Çatak ve Gürpınar (Van, Türkiye)’da Alabalık Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Stok Yoğunluklarının Belirlenmesi

Öz

Kültür balıkçılığında verimi etkileyen en önemli etkenlerden biri stok yoğunluğudur. Değişik stok miktarlarında büyüme oranları da farklılık göstermektedir. Stok yoğunluğu, kullanılan suyun debisine ve kalitesine bağlıdır. Yemleme, havuz hijyeni, havalandırma, üretim süresi gibi faktörler stok tespiti belirlemede önemlidir. Bu çalışmada, Van İli Çatak (8 adet) ve Gürpınar (4 adet) İlçelerinde karada kurulu 12 adet gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) işletmesinin optimum şartlarda su kullanım ve havuz kullanım etkinliklerine göre en uygun stok yoğunluğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, su kullanım etkinliği bakımından 1 L s-1 su ile yılda elde edilen ortalama alabalık miktarının, çözünmüş oksijen ve metabolik atık esasına göre stok yoğunluğunun, Gürpınar İlçesinde bulunan alabalık işletmeleri için, 135 kg L-1 s-1 ve 187.5 kg L-1 s-1, Çatak İlçesinde bulunan alabalık işletmeleri için, 153.75 kg L-1 s-1 ve 202.50 kg L-1 s-1 arasında yapılması uygun olacaktır. Havuz kullanım etkinliğine göre ise, havuzlarda bulunan alabalıkların m3’e hasat yoğunluğunun, Çatak İlçesinde bulunan alabalık işletmelerinde 15.38 kg m-3 ve 20.25 kg m-3 arasında ve Gürpınar İlçesinde bulunan alabalık işletmelerinde, 13.5 kg m-3 ve 18.75 kg m-3 arasında yapılması uygun olacaktır. Birim hacimden üretim maliyetlerini düşürmek ve fazla ürün elde etmek için belirlenen stok yoğunluğu ile üretim yapılmasının ekonomik olacağı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gökkuşağı alabalığı
• stok yoğunluğu
• Çatak
• Gürpınar
• Van.

Determination of Stock Densities of Trout Farming Enterprises in Çatak and Gürpınar (Van, Turkey)

Öz

One of the most important factors affecting the yield in aquaculture is stock density. Growth rates also differ in different stock quantities. Stock density depends on the quantity and quality of the water used. Factors such as feeding, pool hygiene, ventilation, production time are important in determining stock. In this study, 1 lt sec-1 water inlet to the pools of 12 rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) farms established on land in Çatak (8 units) and Gürpınar (4 units) Districts of Van, and optimum conditions (dissolved oxygen, temperature, PH and metabolic waste) of the pools were investigated. The stock densities that can be carried (depending on the variables) have been determined. According to the results obtained, In terms of water use efficiency, the average amount of trout obtained per year with 1 L s-1 water, the stock density on the basis of dissolved oxygen and metabolic waste, for the trout farms in Gürpınar District, 135 kg L-1 s-1 and 187.5 kg kg L-1 s-1, for trout farms located in Çatak District, it would be appropriate to make it between 153.75 kg L-1 s-1 and 202.50 kg L-1 s-1. According to the pond usage efficiency, the harvest density per m3 of the trout in the ponds is between 15.38 kg m-3 and 20.25 kg m-3 in the trout enterprises in Çatak District and 13.5 kg m-3 and 18.75 kg m-3 in the trout enterprises in Gürpınar District. between them would be appropriate. It has been determined that it will be economical to produce with the determined stock density in order to reduce the production costs from the unit volume and to obtain more products.

