Araştırma Makalesi

Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği

Sayı: 90 21 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği

Öz

Günümüzde kentleşmenin hızla artması, engelli bireylerin ulaşım, barınma, sağlık ve eğitim gibi temel hizmetlere erişiminde çeşitli mekânsal engellerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu durum, erişilebilirlik kavramını kapsayıcı ve sürdürülebilir kent politikalarının önemli bir bileşeni haline getirmiştir. Erişilebilirlik, bireylerin kamusal alanlara ve hizmetlere güvenli ve bağımsız biçimde ulaşabilmesini ifade etmektedir. Bu doğrultuda Türkiye’de erişilebilir yaşam alanlarının oluşturulmasına yönelik yasal düzenlemeler yapılmış ve izleme–denetleme mekanizmaları geliştirilmiştir. Bu çalışmada, Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği kapsamında hazırlanan “Binalar İçin Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Formu” kullanılarak İstanbul’da bulunan kamuya açık bina ve yerleşkelerin erişilebilirlik düzeyleri değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında üniversite, okul, sağlık hizmetleri, idari hizmetler ve bakım hizmetleri olmak üzere beş farklı kategoride toplam 138 bina ve yerleşke incelenmiştir. Bulgular, incelenen bina ve yerleşkelerin yalnızca %3,6’sının erişilebilirlik kriterlerini tam olarak karşıladığını göstermektedir. Erişilebilirlik kriterlerine uyum sağlamayan yapı ve yerleşkelerdeki temel uygunsuzluklar belirlenmiş ve bu sorunların giderilmesine yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Bu çalışma, farklı kamu bina türlerini kapsayan geniş ölçekli bir erişilebilirlik değerlendirmesi sunması bakımından literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2020). Erişilebilirlik Kılavuzu. Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü. google scholar
  2. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2022). Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni. Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. google scholar
  3. Burns, S. P., Mendonca, R. J., & Smith, R. O. (2023). Accessibility of public buildings in the United States: a cross-sectional survey. Disability and Society, 39(11), 2988–3003. https://doi.org/10.1080/09687599.2023.2239996 google scholar
  4. Carlsson, G., Slaug, B., Schmidt, S. M., Norin, L., Ronchi, E., & Gefenaite, G. (2022). A scoping review of public building accessibility. In Disability and Health Journal (Vol. 15, Number 2). Elsevier Inc. https://doi.org/10.1016/j.dhjo.2021.101227 google scholar
  5. Christensen, K. M., & Sze, N. N. (2017). Access to urban transportation systems for individuals with disabilities. IATSS Research, 41(2), 66–73. https://doi.org/10.1016/j.iatssr.2017.05.002 google scholar
  6. Committee on the Rights of Persons with Disabilities. (2022). Concluding observations on the initial report of Türkiye. https://www.ohchr.org/en/documents/concluding-observations/crpdcturco1-committee-rights-persons-disabilities-concluding google scholar
  7. Dünya Sağlık Örgütü. (2022). Global Report On Health Equity. Dünya Sağlık Örgütü. google scholar
  8. Evcil, A. N. (2009). Wheelchair accessibility to public buildings in Istanbul. Disability and Rehabilitation: Assistive Technology, 4(2), 76–85. https://doi.org/10.1080/17483100802543287 google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

18 Eylül 2025

Kabul Tarihi

22 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 90

Kaynak Göster

APA
Erdoğan, B., & Ballıkaya, S. (2026). Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 90, 301-320. https://doi.org/10.26650/jspc.2026.90.1786374
AMA
1.Erdoğan B, Ballıkaya S. Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi. 2026;(90):301-320. doi:10.26650/jspc.2026.90.1786374
Chicago
Erdoğan, Burak, ve Sedat Ballıkaya. 2026. “Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği”. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, sy 90: 301-20. https://doi.org/10.26650/jspc.2026.90.1786374.
EndNote
Erdoğan B, Ballıkaya S (01 Temmuz 2026) Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi 90 301–320.
IEEE
[1]B. Erdoğan ve S. Ballıkaya, “Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği”, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, sy 90, ss. 301–320, Tem. 2026, doi: 10.26650/jspc.2026.90.1786374.
ISNAD
Erdoğan, Burak - Ballıkaya, Sedat. “Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği”. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi. 90 (01 Temmuz 2026): 301-320. https://doi.org/10.26650/jspc.2026.90.1786374.
JAMA
1.Erdoğan B, Ballıkaya S. Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi. 2026;:301–320.
MLA
Erdoğan, Burak, ve Sedat Ballıkaya. “Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği”. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, sy 90, Temmuz 2026, ss. 301-20, doi:10.26650/jspc.2026.90.1786374.
Vancouver
1.Burak Erdoğan, Sedat Ballıkaya. Kamu Binaları ve Yerleşkelerinde Fiziksel Erişilebilirlik Düzeyinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi. 01 Temmuz 2026;(90):301-20. doi:10.26650/jspc.2026.90.1786374