Poverty through Migration: The Case of Syrians in Istanbul

Yıl 2025, Sayı: 89, 83 - 105, 13.01.2026

Çiğdem Uludağ

https://doi.org/10.26650/jspc.2025.89.1761616

https://izlik.org/JA83ZR32HM

Öz

While poverty has often served as a driving force for economic migration, in cases of migration caused by war, nationalism, and political unrest, poverty has increasingly become a consequence rather than a cause. Migrants who are forcibly displaced without making rational and informed decisions are subjected to various social issues in their host countries, especially legal status problems. Loss of income, unemployment, homelessness, and poverty are among the primary challenges. Poverty becomes not only an individual problem but also a family destiny. This study aims to investigate the life experiences, difficulties encountered, and poverty-inducing factors among Syrian migrants who have arrived in Istanbul through forced migration. In-depth interviews were conducted in districts with high concentrations of Syrian residents. The data were analysed using MaxQDA, a qualitative analysis software commonly used in content analysis. The findings reveal that the fundamental cause of poverty is the sudden refugee movement triggered by forced migration. Five main themes were identified through content analysis: unplanned migration, bureaucratic obstacles, limited employment opportunities, excessive economic burdens, and social barriers.

Anahtar Kelimeler

Migration , Forced Migration , Poverty , Migrant Poverty , Syrians.

Destekleyen Kurum

-

Kaynakça

• Adar, A. Ş. (2018). “Türkiye’de Yeni Prekarya Suriyeli İşgücü mü?”, Çalışma ve Toplum, 56(1), 13-36. google scholar
• Akbaş, S. and Ulutaş, Ç. Ü. (2018). “Küresel Fabrika Kentinin Görünmeyen İşçileri: Denizli İşgücü Piyasasında Suriyeli Göçmenler”, Çalışma ve Toplum, 56, 167-192. google scholar
• Akpınar, T. (2009). “Türkiye’ye Yönelik Düzensiz Göçler ve Göçmenlerin İnşaat Sektöründe Enformel İstihdamı”, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü google scholar
• Aktan, Ç. C. (2002). “Yoksullukla Mücadele Stratejileri,” Ankara, Hak-iş Konfederasyonu Yayınları. google scholar
• Aktaş, A. (2016). Türkiye’de Yaşayan Suriyeli Kadın Mülteciler: Kilis Örneği, (İstanbul Bilgi Üniversitesi, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul. google scholar
• Ala, M. (2009). “Yoksulluk ve Küresel Çözümsüzlük,” Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 5(2), 1-8. google scholar
• Artar, F. (2018). Ankara’daki Suriyelilerin Mültecilik Deneyimleri: Göç, Gündelik Yaşam ve Sosyal İlişkiler, Ankara’daki Suriyelilerin Mültecilik Deneyimleri: Göç, Gündelik Yaşam, Geçim Deneyimleri ve Sosyal Dışlanma, Ed. Akın Bakioğlu, Feray Artar, Hüseyin İzmir, Ankara, Sosyoloji Derneği Yayınları, 16-39. google scholar
• Aydemir, C., İştar Işıklı, E., and Özmen, G. (2019). Türkiye’de Mülteci Sorununun Yoksulluk ve Refah Seviyesine Etkisi. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 52-63. google scholar
• Aydın, M. and Türgay, T. (2011). “Yoksullukla Mücadele Politikası ve Türkiye,” Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 249-274. google scholar
• Bakioğlu, A. (2018). Ankara’daki Mültecilerin Geçiş ve Ekonomik Yaşam Deneyimleri, Ankara’daki Suriyelilerin Mültecilik Deneyimleri: Göç, Gündelik Yaşam, Geçim Deneyimleri ve Sosyal Dışlanma, Ed. Akın Bakioğlu, Feray Artar, Hüseyin İzmir, Ankara, Sosyoloji Derneği Yayınları, 40-51. google scholar
• Bayhan, V. (1997). Türkiye’de İç Göçler ve Anomik Kentleşme [Bildiri]. II. Ulusal Sosyoloji Kongresi: Toplum ve Göç, 20-21-22 Kasım 1996 Mersin, Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları. google scholar
• Blanchflower, D. G. and Andrew J. O. (1998). What Makes an Entrepreneur? Journal of Labour Economics, 16(1), 26-60. google scholar
• Boyraz, Z. (2015). “Türkiye’de Göçmen Sorununa Örnek Suriyeli Mülteciler,” Journal of World of Turks, 7(2), 35-58. google scholar
• Buğra, A. (2008). “Kapitalizm, Yoksulluk ve Türkiye’de Sosyal Politika”, Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi. google scholar
• Casas-Cortés, M. (2014). “A Genealogy of Precarity: A Toolbox for Rearticulating Fragmented Social Realities In and Out of the Workplace,” Rethinking Marxism, 26(2). google scholar
• Castles, S. and Miller, M. J. (2003). Göçler Çağı Modern Dünyada Uluslararası Göç Hareketleri, Çev. Bülent Uğur Bal ve İbrahim Akbulut, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. google scholar
• Cernea, M. M. (2000). Risks, safeguards, and reconstruction: a model for population displacement and resettlement // In: Cernea M.M. and McDowell C. (eds.) // Risks and Reconstruction: Experiences of Resettlers and Refugees. Washington: The World Bank, 11–55. google scholar
• Chomsky, A. (2007). They Take Our Jobs And 20 Other Myths About Immigration, Beacon Press. google scholar
• Coşkun, C. (2016). Suriyeli Kadın Sığınmacılar ve Yoksulluk: Malatya Örneği, KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 2 (2), 88-105. google scholar
• Crips, J. (2009). “Refugess, Person of Concern and People on The Move: The Broadening Boundaries of UNCHR”, Refugee, 26(1), 73-76. google scholar
• Çoban, B. (2018). Türkiye’de işsizlik profili bağlamında Suriyeli gençlerin İstanbul işgücü piyasasına katılım sorunları. Çalışma ve Toplum, 1(56), 193-216. google scholar
