Koşullu Nakit Transferlerinin Toplumsal Etkileri: Brezilya’da Bolsa Família Deneyimi
Öz
Bu çalışma, Brezilya’da 2003 yılından bu yana uygulanan Bolsa Família programını sosyal yardım politikalarının bir örneği olarak ele almakta ve programın yoksullukla mücadele, eğitim, sağlık hizmetlerine erişim ve toplumsal cinsiyet eşitliği üzerindeki etkilerini çok boyutlu bir biçimde değerlendirmektedir. Çalışma, yalnızca programın niceliksel başarılarını değil, aynı zamanda kurumsal sınırlarını ve yapısal etkilerini de tartışmaya açmaktadır. Bu çerçevede, Amartya Sen’in yetenekler yaklaşımı temel alınarak sosyal yardımların bireylerin yaşamlarını dönüştürme kapasitesi irdelenmiş, Foucault’nun biyoiktidar ve gözetim kavramlarıyla programın disiplin edici yönleri analiz edilmiştir. Programın kısa vadeli erişim başarısına rağmen, bireyleri kalıcı olarak yoksulluktan çıkarma ve toplumsal eşitsizlikleri dönüştürme konularında sınırlılıklar taşıdığı ortaya konmuştur. Ayrıca sosyal politikaların etkilerini yalnızca istatistiksel verilerle değil, niteliksel dönüşüm potansiyelleriyle değerlendirme gerekliliği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, koşullu nakit transfer programlarının bireysel davranışları yönlendirme kapasitesi kadar, bireyleri güçlendirme ve toplumsal özgürlükleri artırma kabiliyetinin de eleştirel bir gözle yeniden düşünülmesi gerektiği savunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- da Conceição Teixeira, M., ve de Oliveira, B. R. (2022). Efeitos sociais derivados da implementação de políticas públicas: uma análise do Programa Bolsa-Família. O Social em Questão, 1(52), 155-176. https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=552269635008 google scholar
- de Brauw, A. Gilligan, D.O., Hoddinott, J., ve Roy, S. (2012). The Impact of Bolsa Família on Women’s Decision-Making Power, World Development, 59, 487-504. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2013.02.003 google scholar
- de Brauw, A., Gilligan, D.O., Hoddinott, J., ve Roy, S. (2014). The impact of Bolsa Família on Schooling: Girls’ Advantage Increases and Older Children Gain. Labor: Demographics & Economics of the Family eJournal. google scholar
- de Oliveira, L.J., Corrêa, M.B., Nascimento, G.G., Goettems, M.L., Tarquinio, S.B., Torriani, D.D., ve Demarco, F.F. (2013). Inequalities in oral health: are schoolchildren receiving the Bolsa Família more vulnerable? Revista de Saúde Pública, 47, 1039-1047. https://doi.org/10.1590/S0034-8910.2013047004688 google scholar
- de Souza, P. H. G. F., Osorio, R.G., ve Soares, S.S.D. (2011). Uma methodology para simular o Programa Bolsa Família, Texto para Discussão, No. 1654, Instituto de Pesquisa Econômica Aplicada (IPEA), Brasília. https://www.econstor.eu/handle/10419/91075 google scholar
- de Souza, A. A. ve Heller, L. (2021). Programa Bolsa Família e saneamento: uma revisão sistemática dos efeitos na diarreia e na desnutrição. Ciência & Saúde Coletiva, 26(8), 3087–3098. https://doi.org/10.1590/1413-81232021268.07362020 google scholar
- de Souza, L.H., ve Ney, M.G. (2023). Impacto do Programa Bolsa Família Na Extrema Pobreza E Pobreza No Meio Rural E Urbano Das Grandes Regıões Brasileiras De Acordo Com A Pnad Contínua De 2019. Revista Estudo & Debate, 30(2). https://doi.org/10.22410/issn.1983-036X.v30i2a2023.3285 google scholar
- Alves, H., ve Escorel, S. (2013). Social exclusion and health inequity: a case study based on a cash distribution program (Bolsa Família ) in Brazil/Processos de exclusao social e iniquidades em saude: um estudo de caso a partir do programa Bolsa Família , Brasil. Revista Panamericana de Salud Publica, 34(6). https://link.gale.com/apps/doc/A365455047/IFME? google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Politika ve Yönetim (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Esra Çolak
*
0000-0002-1413-6019
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
13 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
13 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
21 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 89