Hizmet İçi Eğitim ve İşe Bağlılık İlişkisinde Teknoloji Kabulünün Rolü: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma

Öz

Hizmet içi eğitim, işe bağlılık ve teknoloji kabulü konusunda pek çok çalışma bulunmaktadır. Literatür incelendiğinde; hizmet içi eğitim ve teknoloji başlıklı konular işlenmiş olmasına rağmen eğitimlerin teknoloji kabulü üzerindeki etkilerinin işlendiği araştırmalara pek fazla rastlanmadığı için böyle bir çalışma tasarlanmıştır. Bu çalışmanın amacı; hizmet içi eğitim ve işe bağlılık ilişkisinde teknoloji kabulünün aracı etkisini saptamaktır. Çalışmanın amacına yönelik olarak 7 hipotez oluşturulmuş ve demografik bölümünden oluşan ilk bölüm ile hizmet içi eğitim, işe bağlılık ve teknoloji kabulü bölümlerinin yer aldığı üç ayrı ölçekten oluşan bir anket formu hazırlanmıştır. Anket formu online ortamda 350 kişiye uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre hizmet içi eğitim ve işe bağlılık düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş, teknoloji kabulü ile işe bağlılık arasında ise yine anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yine hizmet içi eğitim ve teknoloji kabulü arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş ve hizmet içi eğitimin işe bağlılık düzeyi üzerindeki etkisinde teknoloji kabul düzeyinin tam aracılık etkisi olduğu analiz edilmiştir. Sonuç olarak; çalışanların hizmet içi eğitim almaları teknoloji kabul düzeylerini arttırırken teknoloji kabul düzeyi yükselen çalışanların işe bağlılık düzeylerinin arttığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hizmet içi eğitim
• İşe bağlılık
• Teknoloji kabulü
• Bankacılık

The Role of Technology Acceptance in the Relationship Between Training and Work Engagement: A Study in the Banking Sector

Öz

Numerous studies in the literature focus on in-service training, job commitment, and technology acceptance. While in-service training and technology acceptance have been explored separately, there is a lack of research examining how training influences technology acceptance. This study investigates the mediating role of technology acceptance in the relationship between in-service training and job commitment. To achieve this, seven hypotheses were formulated, and a questionnaire was developed consisting of three scales: one for demographic data, and separate sections on in-service training, job commitment, and technology acceptance. The questionnaire was distributed online to 350 participants. The findings revealed significant relationships between in-service training and job commitment, as well as between technology acceptance and job commitment. Furthermore, a significant relationship was found between in-service training and technology acceptance. The analysis showed that technology acceptance fully mediates the effect of in-service training on job commitment. In conclusion, in-service training not only enhances employees’ technology acceptance but also indirectly increases their job commitment through this improved acceptance.

Anahtar Kelimeler

• Training and development
• Technology acceptance
• Work engagement
• Banking

Kaynakça

1. Albers, A., Gladysz, B., Pinner, T., Butenko, V., & Stürmlinger, T. (2016). “Procedure for Defining the System of Objectives in The Initial Phase of an Industry 4.0 Project Focusing on Intelligent Quality Control Systems. Procedia ÇIRP, 5, 262-263. google scholar
2. Arık, G. (2019). Asayiş Hizmetlerine Yönelik Bir Teknoloji Kabul Modeli Önerisi ve Duruma Dayalı Eğitimlerin Teknoloji Kabulüne Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Doktora Tezi. google scholar
3. Armstrong, M., & Taylor, S. (2014). Armstrong's Handbook of Human Resources Management. London: Kogan Page. google scholar
4. Atan, M., Uzkurt, B. K., & Develi, A. (2022). Dijitalleşmenin İş Performansı, İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkiler. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(3), 1682-1700. google scholar
5. Attar, G., & Sweis, R. (2010). The Relationship between Information Technology Adoption and Job Satisfaction in Contracting Companies in Jordan. Journal of Information Technology in Construction, 10, 44-63. google scholar
6. Baethge-Kinsky, V. (2020). Digitized Industrial Work: Requirements, Opportunities, and Problems of Competence Development. Front. Sociol, 5-33. google scholar
7. Bakan, İ. (2014). İnsan Kaynakları Yönetimi. Ankara: Gazi Kitabevi. google scholar
8. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182. google scholar