• Dedeoğlu, S. and Adar, A. Ş. (2016). “Kayıtdışılık Çıkmazında Suriyeli Prekarya: Türkiye’de İşgücü Piyasasında Suriyeli Göçmenler”, Tisk İşveren Dergisi, 52(6). google scholar
• Dedeoğlu, S. (2018). Tarımsal Üretimde Göçmen İşçiler: Yoksulluk Nöbetinden Yoksulların Rekabetine. Çalışma ve Toplum, 56(1), 37-68. google scholar
• Doğan, B. K. and Pekasıl, A. N. (2021). Covid-19 Pandemisi Bağlamında Evsizler, Mevsimlik Tarım İşçileri, Mülteci, Şartlı Mülteci ve Geçici Koruma Kapsamında Bulunan Suriyelilerin Sorunları Üzerine Bir Değerlendirme, Toplum ve Sosyal Hizmet, 32(1), 275-292. google scholar
• Duruel, M. (2017). “Suriyeli Sığınmacıların Türk Emek Piyasasına Etkileri: Fırsatlar ve Tehditler,” ICPESS, (2). google scholar
• Erder S (2000). “Uluslararası Göçte Yeni Eğilimler: Türkiye Göç Alan Ülke mi?” Mübeccel Kıray için Yazılar, İstanbul: Bağlam Yayınları Armağan Dizisi. google scholar
• Erdoğan, M. (2016). Türkiye’deki Suriyeli Mülteciler ile Birlikte Yaşamanın Çerçevesi, A. Esen ve M. Duman (Ed.), Türkiye’de Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler: Tespitler ve Öneriler, Ayran Basım, İstanbul. google scholar
• Erdoğan, M. M. (2017). “Kopuş”tan “Uyum”a Kent Mültecileri: Suriyeli Mülteciler ve Belediyelerin Süreç Yönetimi, http://marmara.gov.tr/UserFiles/Attachments/2017/05/09/2a50f712-6413-489f-9deb-56dc52de7264.pdf, 2017, s. 35, Erişim Tarihi: 15 Agustos 2017. google scholar
• Ersoy, M. (2006). Dört İlde Karşılaştırmalı Yoksulluk Değerlendirmesi. Tuncer ve H. Yurtseven (Ed.), Yoksulluk (Yoksulluk Sempozyumu) (ss. 13-30). Ankara: Sosyal Demokrasi Derneği Yayınları. google scholar
• Gülerce, H., and Demir, E. (2021). Zorunlu göç sürecinde sosyal ağlar; Şanlıurfa’daki Suriyeli sığınmacılar. Sosyal Siyat Konferansları Dergisi, (81), 185-211. google scholar
• Gündoğan, N., Biçerli, M. K. and Aydın, U. (2005). “The Working Poor: A Comparative Analysis, Munich Personal RePEc Achive. google scholar
• Gündoğan, N. (2008). Türkiye’de Yoksulluk ve Yoksullukla Mücadele, Ankara, Ankara Sanayi Odası. google scholar
• Hatun, Ş. (2002). Çoçuk Hakları Sözleşmesinin 13. Yılında Yoksulluk ve Çocuk Üzerine Etkileri, Türk Tabipler Birliği Konseyi, Ankara, Turkey google scholar
• Heilbrunn, S. and Iannone, R. L. (2019). Refugee Entrepreneurship A Case-based Topography, Edited by Sibylle Heilbrunn, Jörg Freiling and Aki Harima, Palgrave, Macmilan. google scholar
• ILO, (2016). Suriyeli İşçi, İşveren ve Girişimcilerin İşgücü Piyasasında Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Çalıştayı Genel Değerlendirme. google scholar
• IOM, (2020). World Mıgratıon Report. google scholar
• İNGEV, Suriyeli Mülteci Hayatlar Monitörü http://ingev.org/wp-content/uploads/2017/07/Multeci-HayatlarMonitor%C3%BC.pdf, 2017, Erişim Tarihi: 13 Agustos 2017. google scholar
• Kahraman, F. and Nizam, Ö. K. (2016). “Mültecilik Hallerini Mekân Üzerinden Okumak: Gaziantep Örneğinde Türkiyelilerin Gözünden Suriyeli Kent Mültecileri”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 44(9), 808-825. google scholar
• Kalkınma Atölyesi, (2016). Suriyeli Dom Göçmenler, En alttakiler Yoksulluk ve Ayrımcılık Arasında Göç Yollarında: Suriyeli Dom Göçmenler Mevcut Durum Araştırması. google scholar
• Karakoç Dora, Z. & Erdoğan, Z. (2023). Türkiye’deki Suriyelilerin yerleşim planlamasına ilişkin dağıtma kriterleri: Mekânsal yoğunlaşma, yoksulluk ve güvenlik. Amme İdaresi Dergisi, 56(4), 29-54. google scholar
• Kaya, A. and Kıraç, A. (2016). İstanbul’daki Suriyeli Mültecilere İlişkin Zarar Görebilirlik Değerlendirme Raporu, Hayata Destek Derneği, Erişim http://hayatadestek.org/yayinlarimiz/2016_istanbul_rapor.pdf. google scholar
