Clonal Selection on Long Apple Local Variety

Öz

This study investigated the phenological and pomological characteristics of 'Long Apple', also known as Kağızman Apple, which has a wide range of variation despite being a local cultivar. The research was carried out on 112 Long Apple trees identified from the Centre of Kağızman district and its surroundings, and on the fruits collected from these trees in 2013 and 2014. In the study, full flowering occurred between 27 April and 02 May and harvesting occurred between 21 and 25 September, and 143 to 152 days elapsed between full flowering and harvesting. In 2013, fruit weight was 62.13-158.14 g, fruit length was 54.50-79.99 mm, fruit diameter was 46.43-62.04 mm, shape index was 1.11-1.41 and flesh firmness was 6.44-8.86 kg cm-2. According to the fruit juice analyses, pH was 3.20-3.801, soluble solid content was 13.21-16.70%, titratable acid content was 0.52-0.75%. In the second year (2014), fruit weight was 72.69-157.56 g, fruit length 60.42-82.67 mm, fruit diameter 46.98-64.44 mm, shape index 1.18-1.40, flesh firmness 8.12-10.80 kg cm-2. According to the fruit juice analyses, the pH value was 3.45-3.98, the soluble solid content was 11.07-17.80%, the titratable acid content was 0.29-0.67%. It was observed that the 'Long Apple' tree developed with medium vigor and showed erect and semi-erect growth habit. It was observed that 34 of the 112 trees examined could be harvested regularly, while the others tended to be periodic. It was found that Long Apple was a winter variety harvested in late September and early October, with medium size fruit, long cylindrical shape, slightly sour taste, excellent aroma and high eating quality. For future studies, types 36K005, 36K008, 36K023 and 36K024 were recommended, considering the periodicity, fruit size, flesh firmness and other quality criteria.

Anahtar Kelimeler

• Kağızman
• Long apple
• Clonal selection
• Pomology
• Phenology

Uzun Elma Yerel Çeşidinde Klonal Seleksiyon

Öz

Bu çalışmada, yöresel bir çeşit olmasına rağmen oldukça geniş bir varyasyona sahip olan, Kağızman Elması olarak bilinen ‘Uzun Elma’nın fenolojik ve pomolojik özellikleri incelenmiştir. Araştırma 2013 ve 2014 yıllarında Kağızman İlçe merkezi ve yakın çevresinden tespit edilen 112 adet Uzun Elma ağacında ve bu ağaçlardan alınan meyveler üzerinde yapılmıştır. Çalışmada tam çiçeklenme 27 Nisan-02 Mayıs, hasat 21-25 Eylül tarihleri arasında gerçekleşmiş ve tam çiçeklenmeden hasada kadar 143-152 gün geçmiştir. 2013 yılında meyve ağırlığı 62.13-158.14 g, meyve boyu 54.50-79.99 mm, meyve çapı 46.43-62.04 mm, şekil indeksi 1.11-1.41, meyve eti sertliği 6.44-8.86 kg cm-2 olarak belirlenmiştir. Meyve suyunda yapılan analizlere göre; pH değeri 3.20-3.801, suda çözünebilir kuru madde miktarı % 13.21-16.70, titre edilebilir asit oranı % 0.52-0.75 olarak bulunmuştur. İkinci yıl (2014) meyve ağırlığı 72.69-157.56 g, meyve boyu 60.42-82.67 mm, meyve çapı 46.98-64.44 mm, şekil indeksi 1.18-1.40, meyve eti sertliği 8.12-10.80 kg cm-2 olarak belirlenmiştir. Meyve suyunda yapılan analizlere göre; pH değeri 3.45-3.98, suda çözünebilir kuru madde miktarı %11.07-17.80, titre edilebilir asit oranı % 0.29-0.67 olarak bulunmuştur. ‘Uzun Elma’ ağacının orta kuvvette geliştiği, dik ve yarı dik büyüme karakteri gösterdiği izlenmiştir. İncelenen 112 adet ağacın 34 tanesinden düzenli ürün alınabildiği, diğerlerinin ise periyodisiteye eğilimli olduğu görülmüştür. Uzun Elmanın Eylül sonu ve Ekim ayı başında hasat edilen kışlık bir çeşit olduğu, meyvelerin orta irilikte, meyve şeklinin uzunca silindirik şekilli ve tadının hafif mayhoş, aromasının mükemmel ve yeme kalitesinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. İlerideki çalışmalar için; 36K005, 36K008, 36K023 ve 36K024 tipleri periyodisite durumu, meyve iriliği, meyve eti sertliği ve diğer kalite kriterleri dikkate alınarak önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kağızman
• Uzun elma
• Klon seleksiyonu
• Pomolojik
• Fenoloji

