Araştırma Makalesi

Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini

Sayı: 31 28 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini

Öz

Bu makale, bekâretin koruması hususunda, Tanrı tarafından kendisine erkek benzeri yüz kılları verilmiş, çarmıha gerilmiş ve bu yolla adanmışlığın sembolü haline gelmiş Azize Wilgefortis’in ikonografik gelişim sürecini ele almaktadır. Azizenin hayat hikâyesinin en eski kayıtlarının 12. yüzyıla tarihlendiği ve kültünün ise 13. yüzyıl içinde gelişim gösterdiği bilinmektedir. Fransa, Almanya, Hollanda ve İspanya topraklarında adı ve hayat hikâyesi detayları değişkenlik gösterse de kültü yaklaşık üç yüz yıl sürmüştür. Buna karşılık 16. yüzyılda yapılan eleştiriler ile bu ikonografik düzenlemenin ve dahi Azize’nin gerçek şahsiyetinin meşruluğu sorgulanmaya başlanmıştır. Volto Santo Haçı temsilleri ile olan kuşkusuz benzerlikleri nedeniyle 1969 yılında Katolik Kilisesi tarafından azizler takviminden çıkartılmıştır. Bu makale, yorumlar arasında bir seçim yapmaksızın, her bir tezi inceleyerek, kültün yükseldiği 13.-15. yüzyıl arası Güney Avrupa coğrafyasındaki temsillerin kökenine inmeyi amaçlamaktadır. Çarmıhtaki sakallı bakire Azize Wilgefortis, ister gerçek ister gerçek dışı olsun, belirli kültürlerde adanmışlık sembolüne dönüşen bir hagiografik varlık içermesi, temsillerin üretiminin ve ikonografik düzenlemesinin ilerleme gösteriyor olması açısından metodolojik olarak ele alınması gereken bir tasarımdır. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acta Sanctorum, 32, Temmuz 5, “De S. Liberata Alias Wilgeforte; Virgine et Martyre”,50-70. Erişim 20.01.2022 https://archive.org/details/actasanctorum32unse/page/n87/mode/2up google scholar
  2. Amstrong, Karen. “The Acts Of Paul And Thecla”, Feminist Theology: A Reader. Ed. Ann Loades. Westminster John Knox Press. (1990): 83-90. google scholar
  3. Barr, Jane. “The Influence Of Saint Jerome On Medieval Attitudes”. After Eve. Ed. Janet Martin Soskice. Marshall Pickering. (1990): 89-103. google scholar
  4. Barr, Jane. “The Vulgate Genesis And Jerome’s Attitudes To Women”.Studia, Patristica, 18. Oxford-New York: Pergamon Press. (1982): 1-20. google scholar
  5. Bart, Anneke.”Ancient Egypt-Hatshepsut (Maatkare)”, Saint Louis University Digital Archive, (2007). Erişim 20.01.2022. https://mathstat.slu.edu/~bart/egyptianhtml/kings%20and%20Queens/Hatshepsut.html https://web.archive.org/web/20080720162329/http://euler.slu.edu/Dept/Faculty/bart/egyptianhtml/kings%20 and%20Queens/Hatshepsut.html google scholar
  6. Bovey, Alixe. “Women In Medieval Society”, University Of Kent, The Courtauld Instiute Of Art, British Library Articles, (2015). Erişim 20.01.2022. https://www.bl.uk/the-middle-ages/articles/women-in-medieval-society# google scholar
  7. Casagrande, Carla. “Günah ve Felsefe”, Ortaçağ; Katedraller, Şövalyeler, Şehirler. Ed. Umberto Eco. Çev. Leyla Tonguç Basmacı. 317-323. İstanbul: Alfa Yayınları, 2012. google scholar
  8. Castex, Raymond P. Sainte Livrade: Etude Historique Et Critique Sur Sa Vie, Son Martyre, Ses Reliques Et Son Culte. Lille: Societe De Saint-Augustin, 1890. Erişim 20.01.2022. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/ bpt6k6567162p/f7.item.r=wilgeforte google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

20 Ocak 2022

Kabul Tarihi

13 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 31

Kaynak Göster

APA
Tınaz, I. E. (2022). Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini. Sanat Tarihi Yıllığı, 31, 489-513. https://doi.org/10.26650/sty.2022.1060957
AMA
1.Tınaz IE. Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini. Sanat Tarihi Yıllığı. 2022;(31):489-513. doi:10.26650/sty.2022.1060957
Chicago
Tınaz, Işık Eflan. 2022. “Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini”. Sanat Tarihi Yıllığı, sy 31: 489-513. https://doi.org/10.26650/sty.2022.1060957.
EndNote
Tınaz IE (01 Haziran 2022) Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini. Sanat Tarihi Yıllığı 31 489–513.
IEEE
[1]I. E. Tınaz, “Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini”, Sanat Tarihi Yıllığı, sy 31, ss. 489–513, Haz. 2022, doi: 10.26650/sty.2022.1060957.
ISNAD
Tınaz, Işık Eflan. “Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini”. Sanat Tarihi Yıllığı. 31 (01 Haziran 2022): 489-513. https://doi.org/10.26650/sty.2022.1060957.
JAMA
1.Tınaz IE. Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini. Sanat Tarihi Yıllığı. 2022;:489–513.
MLA
Tınaz, Işık Eflan. “Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini”. Sanat Tarihi Yıllığı, sy 31, Haziran 2022, ss. 489-13, doi:10.26650/sty.2022.1060957.
Vancouver
1.Işık Eflan Tınaz. Bekâretin Korunması Adına Erkek Benzeri Olmak ve Tanrı’nın Kadına Lütfu ‘Sakal’: Azize Wilgefortis (Virgo Fortis) Kültü ve İkonografik Zemini. Sanat Tarihi Yıllığı. 01 Haziran 2022;(31):489-513. doi:10.26650/sty.2022.1060957