.edu.tr/en/system/files/menu/series01/0105_tr.pdf google scholar
60. TCMB. 2021. Enflasyon Raporu 2021-I. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/3e8a7d19-0815-492c-b116-8a341a23d35c/enfocak2021_i_tam.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-3e8a7d19-0815-492c-b116-8a341a23d35c-nuMwRqN google scholar
61. T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı. 2023. Public Sector Social Expenditures Statistics. https://www.sbb.gov.tr/resmi-istatistik-programina-katkilarimiz/ google scholar
62. Toksöz, G. 2007. “İşgücü Piyasasının Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Analizi ve Bölgeler Arası Dengesizlikler”, Çalışma ve Toplum 4: 57-79. google scholar
63. . 2008. Decent Work Country Report-Turkey. ILO. https://www.ilo.org/europe/meetings-and-events/WCMS_359818/lang-en/index.htm google scholar
64. Toksöz, G. and Memiş, E. 2018. İstihdamda Toplumsal Cinsiyet Eşitliği: Haritalama ve İzleme Çalışması, CEİD Yayınları: 5. google scholar
65. TURKSTAT. 2015. Toplumsal Cinsiyet İstatistikleri 2014. https://biruni.tuik.gov.tr/yayin/views/visitorPages/index.zul google scholar
66. _____. 2019. Toplumsal Cinsiyet İstatistikleri 2019. https://biruni.tuik.gov.tr/yayin/views/visitorPages/index.zul google scholar
67. _____. 2021. Toplumsal Cinsiyet İstatistikleri 2021. https://biruni.tuik.gov.tr/yayin/views/visitorPages/index.zul google scholar
68. _____. 2023a. Labour Force Statistics Obtained from the Database Yearly. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=72&locale=en google scholar
69. _____. 2023c. Children Statistics-Labour Force Obtained from the Database Yearly. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=202&locale=tr google scholar
70. _____. 2023d. Time Use Survey 2015 Obtained from the Database. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=141&locale=tr google scholar
71. _____. 2020. Child Labour Force Survey 2019. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Child-Labour-Force-Survey-2019-33807 google scholar
72. Tüzünkan, D. 2015. Türkiye’de Turizm Sektöründe İstihdam Politikalarının İnsan Onuruna Yakışır İş Kavramı Bakımından İncelenmesi. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi S.B.E. google scholar
73. UN. 2022. Progress on the Sustainable Development Goals: The Gender Snapshot. https://www.unwomen.org/sites/default/files/2022-09/Progress-on-the-sustainable-development-goals-the-gender-snapshot-2022-en_0.pdf google scholar
74. UN Women. 2011. Kadınların Güçlenmesi Prensipleri: Eşitlik İş Demektir. https://www.unwomen.org/sites/default/files/Headquarters/Attachments/ Sections/Library/Publications/2011/10/WomensEmpowermentPrinciples-tr%20pdf.pdf google scholar
75. Yılmaz, A. and Karataş, T. 2023. “Türkiye Ekonomisinde Ücret ve Maaşlar: 1970-1921”. Çalışma ve Toplum 76: 159-182. google scholar
76. Yorgun, S. 2013. “Sosyal politika açısından 6356 sayılı sendikalar ve toplu iş sözleşmesi kanunu”. Çalışma ve Toplum Dergisi 43: 357-380. google scholar