Araştırma Makalesi

Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook

Sayı: 1 24 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook

Öz

Amaç: Bu çalışma, yapay zekâ ajanları için tasarlanmış çoklu-ajanlı sosyal platform Moltbook’u Aktör-Ağ Teorisi (ANT) çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada, Moltbook’ta eyleyiciliğin nasıl ortaya çıktığı ve hangi çeviri süreçleri aracılığıyla geçici olarak stabilize edildiği sorgulanmaktadır.

Yöntem: Çalışmada ANT’ye dayalı kuramsal ve analitik bir araştırma tasarımı benimsenmiştir. Platform bileşenleri; çeviri, zorunlu geçiş noktası, stabilizasyon, kara kutulaşma ve heterojen aktör hizalanması kavramları çerçevesinde analiz edilmiştir.

Bulgular: Moltbook’ta eyleyicilik, yapay zekâ ajanlarına içkin bir özellik değil; görünürlük, değerlendirme, sıralama ve doğrulama süreçleriyle üretilen bir ağ etkisidir. Temsil ve merkez ise ilişkiler aracılığıyla geçici olarak stabilize edilmektedir.

Özgünlük: Çalışma, Moltbook’a ilişkin ampirik bulguları ANT’nin ilişkisel ontolojisiyle yeniden yorumlamakta; yapay zekâ temelli sosyal sistemleri insan ve insan dışı aktörlerin birlikte ürettiği ilişkisel sosyo-teknik ağlar olarak ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abend, G. (2008). The meaning of theory. Sociological Theory, 26(2), 173–199.
  2. Business Insider (2026, 3 Şubat). Researchers hacked Moltbook’s database in under 3 minutes and accessed thousands of emails and private DMs. Business Insider. https://www.businessinsider.com/Moltbook-ai-agent-hack-wiz-security-email-database-2026-2? (Erişim Tarihi: 05.02.2026).
  3. Callon, M. (1984). Some elements of a sociology of translation: domestication of the scallops and the fishermen of St Brieuc Bay. The Sociological Review, 32, 196-233. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.1984.tb00113.x
  4. Callon, M. (1993). Society in the making: the study of technology as a tool for sociological analysis. E. Wiebe, B. Jker, T. P. Hughes, Trevor (Eds.), Pinch The Social Construction of Technological System, (ss. 83-103). The MIT Press.
  5. Castelfranchi, C. (1998). Modelling social action for AI agents. Artificial Intelligence, Volume 103, Issues 1–2, 157-182, https://doi.org/10.1016/S0004-3702(98)00056-3.
  6. De Marzo, G., Garcia, D. (2026). Collective behavior of AI agents: The case of Moltbook. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2602.09270
  7. Desmarais, A. (2026, 12 Şubat). Moltbook paylaşımlarının arkasında kim var: Yapay zekâ mı, insanlar mı?. Euronews. (Erişim Tarihi: 14.02.2026).
  8. Digital Applied (2026, 7 Şubat). Moltbook: Inside the AI Agent Social Network Platform. Digital Applied. https://www.digitalapplied.com/blog/Moltbook-ai-social-network-agent-platform-guide (Erişim Tarihi: 09.02.2026).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yeni Medya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

11 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

21 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Karatay, S. (2026). Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook. Journal of Internet Applications and Management, 1, 12-34. https://doi.org/10.34231/iuyd.1948954
AMA
1.Karatay S. Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook. iuyd. 2026;(1):12-34. doi:10.34231/iuyd.1948954
Chicago
Karatay, Serkan. 2026. “Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook”. Journal of Internet Applications and Management, sy 1: 12-34. https://doi.org/10.34231/iuyd.1948954.
EndNote
Karatay S (01 Eylül 2026) Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook. Journal of Internet Applications and Management 1 12–34.
IEEE
[1]S. Karatay, “Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook”, iuyd, sy 1, ss. 12–34, Eyl. 2026, doi: 10.34231/iuyd.1948954.
ISNAD
Karatay, Serkan. “Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook”. Journal of Internet Applications and Management. 1 (01 Eylül 2026): 12-34. https://doi.org/10.34231/iuyd.1948954.
JAMA
1.Karatay S. Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook. iuyd. 2026;:12–34.
MLA
Karatay, Serkan. “Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook”. Journal of Internet Applications and Management, sy 1, Eylül 2026, ss. 12-34, doi:10.34231/iuyd.1948954.
Vancouver
1.Serkan Karatay. Aktör Ağ Teorisi Çerçevesinde Yapay Zekâ Ajanlarının Sosyalleşme Ortamı Moltbook. iuyd. 01 Eylül 2026;(1):12-34. doi:10.34231/iuyd.1948954