9. Batal, S., & Tuğlu, K. (2018). Endüstri 4.0 ve Yeni Teknolojiler Karşısında Yerel Yönetimlerde Yaşanan Değişimler. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi. google scholar
10. Beer, P., & Mulder, R. (2020). The Effects of Technological Developments on Work and Their Implications for Continuous Vocational Education and Training: A Systematic Review. Front. Psychol, 11-918. google scholar
11. Blaug, M. (1976). The Empirical Status of Human Capital Theory: A Slightly Jaundiced Survey. Journal of Economic Literatüre, 14(3), 827-855. google scholar
12. Bolat, Y. İ., Aydemir, M., & Karaman, S. (2017). Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Öğretimsel Etkinliklerde Mobil İnternet Kullanımlarının Teknoloji Kabul Modeline Göre İncelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi,, 37(1), 63 - 91. google scholar
13. Bolelli, M. (2018). Narsistik kişilik özelliklerinin işe bağlılığa etkileri: Örnek bir araştırma. Gazi iktisat ve işletme Dergisi, 4(3), 185-199. google scholar
14. Bucak, T. (2010). Hizmet İçi Eğitim ve İş Tatmini İlişkisi: Otel İşletmelerinde Bir Uygulama. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 7(2). google scholar
15. Carmeli, A. (2005). The relationship between organizational culture and withdrawal intentions and behavior. International Journal of manpower. google scholar
16. Castells, M. (2008). Ağ Toplumunun Yükselişi Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür. İstanbul : İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. google scholar
17. Chusmir, L. H. (1983). Characteristics and predictive dimensions of women who make nontraditional vocational choices. Personnel & Guidance Journal,, 62(1). google scholar
18. Çakır, Ö. (2001). işe Bağlılık Olgusu ve Etkileyen Faktörler. Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
19. Çetindere, F. A. (2022). Endüstri 4.0'ın Etkilerinin Kalite 4.0 Üzerinden Değerlendirilmesi. Ekonomi Maliye işletme Dergisi, 5(i), 176-188. doi:10.46737/emid.1119920 google scholar
20. Davis, F. (1989). A Technology Acceptance Model for Empirically Testing New and User Information Systems. Theory and Results, Doctoral Dissertation. google scholar
21. Demir, M., & Çini, M. (2014). Konya Bankacılık Sektöründe Eğitim ve Kariyer Fırsatları Açısından İş Tatmininin Örgütsel Bağlılık Üzerine google scholar
22. Etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 161-171. google scholar
23. Drahşah, A. (2018). Bize Bir Eğitim Lazım. İstanbul: Epsilon Yayınevi. google scholar
24. EBSO. (2015). Sanayi 4.0. 08 10, 2021 tarihinde ıttp://www.ebso.org.tr/ebsomedia/documents/sanayi-40_81017283 adresinden alındı google scholar
25. Ege, B. (2012). Bulut Bilişim. Bilim ve Teknik Dergisi (TÜBİTAK), 46(541), 12-15. google scholar
26. Fındıkçı, İ. (2003). insan Kaynakları Yönetimi . İstanbul: Alfa Yayınları. google scholar
27. Ghislieri, C., Molino, M., & Cortese, C. G. (2020). The promotion of technology acceptance and work engagement in industry 4.0: From personal resources to information and training. International journal of environmental research and public health, 17(7). google scholar
28. Gültekin, Z. (2022). İŞE BAĞLILIK KONUSUNDA TÜRKİYE’DEKİ YAZILMIŞ LİSANSÜSTÜ TEZLERİN ANALİZİ. Ekonomi Maliye işletme Dergisi, 5(1), 68-88. google scholar
29. Gürkan, N., & Dombaycı, E. (2022). Hizmet İçi Eğitimin Örgütsel Bağlılık Düzeyi Üzerine Etkisi. Ekonomi işletme Ve Yönetim Dergisi, 263-300. google scholar
30. Hall, D. T., & Mansfield, R. (1975). Relationships of age and seniority with career variables of engineers and scientists. Journal of Applied Psychology, 60(2), 201. google scholar
31. İslamoğlu, E., Özdemir, Y., & Çiftyıldız, K. (2017). İnsan kaynakları bilgi sistemlerinin iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisi: Doğu Marmara ISO 500 firma örneği. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 99-122. google scholar