Anahtar Kelimeler

• Rainbow trout
• stock density
• Gürpinar
• Van
• Çatak

Kaynakça

1. Alpbaz A, 1987. Pratik Alabalık Yetiştiriciliği. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Yüksek Okulu Yayınları (Teknik Bülten), No:2, İzmir, 39 s.
2. Arabacı M, 2007. Gökkuşağı Alabalığı Yetiştiriciliği. Van, Doğu Anadolu Kalkınma Programı Tarım ve Kırsal Kalkınma Bileşeni 2007, pp.112.
3. Atay D, 1995. Balık Üretim Tesisleri ve Planlaması. A.Ü. Ziraat Fak. Yayınları 1415, II. Baskı, Ankara. 247s.
4. Barcellos LJ, Kreutz LC, De Souza C, Rodrıgues LB, Fıoreze I, Quevedo RM, Cerıcato L, Soso AB, Fagundes M, Conrad J, Lacerda LA, Terra S, 2004. Hematological changes in jundia (Rhamdia quelen Quoy and Gaimard Pimelodidae) after acute and chronic stres caused by usual aquacultural management, with emphasis on immunosuppressive effects. Aquaculture 237, 229–236.
5. Barcellos LJG, Nicolaiewsky S, De-Souza SMG, Lulhier F, 1999. The effects of stocking density and social interaction on acute stress response in Nile tilapia Oreochromis niloticus (L.) fingerlings. Aquac. Res. 30, 887–892.
6. Bardach JE, Ryther JH, McLarney WO, 1972. Aquaculture: the farming and husbandry of freshwater and marine organisms. Wiley-Interscience, New York. 868 p.
7. Barton, BA, 2002. Stress in fish: a diversity of response with particular reference to changes in circulating corticosteroids. Soc. Integ. Comp. Biol. 42, 517–525.
8. Bayram A ve Kankal M, 2015. Artificial neural network modeling of dissolved oxygen concentration in a Turkish Watershed. Polish Journal of Environmental Studies, 24(4), 1507- 1515.