• Kobler B. and Lattes, P. (2017). International Migration Report 2017, New York: United Nations, Department of Economic and Social Affairs. google scholar
• Kocak, O., Ekmen, E. and Eti, S. (2019). Integrative Approaches Towards Immigrants: A Sample from a District of Istanbul International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 9(9), 334–347. google scholar
• Korkmaz, M. (2017). “Geçici Koruma Kapsamındaki Suriyelilerin Türkiye İşgücü Piyasasına Etkileri ve Değerlendirmeler”, Sosyal Güvence Dergisi, 7(13), 57-83. google scholar
• Kunz, E. F. (1973). “The Refugee in Flight: Kinetic Models and Forms of Displacement,” International Migration Review, 7(2), 131-132. google scholar
• Kutlu, Z. (2015). “Bekleme Odasından Oturma Odasına”, Açık Toplum Vakfı ve Anadolu Kültür. google scholar
• Light, I. (1972). Ethnic Enterprise in America Business and Welfare Among Chinese, Japanese, and Blacks, Unıversıty of California Press Berkeley, Los Angeles. google scholar
• Loescher, G., Betss, A. and Milner, J. (2008). The United Nations High Commissioner for Refugees (UNCHR): The Politics and Practise of Refugee Protectıon into the Twenty-First Centruy, Londra: Taylor and Francis, Routledge. google scholar
• Lok_ Dessallin, R. (1995). “Poverty_Poverty Indicators,” Technical Support Document. google scholar
• Mutlu, P., Mısırlı, K. Y., Kahveci, M., Akyol, A. E., Erol, E., Gümüşcan, İ., … Salman, C. (2018). Suriyeli göçmen işçilerin İstanbul ölçeğinde tekstil sektörü emek piyasasına eklemlenmeleri ve etkileri. Çalışma ve Toplum, 1(56), 69-92. google scholar
• O’Boyle, E. (1990). Poverty: A concept that is both absolute and relative because human beings are at once individual and social. Review of Social Economy, 1990, s. 2-17. google scholar
• Ostgaard, T. A. and Birley, S. (1996). New Venture Growth and Personal Networks, Journal of Business Research, 36, 37-50. google scholar
• Özbay, M., and Karaca, R. K. (2025). Göç ve güvenlik: Suriyeli göçü kapsamında İstanbul örneği. Öneri Dergisi, 20(64), 703-728. DOI: 10.14783/maruoneri.1677139 google scholar
• herder, A. (2015). Turkey Urgently Needs to Integrate its Syrian Refugees. https://theconversation.com/turkey-urgently-needs-to-integrate-its-syrian-refugees-35984. google scholar
• karstı, F. (2015). “Mardin’de Enformel İstihdamda Çalışan Suriyeli Göçmenler”, Birey ve Toplum, 5(9), 175-192 google scholar
• Özkul, M. and Kanyılmaz, G. (2012). “Yoksulluk ve Enformelleşme Bağlamında Ortaya Çıkan Bir Yaşam Tarzı: Seyyar Satıcılar,” Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (17), 27-61. google scholar
• Protecting and Supporting The Displaced in Syria. Unhcr Syria End of Year Report 2015, https://www.unhcr.org/news/editorial/2016/2/56cad5a99/unhcr-syria-2015-end-of-year-report.html?query=syria google scholar
• Sağıroğlu, A. Z. (2016). “Türkiye’den Merkezi Göç Yönetimi” Ed. Adem Esen ve Mehmet Duman, Türkiye’de Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler: Tespitler ve Öneriler, İstanbul. Aryan Basım. google scholar
• Sarvimäki, M., Uusitalo, R. and Jantti, M. (2009). “Long-Term Effects of Forced Migration.” Discussion Paper, No. 4003, IZA. google scholar
• Seçer, B. (2005). “A.B.D. Çalışan Yoksullara Yönelik Sosyal Refah Politikaları”, Kamu-İş, 9(2). google scholar
• Şen, B., and Şen, A. A. (2015). İstanbul'un Öteki Yüzü ve Araftakiler: Suriçi İstanbul'da Göç, Yoksulluk ve Göçmen Mekânları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (21), 31-58. google scholar
• Shepard, V. (1978). Social Problems, New York, Macmillan Pubishing Co. google scholar
• Shinnar, R. and Young, C. (2008). Hispanic immigrant entrepreneurs in the Las Vegas Metropolitan area: Motivations for entry into outcomes of self-employment, Journal of Small Business Management, 46(2), 242–262. google scholar
• Skeldon, R. (2006). Migration and Poverty, Ed. Sadovskaya, Y., International Labour Migration and Remittances in Central Asian Republics: Strategy for Survival or Development? In: International migration: economics and politics. Proceedings of the Moscow State University. Research Series “International Migration of Population: Russia and the Contemporary World Moscow. MOSCOW. Publishing House TEIS. 18, 38-46. google scholar
• Sönmez, M. E. and Mete, M. (2015). Türkiye’deki Suriyeli Göçmenlerin Profili ile İnsan Kaynağının Belirlenmesi ve Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri, Coğrafyacılar Derneği Uluslararası Kongresi Bildiriler Kitabı, 21-23 Mayıs 2015, Gazi Üniversitesi. google scholar
• Şenses, F. (2003). Küreselleşmenin Öteki Yüzü Yoksulluk, Bs.3., İletişim Yayınevi, İstanbul. google scholar
• senses, N. (2020). “Gender, Women and Precarity: Examples from Turkey,” Women, Migration and Asylum in Turkey Developing Gender-Sensitivity in Migration Research, Policy and Practice, Ed. Lucy Williams, Emel Coşkun and Selmin Kaşka, Macmillan, Palgrave. google scholar
• Şimşek, H. and Yıldırım, A. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar
• Taş, Y. Küçükoğlu, M. and Menteşe, B. (2016). “Türkiye’deki Suriyeli Sığınmacıların Çalışma Hayatında Karşılaştıkları Sorunlar,” Turan-Sam Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 8(32), 265-274. google scholar
• Tekeli, İ. (2000). “Kent Yoksulluğu ve Modernite’nin Bu Soruya Yaklaşım Seçenekleri Üzerine,” Devlet Reformu: Yoksulluk, (Ed.), A. Halis Akder and Murat Güvenç, TESEV Yayınları, İstanbul, 139-159. google scholar
• Tekten Aksürmeli, Z. S. and Sağlam, S. (2021). Geçim Stratejilerinin Yerlilik ve Göçmenlik Ekseninde İncelenmesi: Gaziantep Örneği. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20 (2), 790-820. google scholar
• Tunçer, A. S. and Aydoğan, C. (2017). Göçmen Yoksulluğu Problemi: Kırşehir Örneği, Ed. Ahmet Yatkın, Uluslararası Göç ve Mülteci Sorununun Çözümünde Kamu Yönetiminin Rolü Bildiri Kitabı, 1831-1845. google scholar
• TÜİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Gelir-ve-Yasam-Kosullari-Arastirmasi-Bolgesel-Sonuclari-2020-37405, 28.02.2022. google scholar
• UNCHR, (2020). Figures at a Glance, Çevrimiçi Kaynak: https://www.unhcr.org/data.html, Erişim Tarihi: 01.03.2020. google scholar
• UNCHR, (2020). Suriye Acil Durumu, Çevrimiçi Kaynak: https://www.unhcr.org/tr/suriye-acil-durumu, Erişim Tarihi: 08 Temmuz 2020. google scholar
• UNHCR, (2015). Protecting and Supporting The Displaced in Syria. Unhcr Syria End of Year Report 2015, https://www.unhcr.org/news/editorial/2016/2/56cad5a99/unhcr-syria-2015-end-of-year-report.html?query=syria. google scholar
• Velieceoğlu Y. A. (2014). Türkiye’de Mültecilerin Hukuki Durumu, Uyum Meselesi. Uzm. Servet Karaca ve Araş. Gör. Uğur Doğan (Eds.), Suriyeli Göçmenlerin Sorunları Çalıştayı Sonuç Raporu. Twelve Haziran 2016. google scholar
• Williams, L., Coşkun, E. and Kaşka, S. (2020). “Women, Migration and Asylum Seeking in Turkey: Research, Policy and Practice”, Women, Migration and Asylum in Turkey Developing Gender-Sensitivity in Migration Research, Policy and Practice, Ed. Lucy Williams, Emel Coşkun and Selmin Kaşka, Macmillan, Palgrave. google scholar
• (http://unsdsn.boun.edu.tr /covid19ungoc men _ve _multecilere_etkisi/) google scholar
• (https://korona.hasuder.org.tr/pandemi-surecinde-gocmenler-ve-mul tecilerle-ilgili-durum/) google scholar
• (https://www.haberturk.com/koronavirus-salgininda-duzensiz-gocmen-tehlikesi-haberler-2670538) google scholar
• (https://www.hurriyet.com.tr/gundem/isten-cikarma-yasagi-ne-zaman-bitecek-tarih-belli-oldu-41704784) google scholar