32. Jensen, H. E. (1990). Are There Institutionalist Signposts in the Economics of Alfred Marshall? Journal of Economic Issues, 24(2), 405-413. Kahn, W. (1990). Psychological conditions of personal engagement and disengagement at work. Academy of management journal, 33(4), 692-724. google scholar
33. Karahanna, E., Agarwal, R., & Angst, C. M. (2006). Reconceptualizing Compatibility Beliefs in Technology Acceptance Research. Management Information Systems Research Centre, 781-804. google scholar
34. Keleş, E., & Çelik, D. (2013). 2000-2010 Yılları Arasında Bilgisayar Teknolojileri ve Eğitimde Kullanımlarına Yönelik Yürütülen Hizmet İçi Eğitim Kursların İncelenmesi. Journal of Instructional Technologies & Teacher Education, 1(2), 164-194. google scholar
35. Kesayak, B. (tarih yok). Nesnelerin interneti ve endüstriyel uygulamaları. 07 10, 2021 tarihinde https://www.endustri40.com/nesnelerin-interneti-ve-endustriyel-uygulamalari/ adresinden alındı google scholar
36. Mariani, M. G., Curcuruto, M., & Gaetani, I. (2013). Training opportunities, technology acceptance and job satisfaction: A study of Italian organizations. Journal of Workplace Learning. google scholar
37. Nunnally, J., & Bernstein, I. (1994). The Assessment of Reliability. Psychometric Theory, 3, 248-292. google scholar
38. Özer, M. A., Sökmen, A., Akçakaya, M., & Özaydın, M. M. (2017). insan Kaynakları Yönetimi. Ankara: Gazi Kitapevi. google scholar
39. Rabinowitz, S., & Hall, D. T. (1977). Organizational research on job involvement. Psychological bulletin, 84(2), 265. google scholar
40. Reitz, H. J., & Jewell, L. (1979). Sex, locus of control, and job involvement: A six-country investigation. Academy of Management Journal, 72-80. google scholar
41. Salman, F. (2012). Hizmet içi eğitim ile iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi: Belediye çalışanlarına yönelik bir araştırma. Yıldız Teknik Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi. google scholar
42. Sanghavi, D., Parikh, P., & Raj, S. A. (2019). Industry 4.0: Tools and Implementation. Management and Production Engineering Review, 10, 3-13. google scholar
43. Schaufeli, W. (2012). Work engagement: What do we know and where do we go? Romanian Journal of Applied Psychology, 14 (i), 3-10. google scholar
44. Schaufeli, W. B., & Rhenen, W. V. (2006). Over de rol van positieve en negatieve emoties bij het welbevinden van managers: Een studie met de Job-related Affective Well-being Scale (JAWS). Gedrag en Organisatie, 19(4), 323-344. google scholar
45. Schermelleh-Engel, K., & Moosbrugger, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74. google scholar
46. Sevim, A. (2015). Technology acceptance: A meta-analysis of the theoretical models / Teknoloji kabulü: Kuramsal modeller üzerine bir meta-analiz çalışması. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı. içinde google scholar
47. Straub, D., & Brenner, W. (1997). Testing the Technology acceptance model across cultures: A three country study. İn ınformation&man-agement. google scholar
48. Taymaz, H. (1997). Hizmet İçi Eğitim Üstüne. google scholar
49. Tekin, U., & Duran, S. (2018). Hizmet İçi Eğitimin İşgören Motivasyonuna Etkisi. Aydın Sağlık Dergisi, s. 21-44. google scholar
50. Uğur, N. G., & Turan, A. H. (2016). Mobil Uygulama Kabul Modeli: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 34, 97-126. google scholar
51. Witkowski, K. (2017). Internet of Things, Big Data, Industry 4.0 - Innovative Solutions in Logistics and Supply Chains Management. Procedia Engineering, 182, 763-769. google scholar
52. Yıldırım, Ö. (2013). Bilişim Teknolojileri Konusunda Yapılmış Hizmet İçi Eğitimlerin Niteliğini Etkileyen Faktörler: Bir İçerik Analiz Çalışması. Atatürk Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi. google scholar