9. Bjonsson B, Olafssdottır SR, 2006. Effects of water quality and stocking density on growth performance of juvenile cod (Gadus morhua L.). ICES J. Mar. Sci. 63, 326–334.
10. Bohl M, 1982. Zucht und Produktion von Süsswasserfischen. DLG-Verlag, 336 s. Frankfurt (Main).
11. Boyd CE ve Gautier D, 2000. Effluent composition and water quality standards. Global Aquaculture Advocate, 3: 61-66.
12. Bromage, N ve Camaranatunga R, 1988. Egg production in the rainbow trout, recent advances in aquacultur, 3, 63-137.
13. Büyükhatipoğlu Ş, Erdem M, Aral O, Tarakçı Y, Ağırağaç C, 1996. Karadeniz’de Ağ Kafeslerde Farklı Stoklama Yoğunluklarının Gökkuşağı Alabalığının (Oncorhynchus mykiss W. 1792) Büyümesi Üzerine Etkileri. Türk Veteriner Hekimler Dergisi, Cilt 20: 137- 142.
14. Coşkun M, 2019. Kocaeli İli Su Ürünleri Yetiştiriciliği İşletmelerinin Yapısal ve Biyo-Teknik Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Tokat.
15. Crisp DT, Mann RHK, McCormack Jean C, 1974. The Populations of Fish at Crow Green. Upper Teesdale. Journal of Applied Ecology 11. 969-996.
16. Çelikkale MS, 1994. İç Su Balıkları Yetiştiriciliği. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sürmene Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu Yayını, Cilt 1, 419s. Trabzon.
17. Çelikkale MS, 1988. İç su Balıkları ve Yetiştiriciliği, Cilt I, KTÜ. Sürmene D.B.Tek. Yüksekokulu, Trabzon. Davis J, 1993. Survey of Aquaculture Effluents Permitting and 1993 Standarts İn The South. Southern Regional Aquaculture Center, SRAC Publication No: 465., 4 p., USA.
18. Demir E, Eseceli H, Yıldız M, Azak H, 2014. Alabalık, Levrek ve Çipura Yetiştiriciliği. Balık Yetiştiricileri, Teknik Personel ve Mesleki Eğitim Öğrencileri İçin FISHFARM Projesi, Eğitim ve Yayım Kitapçığı (e-book), Sayfa 38,40,41, Balıkesir.
19. Elbek AG, 1983. Ege bölgesinde tatlısu ürünleri üreten işletmelerin yapısal ve ekonomik analizi. Doğa Bilim Dergisi, 7, 133-140.
20. Ellıs T, North B, Scott AP, Bromage NR., Porter M, Gadd D, 2002. The relationships between stocking density and welfare in farmed rainbow trout. Journal of Fish Biology, 61: 493–531.
21. Emre Y, 2004. Alabalık Yetiştiriciliği, Başbakanlık GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı.
22. Emre Y ve Kürüm V, 2007. Havuz ve Ağ Kafeslerde Alabalık Yetiştiriciliği. Tarım ve Orman Bakanlığı Merkez Kütüphanesi. Yer Numarası: M12 EMR.
23. Erman E ve Küçük F, 2016. Korkuteli (Antalya)’deki alabalık işletmelerinin yapısal analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi. Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 12 (1), 58-74.
24. Gockowski JJ, Keller, LH, 1988. An Economic Analysis of Trout Production in Tennessee, Univ., Exp.Stn., Rep. 88-02, Tennessee Agriculture, 31 pp.
25. Günay PD, 2018. Su Kimyası ve Kimyasal Temel İşlemler. Balıkesir Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Balıkesir.
26. Güner DD, 2011. Limnoloji, İç Kullanımlar İçin Limnoloji Ders Notları (Derleme). Trakya Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü, Edirne.
27. Iguchı, K, Ogawa K, Nagae M, Ito F, 2003. The influence of rearing density on stress response and disease susceptibility of ayu (Plecoglossus altivelis). Aquaculture 220, 515–523.
28. Irwın S, O’halloran J, Fıtzgerald RD, 1999. Stocking density, growth and growth variation in juvenile turbot, Scophthalmus maximus (Rafinesque). Aquaculture Research, 178:77–88.
29. Kayacı A, 2008. Kahramanmaraş ilinde su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelerin yapısal ve biyo-teknik analizi. (Yüksek Lisans Tezi), Kahramanmaraş Üniversitesi. Su Ürünleri Anabilim Dalı, Kahramanmaraş.
30. Krıstıansen TS, Ferno A, Holm JC, Prıvıtera L, Bakke S, Fosseıdengen JE, 2004. Swimming behaviour as an indicator of low growth rate and impaired welfare in Atlantic halibut (Hippoglossus hippoglossus L.) reared at three stocking densities. Aquaculture 230, 137–151.
31. Kırkağaç UM, Pulatsü S, Topçu A, 2009. Trout Farm Effluent Effects On Water Sediment Quality And Benthos. Clean-Soıl Aır Water, cilt.37, sa.4-5, ss.386-391, 2009 (SCI-Expanded).
32. Kieckhäfer H, 1983. Fischzucht in Gehegen. Verlag Paul Parey, 75 s. Hamburg und Berlin.
33. Koch W, Bank O, Günter J, 1976. Fischzucht. Verlag Paul Parey. 262 s. Hamburg und Berlin.
34. Kuzucu O, 2017. Aşağı Fırat havzasında kafes balıkçılığı yapan işletmelerin yapısal ve biyo-teknik analizi. (Yüksek Lisans Tezi), Kahramanmaraş Üniversitesi. Su Ürünleri Anabilim Dalı, Kahramanmaraş.
35. Lawson TB, 1995. Fundamentals of Aquaculture Engineering. Chapman and Hall, 335 p., New York.
36. Lindhorst Emme W, 1990. Forellenzucht. Verlag Paul Parey. 157 s. Hamburg und Berlin.
37. Logan SH, Johnston WE, 1992. Economics of Commercial Trout Production. Aquaculture, 100: 25-46.
38. MEB, 2015. Alabalık Yetiştiriciliği. Ders Kitabı, Ankara.
39. Metcalfe NB, 1986. Intraspcific Variation in Competitive Ability an Food Intake in Salmonids; Cesequences for Eregy Budgets and Growth Rates. Journal Fish Biology., 28:525-531.
40. Montero D, Izquıerdo MS, Tort L, Robanıa L, Vergar JM, 1999. High stocking density produces crowding stress altering some physiological and biochemical parameters in gilthead seabream, Sparus aurata, juveniles. Fish Physiology and Biochemistry, 20: 53–60.
41. Montero D, Robanıa LE, Socoro J, Vergara JM, Mort L, Izquerdo MS, 2001. Alteration of liver and muscle fatty acid composition in gilthead seabream (Sparus aurata) juveniles held at high stocking density and fed an essential fatty acid deficient diet. Fish Physiol. Biochem. 24, 63–72.
42. North BP, Turnbull JF, Ellıs T, Porter MJ, Mıqaud H, Bron J, Bromage NR, 2006. The impact of stocking density on the welfare of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Aquaculture 255, 466–479.
43. Papoutsoglou SE, Karakatsoulı N, Pızzonıa G, Dalla C, Polıssıdıs A, Papadopoulou-Daıfotı Z, 2006. Effects of rearing density on growth, brain neurotransmitters and liver fatty acid composition of juvenile white sea bream Diplodus sargus L. Aquac. Res. 37, 87–95.
44. Rad F, 1999. Türkiye’de gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) işletmelerinin teknik ve ekonomik analizi. (Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi, Su Ürünleri Anabilim Dalı, Ankara.
45. Rad F ve Köksal G, 2001. Türkiye’deki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhyncus mykis W., 1792) İşletmelerinin Yapısal ve Biyo-Teknik Analizi. Tübitak Veterinerlik ve Hayvancılık Dergisi 25, 567-575 s.
46. Ruhdel HJ, 1977. Leitfaden Für Forellenfütterung. Fuko-Kraft Futter Fabrik. 74 s. Ulm. (Donau).
47. Salas-Letıon E, Anguıs V, Manchado M, Canavate JP, 2008. Growth, Feeding and Oxygen Consumotion of Senegalese Sole (Solea senegalensis) Juveniles Stocked at Different Densitities. Aquaculture, Article in Press.
48. Schreck CB, Olla BL, Dawıs MW, 1997. Behavioral responses to stress. In: Iwama G K, Pickering A D, Sumpter J P, Schreck C B, Fish Stress and Health in Aquaculture. Society for Experimental Biology Seminar Series, vol. 62. Cambridge University Press, Cambridge, U.K., pp. 145–170.
49. Schram E, Van Der Heul JW, Kamstra A, Verdegem MCJ, 2006. Stocking density-dependent growth of Dover sole (Solea solea). Aquaculture, 252 :339– 347.
50. Sedgwick SD, 1985. Trout Farming Handbook, 4 th Edn. Fishing News Books, Oxford.
51. Steffens W, 1981. Moderne Fischwirtschaft. Verlag. J. Neumann-Neudamm, 375 s. Melsungen. Berlin.
52. Stevenson JP, 1980. Trout Farming Manuel. Fishing News Books Limited Farnham, Surrey, England, 186.
53. Yıldız M ve Şener E, 2003. Karadeniz Bölgesi’ndeki Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss W., 1792) ve Deniz Levreği (Dicentrarchus labrax) Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Yapısal Analizi ve Biyo-Teknolojik Özellikleri, İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 29 (2): 241-252.
54. Yüngül M, Karaman Z, Dörücü M, 2016. Çamlıgöze Baraj Gölü’ndeki Alabalık İşletmelerinin Yapısal, Biyoteknik ve Yetiştiricilik Mekanizasyonu Yönünden İncelenmesi. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi 9 (2): 01-09, 2016.
55. Taş B, 2006. Derbent Baraj Gölü (Samsun) Su Kalitesinin İncelenmesi. Ekoloji, 15(60): 1-6.
56. Yoloğlu Ş, 1997. Normal Pigmentli ve Albino Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss W., 1792) Yavrularının Büyüme Performanslarının Karşılaştırılması. Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi, Trabzon.
57. Wedemeyer GA, 1997. Effects of rearing conditions on the health and physiological quality of fish in intensive culture. In: Iwama G K, Pickering A D, Sumpter J P, Schreck C B (Eds.), Society for Experimental Biology Seminar Series, vol. 62. Cambridge University Press, Cambridge, U.K., pp. 35–71.
58. Yıldırım Ö, 1998. Balıkhane Artıklarının Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss W., 1792)’nın Beslenmesinde Kullanım Olanakları. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
59. Yıldız JG, 2010. Stok Yoğunluğunun Minekop (umbrina cirrosa, lin. 1758) Yavrularının Yaşama Oranları ve Büyüme Performansarı Üzerine Etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.