Samsun İlçelerinin Büyükbaş Irk Varlığına Göre Kümelenmesi

Öz

Büyükbaş hayvan popülasyonunda önde gelen illerden biri olan Samsun'da sığır ırkları açısından büyük bir çeşitlilik bulunmaktadır. Bu çalışmada Samsun ilindeki büyükbaş hayvanların ırklara göre istatistiksel dağılımı incelendiğinde benzer yetiştirme politikalarının tüm ilçeler için uygulanabilirliğinin incelenmesi amacıyla kümeleme analizi yöntemi kullanılmıştır. Veri seti üzerinde etkisi olmayan değişkenlerin ortadan kaldırılması ve çoklu bağlantı sorununun önlenmesi amacıyla PCA yöntemi kullanılarak boyut indirgeme işlemi uygulanmıştır. Analiz sonucunda boyut indirgeme kullanılarak kümeleme analizinin açıklama gücü %51,7'den %64,1'e çıkmıştır. Boyut indirgeme yöntemiyle etkisiz değişkenlerin veri setinden çıkarılmasıyla oluşan kümelenme grafiğine bakılarak elde edilen sonuçlara göre Bafra, Vezirköprü, Çarsamba ve Tekkeköy ilçeleri için diğer ilçelere göre farklı yetiştirme politikaları geliştirilmelidir. Bu ilçelerde süt sığırcılığına yönelik politikalar önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Sığır ırkları
• 3-D Kümeleme
• Temel Bileşenler
• Analizi
• Etkinlik

Clustering of Counties of Samsun According to the Presence of Cattle Breeds

Öz

In Samsun which is one of the leading provinces in cattle population, there is a great diversity in terms of cattle breeds. In this study, the cluster analysis method was used to examine the applicability of similar breeding policies for all districts when the statistical distribution of cattle in Samsun according to breeds was examined. The dimention reduction using PCA method was used to eliminate the variables that have no effect on the data set and to prevent the multicollinearity problem. As a result of the analysis, the explanatory power of the cluster analysis increased from 51.7% to 64.1% by using the dimention reduction. Different breeding policies should be developed for Bafra, Vezirköprü, Çarsamba and Tekkeköy districts compared to other districts, according to the results obtained by looking at the clustering graph formed when the ineffective variables are removed from the data set with the dimention reduction method. Policies for dairy cattle breeding can be proposed in these districts.

Anahtar Kelimeler

• Cattle breeds
• 3-D Clustering
• Principal Component
• Analysis
• Accuracy

Kaynakça

1. Abonyi J, Feil B. 2007. Cluster analysis for data mining and system identification. Springer Science, berlin, Germany.
2. Alpar R. 2003. Uygulamalı çok degiskenli yöntemlere giris 1. Nobel Basımevi, Ankara, Türkiye, pp: 410.
3. Aral S, Sakarya E. 1996. Avrupa Birliğine giriş sürecinde Türkiye’de hayvancılık politikaları ve alınması gerekli önlemler. Avho-Ankara Bölgesi Veteriner Hekimler Odası Dergisi.
4. Bakir G, Ören MY. 2020. Süt sığırcılığı işletmelerinde irk tercihi ve etkileyen faktörler: Siirt ili örnegi. Kahramanmaras Sütçü Imam Üniv Tarım Doğa Derg, 23(5): 1393-1405.
5. Çakmak Z. 1999. Kümeleme analizinde geçerlilik problemi ve kümeleme sonuçlarinin degerlendirmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3: 187-205.
6. Çilli M. 2007. Insan hareketlerinin modellenmesi ve benzesiminde temel bilesenler analizi yönteminin kullanılması. PhD Thesis, Hacettepe University, Intitute of Healt Sciences, Ankara, Türkiye, pp: 240.
7. Demir N. 2012. AB ve Türkiye’de hayvancılık politikalarındaki son gelismelerin uyum süreci açısından karsılastırılması. Alinteri J Agri Sci, 23(2): 58-63.
8. Everitt BS, Landau S, Leese M. 2001. Cluster analysis arnold. A member of the Hodder Headline Group, London, UK, pp: 429-438.

9. Ersungur ŞM, Kızıltan A, Polat Ö. 2007. Türkiye’de bölgelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması: Temel Bileşenler Analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(2): 55-66.
10. R Core Team. R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria. 2022, URL: https://www.R-project.org/.
11. Romesburg C. 2004. Cluster analysis for researchers. Lulu, North Carolina, USA.
12. Tekin B. 2015. Temel sağlık göstergeleri açısından Türkiye’deki illerin gruplandırılması: Bir kümeleme analizi uygulaması. Çankırı Karatekin Üniv IIBF Derg, 5(2): 389-416.
13. Timm NH. 2002. Applied multivariate analysis. Springer, New York, US, pp: 296.
14. Yılmaz H, Köknaroglu H. 2007. Avrupa birliği ortak tarım politikasına uyum sürecinde Türkiye'de izlenen hayvancılık politikalarının degerlendirilmesi. V. Zootekni Bilim Kongresi, September 5-8, 2007, Erzurum, Türkiye, pp: 11.