Önemli Bir Bizans Kısa Kroniği Ve Osmanlı Tarihine Katkıları

Öz

AN IMPORTANT BYZANTINE SHORT CHRONICLE AND ITS CONTRIBUTION TO THE OTTOMAN HISTORIOGRAPHY

In 1981, Elpido Mioni has published another important Short Chronicle, which provided informations particularly about the period of Ottoman Interregnum and some other events of the first half of the 15th century. Mioni's study contains original Greek text and its translation into Italian. This article provides the translation of this short chronicle into Turkish and analyzes the information related to the Ottoman history in relation to other contemporary Byzantine and Ottoman sources.

1981'de Elpidio Mioni tarafından oldukça zengin içerikli yeni bir Kısa Kronik yayımlanmıştır. Bu kronikteki Osmanlı tarihine dair kayıtlar özellikle Fetret Devri ve XV. yüzyılın ilk yarısındaki bazı olaylar hakkında önemli bilgiler içermektedir. Bu makalede E. Mioni'nin orijinal Yunanca metni ve İtalyanca tercümesini yayımladığı makalesi esas alınarak metnin Yunancadan Türkçeye çevirisi yapıl­mış ve Osmanlı tarihine dair kayıtlar dönemin çağdaş Bizans ve Osmanlı kaynaklarına göre tarihî değerlendirmeleri yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bizans, Osmanlılar, Elpidio Mioni, Bizans Kısa

Kaynakça

1. Ahrweiler, Helene, Byzance et la mer, la marine de guerre, la politique et les intitutions maritimes de Byzance aux VIIe-XVe siécles, Presses Universitaires de France, Paris 1966.
2. Anonim Osmanlı Kroniği (1299-1512), haz. Necdet Öztürk, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, İstanbul 2000.
3. Âşık Paşazade, Osmanoğulları’nın Tarihi, haz. Kemal Yavuz-M. A. Yekta Saraç, K Kitaplığı, İstanbul 2003.
4. Âşıkpaşazâde, Tevârih-i Âl-i Osman, nşr. Âli Bey, İstanbul 1332.
5. Barker, John W., Manuel II Palaeologus (1391-1425): A Study in Late Byzantine Statemanship, New Brunswick, Rutgers University Press 1968.
6. Başar, Fahamettin, “Mûsâ Çelebi”, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XXXI, 216-217.
7. ______________, “Fetret Devri”, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XII, 480-482.
8. Baştav, Şerif, “Çelebi Mehmed’in Gençliği ile İlgili Efsaneler”, XIV. Türk Tarih Kongresi Ankara: 9-13 Eylül 2002 Kongreye Sunulan Bildiriler, II. Cilt, II. Kısım, Ankara 2002, s. 128-129.

