Bizim Neyimiz Eksik? Zamana Bağlı Eksik İstihdama Yönelik Nicel Bir Analiz

Öz

Bu araştırmanın amacı Türkiye’de zamana bağlı eksik istihdamı etkileyen değişkenleri analiz etmektir. Çalışmanın örneklemi, 2022 yılına ait Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Hanehalkı İşgücü İstatistikleri mikro veri setinden elde edilmiştir. İlk olarak betimleyici istatistikler ile zamana bağlı eksik istihdamın alt örneklem grupları arasındaki dağılımı incelenmiştir. Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis-H testleri ise farklılık analizleri için kullanılmıştır. Son olarak, ikili (binary) lojistik regresyon analizi aracılığıyla zamana bağlı eksik istihdamın belirleyicileri tespit edilmiştir. Bireysel, sosyal ve iş değişkenleri kategorilerinde yer alan bağımsız değişkenlerin tamamının alt örneklem grupları arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılaşmalara yol açtığı görülmüştür. Ayrıca cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, medeni durum, yakınlık, yaşanılan bölge, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) kayıtlılık ve işyeri durumu değişkenlerinin zamana bağlı eksik istihdam riskini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşılık hanehalkı büyüklüğünün istatistiki açıdan anlamlı olmadığı saptanmıştır. Belirtilen bağımsız değişkenler, bir arada değerlendirildiğinde zamana bağlı eksik istihdam riskini %19,2 düzeyinde açıklamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eksik İstihdam
• Zamana Bağlı Eksik İstihdam
• Bireysel Değişkenler
• Sosyal Değişkenler
• İş Değişkenleri

What are We Missing? Quantitative Analysis of Time-Related Underemployment

Öz

This research aims to analyse the variables that influence time-related underemployment in Türkiye. The sample was derived from the 2022 Household Labour Force Statistics microdataset from the Turkish Statistical Institute (TURKSTAT). First, descriptive statistics were used to analyse the distribution of time-related underemployment across the sub-sample groups. For the difference analysis, the Mann–Whitney U and Kruskal– Wallis-H tests were applied. Finally, binary logistic regression analysis was used to identify the determinants of time-related underemployment. All the independent variables, which were categorised as individual, social, and work-related, were found to result in statistically significant differences between the sub-sample groups. Furthermore, the findings indicate that gender, age, level of education, marital status, proximity, region of residence, Social Security Institution (SSI) registration, and workplace situation variables are significant predictors of time-related underemployment. In contrast, the analysis revealed that household size did not emerge as a significant predictor. When considered collectively, these independent variables account for 19.2% of the variance in time-related underemployment risk.

Anahtar Kelimeler

• Underemployment
• Time-Related Underemployment
• Individual Variables
• Social Variables
• Work-Related Variables

Kaynakça

1. Acun, S. (2013). Ekonomik kriz ve eksik istihdam ilişkisi: Türkiye örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul. google scholar
2. Acun, S., ve Güneş, B. (2014). Türkiye’de 2008 krizinin eksik istihdama etkileri. Ekonomik Yaklasim, 25(90), 49-69. google scholar
3. Allan, B. A., Rolniak, J. R., & Bouchard, L. (2020). Underemployment and well-being: Exploring the dark side of meaningful work. Journal of Career Development, 47(1), 111-125. google scholar
4. Biçerli, M.K. (2016). Çalışma ekonomisi. İstanbul: Beta Basım A.Ş. google scholar
5. Borowczyk-Martins, D., & Lale, E. (2016). How bad is involuntary part-time work?. IZA DP No. 9775. google scholar
6. Caceres, L. R. & Caceres, S. A. (2015). Underemployment in Latinamerica. The Journal of Developing Areas, 49(3), 293-322. google scholar
7. Dikmen, F. H. (2021). Türkiye’de genç yetişkinlerde zamana bağlı eksik istihdamın özellikleri. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 39(2), 211-222. google scholar
8. Domfe, G., Osei, R. D. & Ackah, C. (2013). Determinants of types of underemployment in the MIDA intervention zones of Ghana. Developing Country Studies, 3(12), 33-47. google scholar

