Araştırma Makalesi

Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri

Cilt: 6 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri

Öz

Merkez bankalarının politika iletişimi, yalnızca alınan kararların kamuoyuna duyurulması süreci değil, aynı zamanda ekonomik beklentilerin yönlendirilmesinde ve piyasa güveninin sağlanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Merkez bankalarının politika iletişiminde açık ve anlaşılır dil kullanımı, piyasa aktörlerinin kararları daha doğru yorumlamasına olanak tanımakta ve makroekonomik istikrarı desteklemektedir. Bu çalışmada, Amerikan Merkez Bankası (Federal Reserve System [FED]), Avrupa Merkez Bankası (European Central Bank [ECB]) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayınlanan para politikası basın duyurularının okunabilirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Flesch-Kincaid Okunabilirlik Testi (Flesch-Kincaid Readability Tests [FK]), Gunning Fog Endeksi (Gunning Fog Index [FOG]), Gobbledygook Ölçüsü (Simple Measure of Gobbledygook [SMOG]), Coleman-Liau Endeksi (Coleman-Liau Index [CLI]), