Missionary Journalism in the Early Republican Period: Folklor Postası

Öz

Folklore journals have important value both in the past and currently in terms of allowing one to follow the course of folklore history research, the view and studies of the intellectuals of the period on folklore, and the information and findings obtained in research. The first folklore journal in Türkiye was the Halk Bilgisi Mecmuası [The Folklore Periodical], which started its publication life in 1928. This journal was followed by Halk Bilgisi Haberleri [Folklore News], the first issue of which was published in 1929, and Folklor Dergisi [Folklore Journal], which started publication in 1943. However, Halk Bilgisi Mecmuası and Folklor Dergisi only published one issue each. Publishing 19 issues between 1944-1946, Folklor Postası [Folklore Post] was the second folklore magazine to be published regularly. This study aims to reveal the understanding of folklore and the course of folklore studies in the first period of the Republic by focusing on the articles and authors published in Folklor Postası, one of the oldest Turkish folklore journals and an important area for Turkish folklore research. The analysis attempts to present a portrait of the Republic based on all 19 issues of Folklor Postası magazine. For this purpose, the analysis follows all traces in the magazine, from cover words and articles to visuals and researchers serving folklore. Folklor Dergisi is a treasure that provides a rich data source in terms of its content pertaining to Turkish culture, sociology, literature, history, and folklore and is a proof of the support Republican intellectuals gave to folklore through their works and writings in this current year when we celebrate the centennial of the Republic.

Anahtar Kelimeler

• Folklore
• journalism
• Folklor Postası
• mission
• intellectual

Erken Cumhuriyet Dönemi Misyoncu Dergiciliği: Folklor Postası

Öz

Folklor dergileri; folklor tarihi araştırmalarının seyrini, dönemin aydınlarının folklora bakışını ve çalışmalarını, yapılan araştırmalarda elde edilen bilgi ve bulguları takip edebilmeyi sağlaması açısından geçmişte de günümüzde de önemli bir değer ihtiva eder. Türkiye’de ilk folklor dergisi 1928 yılında yayın hayatına başlayan Halk Bilgisi Mecmuası’dır. Bu dergiyi 1929 yılında ilk sayısı çıkan Halk Bilgisi Haberleri ve 1943 yılında yayınlanmaya başlayan Folklor Dergisi takip eder. Ancak Halk Bilgisi Mecmuası ve Folklor Dergisi sadece birer sayı çıkmıştır. 1944 yılında yayınlanmaya başlayan ve 1946 yılına kadar 19 sayısı çıkan Folklor Postası, düzenli yayınlanan ikinci folklor dergisidir. Bu çalışma, Türk folklor dergilerinin en eskilerinden biri olan ve Türk folklor araştırmaları açısından önemli bir yere sahip Folklor Postası dergisinde yayımlanan yazılara ve yazarlara odaklanarak Cumhuriyet’in ilk dilimindeki folklor anlayışını ve halk bilgisi çalışmalarının seyrini ortaya koymayı amaçlamaktadır. İncelemede Folklor Postası dergisinin tüm sayılarından hareketle bir Cumhuriyet portresi sunulmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda dergideki kapak sözlerinden, görsellere; yazılardan halk bilimine hizmet eden araştırmacılara kadar tüm izler takip edilmiştir. Folklor Postası, muhtevası itibariyle Türk kültürü, sosyolojisi, edebiyatı, tarihi ve folkloru bakımından zengin veri kaynağı sunan bir hazine niteliği taşırken Cumhuriyet’in yüzüncü yılında, Cumhuriyet aydınlarının çalışmaları ve yazılarıyla folklora verdikleri desteğin vesikası niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

• Halk bilimi
• dergicilik
• Folklor Postası
• misyon
• aydın

Kaynakça

1. Akça, K. (1944). Folklor ve Türk folklorünün karakteri. Folklor Postası, (1), 4. google scholar
2. Akça, K. (1944). İlk öğretim. Folklor Postası, (1), 13-14. google scholar
3. Akça, K. (1944). Türk folklor dâvası. Folklor Postası, (3), 3. google scholar
4. Akça, K. (1946). Bir Anadolu geleneği :19 Mayıs gençlik bayramı -Halk Dernek ve Yarışları. Folklor Postası. (16). 8. google scholar
5. Aksoyak, İ. H. (2022). İbrahim Aczî Kendi. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/aczi-ibrahim-aczi-kendi. Erişim tarihi: 06.09.2023. google scholar
6. Ayas, O. G. (2020). Bir Antropolojik Özselleştirme Örneği Olarak Vahit Lütfi Salcı’nın Alevi Müziği Çalışmaları. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırmaları Dergisi, (96), 385-410. google scholar
7. Balcı, N. R. (1945). Halk ilâçları hakkında. Folklor Postası. (10). 15. google scholar
8. Baykurt, Ş. (1985). Türkiye’de folklor dergiciliği. Anadolu Folkloru, (1), 7-11. google scholar

9. Bayram, B. (2011) Mehmet Şakir Ülkütaşır’ın halk bilimi ile ilgili çalışmaları (Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum. google scholar
10. Bayrı, M. H. (1944). Deli Şerif. Folklor Postası. (2), 5, 14. google scholar
11. Bayrı, M. H. (1945). İkrarî ve Sabrî. Folklor Postası. (4). 6-8. google scholar
12. Belli, Ş. (1945). Millî oyunlarımız ve Doğu’da çıkan bir yazı. Folklor Postası. (8). 9-10. google scholar
13. Beşe, M. E. Anadolu Düğünleri: Orhangazi Köylerinde Düğün. Folklor Postası. (13). 16. google scholar
14. Çağlar, B. K. (1946). Yurt güzellemesi. Folklor Postası. (16), 10. google scholar
15. Çetin, A. (1995). Muzaffer Erdoğan. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 11, 288-289. google scholar
16. Çilingiroğlu, K. (1945). Kuzey Doğu Anadolu halk oyunları Erzurum. Folklor Postası. (7). 13-19. google scholar
17. Çobanoğlu, Ö. (2002). Halkbilimi kuramları ve araştırma yöntemleri tarihine giriş. Ankara: Akçağ Yayınları. google scholar
18. Çoşan, S. (2020). İhsan Hınçer. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/hincer-ihsan. Erişim tarihi: 04.09.2023. google scholar
19. Dayı, M. E. (2019). “Mehmet Fahrettin Kırzıoğlu”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. EK-2, 64-65. google scholar
20. Dundes, A. (2005). Folklor nedir? (G. Aydın, Çev.). Millî Folklor. (65). 127-129. google scholar
21. Duygulu, M. (1996). Mahmut Ragıp Gazimihâl. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 13, 477-479. google scholar
22. Erik, M. A. (2022). Halk Bilgisi mecmuası (İnceleme-Çeviri Metin). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayını. google scholar
23. Erkal, E. M. (1996). Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 13,28-30. google scholar
24. Erkin Osmanzade, L. (2012). Devlet konservatuvarlarında verilmekte olan viyola eğitiminde çoksesli Türk müziği eserlerin yeri ve önemi. (Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne. google scholar
25. Fındıkoğlu, Z. F. (1945). Folklorun sanat, edebiyat ve bilgi kaynağı olarak değeri”. Folklor Postası. (8). 5-6, 19. google scholar
26. Fındıkoğlu, Z. F. (1946). Tahtacı aşiretleri arasında geçirdiğim bir kaç saat. Folklor Postası. (14). 3-4. google scholar
27. Gelibolulu Âşık Demir. (1945). Koşma. Folklor Postası. (8). 4. google scholar
28. Hınçer, İ. (1946). Konya evleri, Folklor Postası. (19). 2. google scholar
29. Hınçer, İ. (1949). Türk folklor araştırmalarını niçin çıkartıyoruz. Türk Folklor Araştırmaları. 1 (1). 1. google scholar
30. Hınçer, İ. (1978). Kaybettiğimiz bir folklorcu: Bozkırlı Ali Kemal Akça (1908-1977). Türk Folklor Araştırmaları. 17 (342). 8211-8212. google scholar
31. Jusdanis, G. (1998). Gecikmiş modernlik ve estetik kültür (T. Birkan, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları. google scholar
32. Kendi, İ. A. (1945). Âşık Hikmetî. Folklor Postası. (7). 12,16. google scholar
33. Koca, E. (2020). Mehmet Önder. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/mehmet-onder. Erişim tarihi: 05.09.2023. google scholar
34. Mazıcı, B. (2012). Safranbolu ilçesi halk edebiyatı ve halkbilimi ürünleri üzerinde bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir. google scholar
35. Oğuz, M. Ö. (2014). Araştırmaların tarihi. M. Ö. Oğuz (Ed.), Türk halk edebiyatı el kitabı (s. 1-60). Ankara: Grafiker Yayınları. google scholar
36. Önder, M. (1983). Basınımızda ilk özel folklor dergisi Folklor Postası. Türk Folkloru. (54). 3. google scholar
37. Özcan, A. (1945). Saya. Folklor Postası. (5). 17. google scholar
38. Özseven, A. (1945). İstanbul’da çocuk oyunları. Folklor Postası. (6). 12-13. google scholar
39. Özyıldırım, A. E. (2019). Matbu ve meçhul bir edebiyat tarihi: Ali Sedat [Oksal]’ın 1932’de İstanbul’da google scholar
40. Samncıgil, K. (1944). Garip itikatlar. Folklor Postası. (3). 11. google scholar
41. Sayar, A. G. (2012). Ahmet Süheyl Ünver. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 42, 350-352. google scholar
42. Saygun, A. A. (1946). Bela Bartok. Folklor Postası. (13). 3, 19. google scholar
43. Sümer, F. (1946). Dil incelemeleri: bazı kelime ve yer adları hakkında. Folklor Postası. (14). 17. google scholar
44. Şeker, E. (1946). Bir Anadolu geleneği: Akşehir>de sıra yareni. Folklor Postası. (19). 17. google scholar
45. Şener, A. F. (1945). Bir Anadolu geleneği: kına gecesi. Folklor Postası. (14). 16. google scholar
46. Şener, İ. (1944). Ana yurdumuzu tanıyalım. Folklor Postası. (1). 15-16. google scholar
47. Şener, İ. (1944). Eğinde halk kültür, ahlâk ve adetleri. Folklor Postası. (2). 13-16. google scholar
48. Şengül, A. (2020). Ahmet Kutsi Tecer. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ahmet-kutsi-tecer. Erişim tarihi: 06.09.2023. google scholar
49. Tan, N. (2006). Kuruluşunun 80. yılı dolayısıyla Türk halk bilgisi derneği. Ankara: BRC Basım Matbaacılık. google scholar
50. Tetik, S. (2017). Rast. Müzikoloji Dergisi. (5) 2, 1668-1676. google scholar
51. Tiyek, M. A. (2022). İbrahim Aczî Kendi’nin hayatı, eserleri ve Divan’ı (inceleme-metin). (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. google scholar
52. Tonga, N. (2020). Haşim Nezihi Okay. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/hasim-nezihi-okay. Erişim tarihi: 06.09.2023. google scholar
53. Turan Karabulut, A. (2013). Türk halk bilgisi derneği tarafından yayımlanan halk bilgisi haberleri dergisi hakkında kısa bir değerlendirme. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 0 (50), 143-149. google scholar
54. Uçman, A. (1992). Mehmed Halid Bayrı. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 5, 348-351. google scholar
55. URL 1: https://siracaydintasbas.tr.gg/TAR%26%23304%3BH%C7E.htm. Erişim tarihi: 05.09.2023. google scholar
56. Yalgın, A. R. (1944). Uludağ’da halk çalgıları ve zurna. Folklor Postası. (1). 10-12. google scholar
57. Yalgın, A. R. (1946). Uludağ’da: Türkmen obaları ve kadın giyimleri, Folklor Postası. (17). 3. google scholar
58. Yıldırım, D. (1998). Türk bitiği. Ankara: Akçağ Yayınları. google scholar
59. Yılmaz, İ. (1946). Yaylada. Folklor Postası. (18). 7. google scholar
60. Yücel, H. Â. (1944). Halk edebiyatının kıymeti. Folklor Postası, (1), 1. google scholar
61. Yüksel, A. (2010). Faruk Sümer. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 38, 133-134. google scholar
62. Yüksel, D. Y. (t.y.). Ahmet Adnan Saygun. Atatürk Ansiklopedisi, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/ ahmet-adnan-saygun-1907-1991/. Erişim tarihi: 05.09.2023. google scholar