9. Chalkokondyles, Laonici Chalcocondylae Historiarum Demonstrationes, ed. E. Darko, c. I-II, Academia Litterarum Hungarica, Budapestini 1922-1927.
10. Dennis, George T. “1403 Tarihli Bizans-Türk Antlaşması”, çev. Melek Delilbaşı, DTCF Dergisi, XXIX/1-4 (1971-78), 153-166.
11. Doukas, Doucae Historia Turcobyzantina (1341-1462), ed. V. Grecu Bucuresti 1958.
12. ______________, The Decline and Fall of Byzantium to the Ottoman Turks by Doukas, An Annotated Translation of ‘Historia Turco-Byzantina” by H. J. Magoulias, Wayne State University Press, Detroit 1975.
13. Elam, Nilgün, “Musa Çelebi’nin Rumeli’ye Geçişinde Hıristiyan Aktörlerin Rolü (1403-1410)”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (2011), s. 1-37.
14. Enkomion, Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά, III, ed. Spyridon Lampros, Atina 1924.
15. Enverî, Düstûrnâme-i Enverî, Osmanlı Tarihi Kısmı (1299-1466), Haz. Necdet Öztürk, Kitabevi Yay., İstanbul 2003.
16. Grumel, Venance, La Chronologie Traite d’Etudes Byzantines, Paris 1958.
17. Heywood, Colin J., “Mustafa”, Encyclopaedia of Islam 2, VI,710-713.
18. Imber, Colin, The Ottoman Empire 1300-1481, Isis Press, İstanbul 1990.
19. Iorga, Nicolai, Notes et extraits pour servir à l'histoire des croisades au XVe siècle, I-IV, Paris-Bukarest 1899-1915.
20. İnalcık Halil, “Mehemmed I”, Encyclopaedia of Islam 2, VI,973-978.
21. ______________, “An Ottoman Document on Bayezid I’s Expedition into Hungary and Wallachia”, Onuncu Milletlerarası Bizans Tarihi Kongresi Tebliğleri İstanbul 1955, İstanbul 1957, s. 220-222.
22. ______________, “The Ottoman Turks and the Crusades, 1329-1451.” A History of the Crusades, ed. Kenneth M. Setton, VI, Madison 1989, 222-275.
23. ______________, Devlet-i ‘Aliyye, Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-I, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2009.
24. ______________, Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları (1302-1481), İstanbul 2010.
25. ______________, “Murad II”, İslam Ansiklopedisi, VIII, 598-602.
26. Jorga, Nicolae, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, I, çev. N. Epçeli, Yeditepe Yay. İstanbul 2005.
27. Kananos, Ioannes, “II. Murad’ın İstanbul Muhasarası Hakkında Bir Eser”, çev. Zafer Taşlıklıoğlu, Tarih Dergisi, VIII/11-12 (1955), 209-226.
28. Kananos, Peri tou en Konstantinopolei Gegonotos Polemou, Yay. Haz. Immanuel Bekker, Bonnae 1838, s. 457-479.
29. Karpozilos, Apostolos,
30. “Peter Schreiner, Die Byzantinischen
31. Kleinchroniken. 2. Teil Historischer Commentar. 3. Teil Teilübersetzungen,
32. Addenda et Corrigenda, Indices [Corpus Fontium Historiae Byzantinae. 12,2
33. ,3. Series Vindobonensis. ed. H. Hunger]. Wien, Öster. Akad. d Wiss. 1977,
34. S/1979/, 254 S.”, Ελληνικά. 34 (1982), 436-440.
35. Kastritsis, Dimitris, The Sons of Bayezid, Empire Building and the Represantation in the Ottoman Civil War of 1402-1413, Brill, Leiden-Boston 2007.
36. Konstantin the Philosopher (Kostenecki). Lebensbeschreibung des Despoten Stefan Lazarevic von Konstantin dem Philosophen, ed. and trans. Maximilian Braun, The Hague:Mouton 1956.
37. Koraç, Dusan-Radiç Radivoj, “Mehmed II, ‘the Conqueror’ in Byzantine Short Chronicles and Old Serbian Annals, Inscriptions, and Genealogies”, Zbornik Radova Vizantoloshkog Instituta, XLV (2008), s. 289-300.
38. Kosteneçki, Konstantin, Stefan Lazareviç. Yıldırım Bayezid’in Emrinde Bir Sırp Despotu, çev. Hüseyin Mevsim, Kitap Yayınevi, İstanbul 2008.
39. Loenertz Raymond J., “Pour l’histoire du Péloponnése au XIVe siécle (1382-1404)”, Revue des études byzantines, 1 (1943), s. 152-196.
40. Mioni, Elpidio, “Una inedita cronaca bizantina (dal. Marc.gr. 595)”, Rivista di Studi Studi bizantini e Slavi, 1 (1981), s. 71-88.
41. Mollaoğlu, Ferhan Kırlıdökme, “Chalkokondyles’in Anlatmına Göre Sultan II. Murad’ın Tahta Çıkışı”, Tarih Araştırmaları, XXIX/47 (2010), 217- 226.
42. ______________, Laonikos
43. Chalkokondyles’in Kroniği ve
44. Değerlendirilmesi (V.-VII. Bölümler), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler
45. Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2005.
46. ______________, “Selanik Başpiskoposu Symeon’un Tarihi Nutku”, A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara 1998.
47. Moravcsik, Gyula, Byzantinoturcica, II, Berlin 1958
48. Neşrî Mehmed, Kitâb-ı Cihan-nümâ, haz. F. R. Unat-M. A. Köymen, TTK Yay., Ankara 19953.
49. Neşrî Mevlânâ Mehmed, Cihânnümâ, haz. Necdet Öztürk, Çamlıca Basım Yayın, İstanbul 2008.
50. Oruç Beğ Tarihi, haz. Necdet Öztürk, Çamlıca Basım Yayın, İstanbul 2008.
51. Osmanlı Tarihine Ait Takvimler I, düzenleyen Nihal Atsız, İstanbul 1961.
52. Öztürk, Necdet, “Çelebi Mehmed’e Saltanat Yolunu Açan Olay: Çamurlu-Ova Savaşı”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, 1 (2000), s. 51-66.
53. Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit, ed. by Erich Trapp, 1- 12 (CD Version), Österreichische Akademie der Wissenschaften, Wien 2001.
54. Schreiner, Peter, Studien zu den ΒΡΑΧΕΑ ΧΡΟΝΙΚΑ, Miscellanea Byzantina Monacensia 6, München 1967.
55. ______________, Die Byzantinischen Kleinchroniken, I-III, (CFHB, XII), Wien 1975-1979.
56. Sfranze, Giorgio, Cronaca, ed. R. Maisano, Accademia Nazianole Dei Lincei, Roma 1990.
57. Sphrantzes, Georgios, Memorii 1401-1477, În anexă Pesudo-Phrantzes: Macarie Melissenos Cronica 1258-1481, ed. V. Grecu, Bucuresti 1966.
58. Stojanovič, Lubomir, “Stari sırpski rodoslovi i letopisi”, Zbornik za istoriju, jezik i knjizevnost srpskog naroda” 1. Od. Knj, 16, Belgrad 1927.
59. Symeon, Politico-Historical Works of Symeon, Archbishop of Thessalonica (1416-17 to 1429): Critical Greek text with Introduction and Commentary, ed. David Balfour, Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften 1979.
60. Şükrullah bin Şehabeddin, Behcetü’t Tevârih: Osmanlı Tarihleri I, haz. Nihal Atsız, İstanbul 1949.
61. Tekindağ, Şehabeddin, “Musa Çelebi”, İslam Ansiklopedisi, VIII, 661- 666.
62. The Oxford Dictionary of Byzantium, ed. A. P. Kazhdan, I-III, Oxford University Press, New York, Oxford 1991.
63. Turan, Osman, İstanbul’un Fethinden Önce Yazılmış Tarihî Takvimler, Ankara 1954.
64. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, “Mehmed I”, İslam Ansiklopedisi, VII, 496- 506.
65. ______________, Osmanlı Tarihi, I, TTK Yay., Ankara 19885.
66. Wittek, Paul, “Ankara Bozgunundan İstanbul’un Fethine”, çev. Halil İnalcık, Belleten, VII/27 (1943), 557-589.
67. ______________, “Der ‘Beiname’ des osmanischen Sultans Mehemmed I”, Eretz-Israel, 7 (1964), s. 144-153.
68. Zachariadou, Elizabeth, “Süleyman Çelebi in Rumili and the Ottoman Chronicles” Der Islam, 60.2 (1983), 268-290.