-

Öz

CIRCASSIAN SOLIDARITY SCHOOL

Anahtar Kelimeler

• -

ÇERKES TEAVÜN MEKTEBİ (1910-1914)

Öz

Çerkes Teavün Cemiyeti 17 Kasım 1908 tarihinde İstanbul’da kurulmuştur. Misyonunu “Kafkasya davasına ve Kafkasyalılara hizmet” olarak tanımlayan, fikirve çalışmalarının temelini Bağımsız Kafkasya’ya kitlesel geri dönüş üzerinde temellendiren cemiyet, bu eksende geniş bir faaliyet alanı oluşturmuştur. Bu faaliyetlerin sonucunda Çerkes Teavün Cemiyeti’nin idare ve himayesinde İstanbul’da kurulan ve özel İslam rüştiye mekteplerinden olan Çerkes Teavün Mektebi’nin varlığı bugüne kadar bilinmemekteydi. Bu çalışmada Çerkes Teavün Mektebi’nin nizamnamesi incelenerek Çerkes Teavün Cemiyeti’nin eğitim alanında yaptığı faaliyetlerine ışık tutulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Özel İslam Mektepleri, Çerkes Teavün Cemiyeti, Çerkes Teavün Mektebi

Kaynakça

1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi
2. BOA., MF.MKT., 937/77, (8 C.evvel 1324/30 Haziran 1906).
3. BOA., DH.MUİ., 50-1/2, (17 Zilhicce 1327/30 Aralık 1909).
4. BOA., MF.HUS., 4/39, (24 Muharrem 1328/5 Şubat 1910).
5. BOA., MF.HUS., 6/41, (29 Safer 1328/12 Mart 1910).
6. BOA., MF.HUS., 6/41, (20 R.ahir 1328/1 Mayıs 1910).
7. BOA., MF.HUS., 6/41, (17 Kânunusani 1325/30 Ocak 1910).
8. BOA., MF.HUS., 7/22, (13 C.evvel 1328/23 Mayıs 1910).

9. BOA., MF.HUS., 16/13, (9 Muharrem 1330/1 Ocak 1912).
10. BOA., MF.HUS., 15/105, (1329/1913).
11. Çerkes Eytam ve Fukara Etfaline Mahsus Olarak Küşâd Edilecek Mektebin Nizamnamesi, (17 Kânunusani1325/30 Ocak 1910.)
12. Leylî ve Neharî Mekteb-i Tefeyyüz, İstanbul, Bedrosyan Matbaası Hoca Paşa, 1329/1913.
13. Leylî ve Neharî Mekteb-i Osmani Dahilî ve Haricî Talimâtıdır, Kasbar Matbaası, İstanbul 1310/1893.
14. Leylî ve Nehâri Şemsülmaarif Mektebi’nin Talimat Dahilisiyle Ders Cetvelidir, Dersaadet, Mahmud Bey Matbaası, 1308/1891.
15. Rehber-i Marifet Mektebi Talimatı Esasiyesi, Dersaadet, Agobiyan Matbaası, 1306/1890.
16. Rehber-i İttihâd-ı Osmani Mektebi Tarifnamesi, İstanbul, Tarihsiz.
17. Aksoy, Elmas Zeynep: “Çerkez Teavün Cemiyeti”, Toplumsal Tarih, No:117, Eylül 2003.
18. Berzeg, Sefer Ersin: Kafkas Diasporasında Edebiyatçılar ve Yazarlar Sözlüğü, Samsun, 1995.
19. Ergin, Osman Nuri: Türkiye Maarif Tarihi, 5. cilt, İstanbul, Osmanbey Matbaası, 1941.
20. Güçtekin, Nuri: İstanbul’daki Müslim Özel Mektepleri (1873- 1922), Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, İstanbul, 2013.
21. Karakışla, Yavuz Selim: “Çerkes Teâvün Cemiyeti (1919)”, Toplumsal Tarih, Cilt: XV, Sayı:88, Nisan 2001.
22. Mutlu, Şamil: Osmanlı Devleti’nde Misyoner Okulları, İstanbul, Gökkubbe Yayınları, 1999.
23. Tunaya, Tarık Zafer: Türkiye’de Siyasal Partiler (1859-1952), İstanbul, 1952.