Türkiye’de İllere Göre İç Göçe İlişkin Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Değişken Önemi ve Göç Tahmini
Öz
Bu çalışmada, 2018-2022 yılları arasında Türkiye’de il bazında iç göçü etkileyen değişkenler değişken önemi ile belirlenmiş ve makine öğrenmesi algoritmaları ile göç tahmini yapılmıştır. Alınan göç ve verilen göç ayrı ayrı ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, alınan ve verilen göçü etkileyen faktörleri ayrıntılı biçimde belirlemek ve tahminleme sürecinde hangi değişkenlerin daha açıklayıcı olduğunu ortaya koymaktır. Bu yönüyle çalışma, Türkiye’de iç göçe yönelik makine öğrenmesi yaklaşımıyla gerçekleştirilen nadir örneklerden biri olup, alana özgün katkılar sunmaktadır. Yapılan çalışmada 2018-2022 yılları arasında il bazında erişilebilen ve literatürde sıklıkla kullanılan: akademisyen sayısı, hastane sayısı, özel hastane sayısı, GSYİH, öğretmen sayısı, okul sayısı, tarım alanı, nüfus yoğunluğu, nüfus artış hızı, muhtemel eğitim süresi, ortalama eğitim süresi, trafik kaza sayısı, otomobil sayısı, traktör sayısı, bitirilen eğitim durumu, ithalat, ihracat, hekim sayısı, hastane yatak sayısı ve konut satış sayısı değişkenleri alınmıştır. R programında; Caret paketi ile çeşitli modelleme teknikleri, Boruta algoritması, Özyinelemeli Özellik Eleme algoritması ve Ortak önem skoru kullanılarak değişken önemi belirleme işlemi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra tüm değişkenler ve en önemli değişkenler dikkate alınarak; basit doğrusal regresyon, Destek Vektör Regresyonu, Karar Ağaçları, Rassal Ormanlar, Güçlendirme, Gradyan Artırma Makinesi, Çantalama ve Yığınlama algoritmaları kullanılarak tahmin yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, özellikle trafik kaza sayısı, öğretmen sayısı, akademisyen sayısı, hastane sayısı ve konut satış sayısı gibi değişkenler hem alınan hem de verilen göçte öne çıkan belirleyiciler arasında yer almıştır. Ayrıca, değişken seçimi sonrası yapılan modellemelerin hata düzeylerini düşürdüğü ve özellikle topluluk öğrenmesi algoritmalarının (örneğin stacking) yüksek başarı sağladığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akay, E. Ç. (2018). Ekonometride Yeni Bir Ufuk: Büyük Veri ve Makine Öğrenmesi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 7(2), 41-53. google scholar
- Akar, Ö., Güngör, O. (2012). Classification of multispectral images using Random Forest algorithm. Journal of Geodesy and Geoinformation, 1(2), 105-112. google scholar
- Anavatan, A. (2017). Türkiye'de iç göç ve belirleyicileri: mekansal veri analizi. Social Sciences Studies Journal, 3(6), 1109-1116. google scholar
- Atalay, M., Öztürk, Ş. (2016). Türkiye’deki İllerin göç ve işsizlik istatistiklerine göre kümelenmesi. In 2nd International Congress on Applied Sciences: “Migration, Poverty and Employment”, 23-25 Eylül, Konya/Turkey, Bildiriler Kitabı. google scholar
- Bahçıvan, S., Kılıç, R. (2024). Türkiye’de iç göçün belirleyicilerine ilişkin panel veri analizi. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 5(2), 289-302. google scholar
- Breiman, L. (1996). Bagging predictors. Machine Learning, 24(2), 123–140. google scholar
- Breiman, L. (2001). Random forests. Machine learning, 45(1), 5-32. google scholar
- Breiman L., (2002), Manual on setting up, using, and understanding random forests V3.1, http://oz.berkeley.edu/users/breiman/ Using_random_forests_V3.1.pdf. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Politika ve Yönetim (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
13 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
20 Aralık 2024
Kabul Tarihi
5 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 89