9. Dooley, D., Prause, J., & Ham-Rowbottom, K. A. (2000). Underemployment and depression: longitudinal relationships. Journal of health and social behavior, 41(4), 421-436. google scholar
10. Emeç, H., Üçdoğruk Birecikli, Ş., & Kümbül Güler, B. (2020). Türkiye’de gençlerde eksik istihdamın analizi. Journal of Management & Labor/Yönetim ve Çalışma Dergisi, 4(2), 137-152. google scholar
11. Eymen, U. E. (2007). SPSS 15.0 veri analizi yöntemleri. İstatistik Merkezi. google scholar
12. Friedland, D. S., & Price, R. H. (2003). Underemployment: Consequences for the health and well-being of workers. American journal of community psychology, 32, 33-45. google scholar
13. Görmüş, A. (2019). Türkiye’de zamana bağlı eksik istihdamın karakteristiği: Hanehalkı işgücü anketlerinden bulgular. Sosyoekonomi, 27(40), 67-90. google scholar
14. Güçlü, İ. (2020). Sosyal bilimlerde nicel veri analizi: Örneklerle SPSS uygulamaları ve yorumlaması. Ankara: Gazi Kitabevi. google scholar
15. Güriş, S., Çağlayan Akay, E. ve Güriş, B. (2017). EViews ile temel ekonometri. İstanbul: Der Yayınları. google scholar
16. Heyes, J., & Tomlinson, M. (2021). Underemployment and well-being in Europe. Human Relations, 74(8), 1240-1266. google scholar
17. ILO. (1998). The Measurement of Underemployment, Sixteenth International Conference of Labour Statisticians, Geneva, http://www.ilo.org/ public/libdoc/ilo/1998/98B09_207_engl.pdf, 01.07.2024. google scholar
18. Işığıçok, Ö. (2018). İstihdam ve işsizlik. Bursa: Dora Dağıtım. google scholar
19. Kanwal, W., Ahmad, H. R., Hafeez, H. A. & Qamri, G. M. (2020). Determinants of voluntary and involuntary underemployment in Pakistan. Empirical Economic Review, 3(1), 57-82. google scholar
20. Kaya, Y. ve Yeşilova, A. (2011). İki Durumlu Karışımlı Lojistik Regresyona İlişkin Bir Uygulama. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 4(3), 53-58. google scholar
21. Kler, P., Potia, A. H. & Shankar, S. (2017). Underemployment in Australia: A panel investigation. Applied Economics Letters, 0, 1-5. google scholar
22. Kumaş, H. ve Çağlar, A. (2011). Türkiye’de kadın eksik istihdamını belirleyen faktörler: TÜİK 2009 hanehalkı işgücü anketi ham verileri ile cinsiyete dayalı bir karşılaştırma. Çalışma ve Toplum, 2(29), 249-289. google scholar
23. Kutlar, A. (2012). Ekonometriye giriş. Ankara: Nobel. google scholar
24. Küçükali, A., ve Özmen, K. (2019). İş ve meslek danışmanlarının çalışma hayatında karşılaştıkları problemler ve eksik istihdam sorunu: Muş, Bitlis, Van ve Hakkâri örneği. İş ve Hayat, 5(10), 136-158. google scholar
25. Maynard, D. C., Joseph, T. A., & Maynard, A. M. (2006). Underemployment, job attitudes, and turnover intentions. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 27(4), 509-536. google scholar
26. Niyimbanira, F. (2016). Characterisation of time-related underemployment in a South African municipality: A case of Bushbuckridge, Mpumalanga Province. International Journal of Social Sciences and Humanity Studies, 8(1), 116-132. google scholar
27. Popova, J., Rastrigina, O. & Trapeznikova, I. (2003). Part-time employment and underemployment in the Latvian labour market. Baltic Journal of Economics, 3(2), 42-58. google scholar
28. Pratomo, D. S. (2015). The analysis of underemployment in Indonesia: Determinants and its implication. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 211, 528-532. google scholar
29. Senkrua, A. (2019). Status and contributing factors of underemployment in Thailand. International Journal of Business, Economics and Law, 20(5), 229-241. google scholar
30. Serper, Ö. (2014). Uygulamalı istatistik. Bursa: Ezgi Kitabevi. google scholar
31. Sevüktekin, M. (2013). Teori ve uygulamalar: Ekonometriye giriş. Bursa: Dora. google scholar
32. Sugiyarto, G. (2007). Measuring underemployment: Establishing the cut-off point (No. 92). ERD Working Paper Series. google scholar
33. Susanlı, Z. B. (2017). Underemployment in the Turkish labor market. Sosyoekonomi, 25(33), 157-173. google scholar
34. Şenel, S. ve Alatlı, B. (2014). Lojistik Regresyon Analizinin Kullanıldığı Makaleler Üzerine Bir İnceleme. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 5(1), 35-52. google scholar
35. Tarı, R. (2014). Ekonometri. Kocaeli: Umuttepe Yayınları. google scholar
36. Taşçı, H. M. (2006). Recent trends in underemployment and determinants of underemployment in Turkey. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 11(1), 299-319. google scholar
37. TÜİK (2024a). Temmuz 2, 2024 tarihinde TÜİK: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-Mart-2024-53510#:~: text=%C4%B0%C5%9Fg%C3%BCc%C3%BC%202024%20y%C4%B1l%C4%B1%20Mart%20ay%C4%B1nda,kad%C4%B1nlarda% 20%36%2C9%20oldu adresinden alındı google scholar
38. TÜİK (2024b). Temmuz 3, 2024 tarihinde TÜİK: https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=istihdam-issizlik-ve-ucret- 108&dil=1 adresinden alındı. google scholar
39. Ünal, H. ve Gonülaçan, A. (2019). Türkiye’de Eksik İstihdam Edilenlerin Ortak Özelliklerinin Belirlenmesi: Lojistik Regresyon Analizi. Maliye Dergisi, 0(176), 128- 139. google scholar
40. Wilkins, R. (2007). The consequences of underemployment for the underemployed. Journal of Industrial Relations, 49(2), 247-275. google scholar
41. Wilkins, R., & Wooden, M. (2011). Economic approaches to studying underemployment. D.C. Maynard & D.C Feldman (Ed). Underemployment: Psychological, economic, and social challenges içinde (s. 13-34), Springer. google scholar