ÖZBEK TÜRKOLOG KAZAKBAY MAHMUDOV

Öz

Türklük bilimi çalışmalarında Özbekistan coğrafyası önemli bir yere sahiptir. Fergana, Semerkant, Buhara, Harezm gibi yerleri bünyesinde barındıran Özbekistan, Türkoloji çalışmaları için önemli bir duraktır. Burada çok sayıda Türkolog Türk dili ve kültürü üzerine çalışmalar yapmaktadır. Kazakbay Mahmudov Özbekistan’ın önde gelen saygın Türkologlarından biridir. Özellikle Orta Türkçe dönemi eserleri (Kutadgu Bilig, Divanü Lugati’t-Türk, Atebetü’l-Hakayık, Orta Asya Kur’an Tefsiri/Anonim Tefsir) ile Özbek dilinin fonetiği üzerine yapmış olduğu araştırma ve inceleme yayınları pek çok çalışmada başvuru kaynağı olarak kullanılmaktadır. Kazakbay Mahmudov’un makalelerinin çoğu Rusça, İngilizce, Türkiye Türkçesi gibi dillere aktarılmıştır. Kazakbay Mahmudov ilerlemiş yaşına rağmen çalışmalarını devam ettirmektedir. Türkiye’de Kazakbay Mahmudov ve eserleri hakkında bugüne kadar herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Sadece bir makalesi Türkiye Türkçesine aktarılmış başka bir makalesi de Özbek Türkçesi ile aynen yayımlanmıştır. Bu yazıda Kazakbay Mahmudov’un hayatı, çalışmaları ve Türklük bilimine katkıları ele alınmıştır. Çalışmaları ile Türkoloji dünyasında önemli bir yer tutan Kazakbay Mahmudov ve eserlerinin Türkiye’de tanıtılması ve tanınması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kazakbay Mahmudov, Özbekistan, Özbek Türkçesi, Fonetik, Türkoloji

Kaynakça

1. Amanov, Kudretullah (2006). Taşkent Devlet Şarkşinaslık Enstitüsü Türkoloji Bölümü, Taşkent: Taşkent Devlet Şarkşinaslık Enstitüsü Neşriyatı.
2. Borovkov, Aleksandr Konstantinovich (1963). Leksika Sredneaziatskogo Tefsira XII-XIII w, Moskva.
3. Borovkov, Aleksandr Konstantinovich (2002). Orta Asyada Bulunmuş Kur’an Tefsirinin Söz Varlığı (XII-XIII. Yüzyıllar), Çev: Halil İbrahim Usta, Ebulfez Amanoğlu, Ankara: TDK Yay.
4. Ercilasun, Ahmet Bican (2004). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dil Tarihi, Ankara: Akçağ Yayınları.
5. Mahmudov, Kazakbay (2000). Turkiy Tefsir (XII-XIII asr), Taşkent: Devlet Şarksinaslik Enstitüsü Neşriyatı.
6. Mahmudov, Kazakbay. ”Theptonetik Phenomenond D>Z>T>Y>G or D / / Z / / T/ / Y/ / G in the Literary Works Written Between the Eleven Thousand Fourteenth Century", ]ournal of Turkish Studies/Türklük Bilgisi Araştırmaları, cilt: 16, Harvard University 1992, s. 97-106.
7. Şükürov, Şemseddin, Ozbekskoe Sovetskoe Yazikoznanie, Özbekistan SSR Fan Neşriyatı, Taşkent, 1986.
8. Uzakov, Haydar Ali, Özbek Tilşunasları, Okutuvçi Neşriyatı, Taşkent, 1972.