Endor Cadısı İkonografisi
Öz
Avrupa’da cadılık kavramının önemli ölçüde kadın cinsiyetini işaret eder hale
gelmesi ve engizisyon mahkemelerinin sapkın addettiği mezheplerden cadılık
davalarına yönelmesiyle tarihte yeni bir sayfa açılmıştır. Açılan bu sayfada, geniş
yelpazeye sahip halk inançlarından ve bazı dini kaynaklardan beslenen yeni bir
cadılık ve demonoloji (kötü ruh ve cinleri ele alan bir teoloji alanı) literatürü geliştirilmiştir. Bu literatür Augustinus gibi erken dönem Kilise Babalarından cadı
davaları sona erene kadar ortaya çıkmış birçok dinbilimcinin fikirleri ile inşa edilmiştir. Bu noktada Endor Cadısı konusu Kutsal Kitap’ta değinilen tek cadı figürü
olması sebebiyle kritik bir rol üstlenir. Onun kimliğini cadı olarak tarif etmek her
ne kadar tartışmalı olsa da Endorlu kadının Peygamber Samuel’in ruhunu çağırarak döneminin kralı Saul’a gelecekten bilgi aktarılmasını sağlaması nekromansi
uygulaması olarak kabul edilmiştir. Böylece, Endor Cadısı Kutsal Kitap kaynaklı
bir karakter olması nedeniyle demonoloji literatüründe cadılığın varlığını ispat eden
anahtar kelimelerden biri haline gelerek sanat yapıtlarında da kendine yer bulur.
Çalışmamız, Endor Cadısı konusundaki dinbilimsel veriler ışığında konu hakkında ortaya çıkartılmış en erken minyatür örneklerinden 19. yüzyıla kadar üretilmiş
sanat yapıtlarının ikonografik çözümlemelerini ele almıştır. Diğer tarafta, sanat
tarihinde büyücülük konusunu ele alan başka eserler ile Endor Cadısı temasını
ayıran gösterim kalıpları saptanmıştır. Bu doğrultuda Avrupa tarihinin kırılma
noktalarından biri olan cadı avı furyası (1430-1780) öncesinde genellikle Endorlu falcı olarak anılan figürün sanat eserlerinde Endor Cadısına nasıl dönüştüğü tarihsel
gelişmeler ışığında çözümlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- .
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
27 Aralık 2018
Kabul Tarihi
15 Şubat 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 28