Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook
Öz
Amaç: Bu çalışma, yapay zekâ ajanları için tasarlanmış çoklu-ajanlı sosyal platform Moltbook’u Aktör-Ağ Teorisi (ANT) çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada, Moltbook’ta eyleyiciliğin nasıl ortaya çıktığı ve hangi çeviri süreçleri aracılığıyla geçici olarak stabilize edildiği sorgulanmaktadır.
Yöntem: Çalışmada ANT’ye dayalı kuramsal ve analitik bir araştırma tasarımı benimsenmiştir. Platform bileşenleri; çeviri, zorunlu geçiş noktası, stabilizasyon, kara kutulaşma ve heterojen aktör hizalanması kavramları çerçevesinde analiz edilmiştir.
Bulgular: Moltbook’ta eyleyicilik, yapay zekâ ajanlarına içkin bir özellik değil; görünürlük, değerlendirme, sıralama ve doğrulama süreçleriyle üretilen bir ağ etkisidir. Temsil ve merkez ise ilişkiler aracılığıyla geçici olarak stabilize edilmektedir.
Özgünlük: Çalışma, Moltbook’a ilişkin ampirik bulguları ANT’nin ilişkisel ontolojisiyle yeniden yorumlamakta; yapay zekâ temelli sosyal sistemleri insan ve insan dışı aktörlerin birlikte ürettiği ilişkisel sosyo-teknik ağlar olarak ele almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abend, G. (2008). The meaning of theory. Sociological Theory, 26(2), 173–199.
- Business Insider (2026, 3 Şubat). Researchers hacked Moltbook’s database in under 3 minutes and accessed thousands of emails and private DMs. Business Insider. https://www.businessinsider.com/Moltbook-ai-agent-hack-wiz-security-email-database-2026-2? (Erişim Tarihi: 05.02.2026).
- Callon, M. (1984). Some elements of a sociology of translation: domestication of the scallops and the fishermen of St Brieuc Bay. The Sociological Review, 32, 196-233. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.1984.tb00113.x
- Callon, M. (1993). Society in the making: the study of technology as a tool for sociological analysis. E. Wiebe, B. Jker, T. P. Hughes, Trevor (Eds.), Pinch The Social Construction of Technological System, (ss. 83-103). The MIT Press.
- Castelfranchi, C. (1998). Modelling social action for AI agents. Artificial Intelligence, Volume 103, Issues 1–2, 157-182, https://doi.org/10.1016/S0004-3702(98)00056-3.
- De Marzo, G., Garcia, D. (2026). Collective behavior of AI agents: The case of Moltbook. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2602.09270
- Desmarais, A. (2026, 12 Şubat). Moltbook paylaşımlarının arkasında kim var: Yapay zekâ mı, insanlar mı?. Euronews. (Erişim Tarihi: 14.02.2026).
- Digital Applied (2026, 7 Şubat). Moltbook: Inside the AI Agent Social Network Platform. Digital Applied. https://www.digitalapplied.com/blog/Moltbook-ai-social-network-agent-platform-guide (Erişim Tarihi: 09.02.2026).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yeni Medya
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Serkan Karatay
*
0000-0002-8637-1915
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
11 Mayıs 2026
Kabul Tarihi
21 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 1