Kaynakça

1. Acar Ş, 2007. Ünye (Ordu) ve Çevresinde Yetiştirilen Mahalli Elma ve Armut Çeşitlerinin Morfolojik ve Pomolojik Özellikleri. (Yüksek Lisans Tezi, basılmamış). Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu.
2. Anonim, 2017. Kağızman Uzun Elması. Coğrafi işaretler 2017. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38075 (Erişim Tarihi: 11.04.2024).
3. Balık S, Kaya T, Aslantaş R, 2023. Fruit Quality Parameters, Sugars, Vitamin C, Antioxidant Activity, Organic Acids, and Phenolic Compounds for a New Endemic Apple Variety, “Long Apple”. Horticulturae, 9, 1171. https:// doi.org/10.3390/horticulturae9111171
4. Balta F, Uca O, 1996. Iğdır’da yetiştirilen önemli yazlık mahalli elma çeşitlerinin morfolojik ve pomolojik özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(1): 87-95.
5. Balta MF, Karakaya O, Kurt H, Yılmaz M, Uzun S, Balta F, 2022. Phytochemical Variation of Native Apple Germplasm Resources From The Eastern Black Sea Region, Turkey. Erwerbs-Obstbau, , 64(4), 685-695. 15.
6. Balta MF, Kaya T, 2007. Cebegirmez ve Bey Elma Çeşitlerinin Morfolojik ve Pomolojik Karakterleri. V. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 4-7 Eylül 2007, Erzurum". 687-691.
7. Ben-Arie R, Kislev N, 1979. Ultrastructural Changes in The Cell Walls of Ripening Apple and Pear Fruit. Plant Physiology, 64: 197-202.
8. Bolat S, 1991. Konya İlinde Kaliteli Yazlık Elma Tiplerinin Seleksiyon Yoluyla Islahı Üzerine Bir Araştırma. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

