Sera Şartlarında Arpa (Hordeum vulgare L.) Genotiplerinin Verim Öğeleri Yönünden Değerlendirilmesi

The aim of this study was to determine the variations of barley (Hordeum vulgare L.) genotypes developed for the conditions of Southeast Anatolia region in terms of agronomic traits under semi-controlled greenhouse conditions at the Faculty of Agriculture, Dicle University. In the study, 7 registered barley cultivars were evaluated for morphological and yield components. The studies were carried out on barley genotypes grown in pots according to the randomized design. The barley genotypes were evaluated for heading time, plant height, spike length, number of grains per spike, spike yield and thousand grain weight. The results showed significant differences between the genotypes for the traits analyzed. A large variation (p≤0.01) was observed among the varieties in terms of the traits studied. It was found that Hevsel, Kendal, Altıkat and Keçiburcu varieties with six-row spike structure had higher number of grains per spike and spike yield than Önder, Barış and Sur-93 varieties with two-row structure. Grain weight and spike length were higher in two-rowed barley. Spike grain yield was positively correlated with number of grains per spike and negatively correlated with grain weight. Longer plant height had a positive effect on spike yield. Keçiburcu cultivar was the earliest and Önder cultivar was the tallest genotype. The wide variation in the traits examined in the study led to the conclusion that differences between barley genotypes can be successfully observed under greenhouse conditions.

Bu çalışmada, Güneydoğu Anadolu bölgesi koşulları için geliştirilmiş arpa (Hordeum vulgare L.) genotiplerinde Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesine ait yarı kontrollü sera koşullarında agronomik özellikler yönünden oluşan varyasyonların belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 7 adet tescilli arpa çeşidi morfolojik ve verim unsurları açısından değerlendirilmiştir. Tesadüf parselleri deneme desenine göre saksıda yetiştirilen arpa genotipleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Arpa genotipleri başaklanma gün sayısı, bitki boyu, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başak verimi ve bin tane ağırlığı özellikleri yönünden değerlendirilmiştir. Bulgular, incelenen özellikler yönünden genotipler arasında önemli farklılıkların olduğunu ortaya koymuştur. Çeşitler arasında incelenen özellikler açısından geniş varyasyon (p≤0.01) gözlenmiştir. Başaklanma süresi 116.5 ile 138.8 gün, bitki boyu 91.3 ile 127.5 cm, başak uzunluğu 5.1 ile 11.0 cm, başakta tane sayısı 20.7 ile 35.4 adet, başak verimi 0.81 ile 1.80 g ve bin tane ağırlığı 35.6 ile 50.1 g arasında değişim göstermiştir. Altı sıralı başak yapısına sahip Hevsel, Kendal, Altıkat ve Keçiburcu çeşitlerinin iki sıralı Önder, Barış ve Sur-93 çeşitlerine göre daha yüksek başakta tane sayısı ve başak verimine sahip olduğu tespit edilmiştir. İki sıralı arpalarda ise tane ağırlığı ve başak uzunluğu daha yüksektir. Başakta tane verimi başakta tane sayısı ile olumlu, tane ağırlığı ile negatif korelasyona sahiptir. Bitki boyunun uzun olması başak verimini olumlu yönde etkilemiştir. Keçiburcu çeşidi en erkenci, Önder çeşidi ise en uzun boylu genotip olarak belirlenmiştir. Yapılan çalışmada incelenen özellikler yönünden geniş varyasyonun ortaya çıkması arpa genotipleri arasındaki farklılıkların sera koşullarında başarılı bir şekilde gözlemlenebileceği sonucunu doğurmuştur.