9. Bostan SZ, 2009. Pomological Traits of Local Apple and Pear Cultivars and Types Grown in Trabzon Province Eastern Black Sea Region of Turkey. Acta Horticulturae, 825.
10. Božović D, Lazović B, Ercisli S, Adakalić M, Jaćimović V, Sezer I, Koc A, 2016. Morphological Characterization of Autochthonous Apple Genetic Resources in Montenegro. Erwerbs-Obstbau, 58(2), 93-102.
11. Ceylan Bozbuğa F, 2008. Bodur ve Yarı Bodur Anaçlar Üzerine Aşılı Bazı Elma Çeşitlerinin Niğde ekolojik şartlarında fenolojik ve pomolojik özelliklerinin tespiti. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya. 56 s.
12. Contessa C, Botta R, 2016. Comparison of Physicochemical Traits of Red-Fleshed, Commercial and Ancient Apple Cultivars. Horticultural Science, , 43(4), 159-166.
13. Cripps SEL, Richards LA, Mairata AM, 1993. “Pink Lady” Apple. HortScience, 28(10): 1057.
14. Crosby JA, Janick J, Pecknold PC, 1994. ‘Enterprise’ Apple. Hortscience, 29(7): 825-826.
15. Çorumlu MS, 2010. Çorum İli İskilip İlçesinde Yetiştirilen Bazı Yerel Elma (Malus Communis L.) Çeşitlerinin Fenolojik ve Pomolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu, 92 s.
16. Doğan A, 2001. Erzincan İlinde Yetiştiriciliği Yapılan Sakı Elma Çeşitlerinin Klon Seleksiyonu Yoluyla Islahı. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
17. Edizer Y, Bekar T, 2007. Tokat merkez ilçede yetiştirilen bazı yerel elma (Malus communis L.) çeşitlerinin fenolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 24 (1): 1-8.
18. Ercisli S, 2004. A Short Review of The Fruit Germplasm Resources of Turkey. Genet Resour Crop Evol., 51, 419–435.
19. FAOSTAT, 2022. Food and Agricultural Organization of The United Nations. Crops and Livestock Products in 2021. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (Erişim Tarihi: 01.03.2023).
20. Granger RL, Khanizadeh S, Groleau Y, Fortin CN, 1997. “Primevere” Apple. HortScience, 32 (2): 331-332.
21. Gürel HB, 2010. Ordu Merkez İlçede Yetişen Elma (Malus communis L.) Tiplerin fenolojik, pomolojik ve morfolojik özellikleri. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ordu, 99 s.
22. Janick J, Cummins JN, Brown S, Hemmat M, 1996. Fruit Breeding. Tree and Tropical Fruit, John Wiley, New York, Volume 1, pp. 1–77.
23. Karaçalı İ, 1993. Bahçe Ürünlerinin Muhafazası ve Pazarlaması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, No: 494, İzmir. 444s.
24. Karakaya O, Balta MF, Kaya T, Uzun S, 2016. Yağlıdere (Giresun) Elmaları: Fenolojik ve Pomolojik Özellikler. Bahçe, 46(Özel Sayı): 925-930.
25. Karlıdağ H, Eşitken A, 2006. Yukarı Çoruh Vadisinde Yetişen Elma ve Armut Çeşitlerinin Bazı Pomolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 16 (2): 93-96.
26. Kaya T, 2000. Gevaş’ta Yetiştirilen Mahalli Elma Çeşitleri Üzerinde Araştırmalar. Yüksek lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
27. Kaya T, 2008. Van Merkez, Edremit ve Gevaş İlçeleri Elma Genetik Kaynaklarının Fenolojik, Morfolojik, Pomolojik ve Moleküler Tanımlanması (Doktora Tezi), Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
28. Kaya T, Balta F, Şensoy S, 2015. Fruit Quality Parameters and Molecular Analysis of Apple Germplasm Resources From Van Lake Basin, Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, , 39(6), 864-875.
29. Kumar P, Sethı S, Sharma R, Sıngh S, Saha S, Sharma V, ... & Varghese E, 2019. Influence of altitudinal variation on the physical and biochemical characteristics of apple (Malus demostica). Indian Journal of Agricultural Sciences, 89(1), 145-152.
30. Macit İ, Aydın E, Tas A, Gundogdu M, 2021. Fruit Quality Properties of The Local Apple Varieties of Anatolia. Sustainability, 13(11), 6127.
31. Maldonado F, Yuri JA, Neira A, Razmilic I, 2022. Total Phenolics, Quercetin Glycosides and Antioxidant Activity in Organic and Conventional Orchards in Three Apple Cultivars During Fruit Growth. Spanish Journal of Agricultural Research, Volume 20, Issue 4, e0805.
32. Noiton DA, Alspach PA, 1996. Founding Clones, İnbreeding, Coancestry, and Status Number of Modern Apple Cultivars. Journal of the American Society for Horticultural Science, 121(5): 773-782.
33. Oğuz İ, Aşkın MA, 1993. Erciş’te Yetiştirilen Mahalli Elma Çeşitlerinin Morfolojik ve Pomolojik Özellikleri Üzerine Araştırmalar. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 3(1): 281-298.
34. Osmanoğlu A, 2008. Posof Yöresi Elma Genetik Kaynaklarının Fenolojik, Morfolojik, Pomolojik ve Moleküler Tanımlanması. (Basılmamış Doktora Tezi), Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 2008, Van.
35. Özbek S, 1978. Temperate Fruits, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, 272-304.
36. Özrenk K, Gündoğdu M, Kaya T, Kan T, 2011. Çatak ve Tatvan Yörelerinde yetiştirilen yerel elma çeşitlerinin pomolojik özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarla Bitkileri Dergisi, 21(1):57-63.
37. Serdar Ü, Ersoy B, Öztürk A, Demirsoy H, 2007. Saklı Cennet Camili’de Yetiştirilen Yerel Elma Çiğitleri. V. Ulusal Bahçe Bitki Kongresi., 4-7 Eylül 2007, Erzurum. Kongre Kitabı, s:575-579.
38. Sofla HS, Zamani Z, Talaei AR, Fatahi MR, Nazari SA, Farokhzad AR, Gharghani A, Asgarzadeh M, 2016. Introduction of New Promising Apple Genotypes: A Study of Quality Attributes of Apple in Crosses Between Iranian Early Ripening and Exotic Late Ripening Apple Cultivars. International Journal of Fruit Science, 16(2): 210-224.
39. Soylu A, Ertürk Ü, Mert C, Öztürk Ö, 2003. MM 106 anacı üzerine aşılı elma çeşitlerinin Görükle koşullarındaki verim ve kalite özelliklerinin incelenmesi. II. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 17 (2): 57-65.
40. Uysal S, Baktır İ, 2005. Burdur gölünün iki elma çeşidinin bazı eko-biyolojik özellikleri üzerine etkisinin araştırılması ve optimum derim zamanının saptanması. GAP IV. Tarım Kongresi, 21-23 Eylül 2005, Şanlıurfa. (1): 224-229.
41. Uzun S, Balta MF, Kaya T, Karakaya O, 2016. Çamaş (Ordu) Yöresinde Yetişen Yerel Elma Genotiplerinin Fenolojik ve Pomolojik Özellikleri. Bahçe, 46(Özel Sayı): 653-657.
42. Yaşasın AS, Burak M, Akçay ME, Türkeli Y, Büyükyılmaz M, 2006. Marmara bölgesi için ümit var elma çeşitleri-V. Bahçe, 35 (1-2): 75-82.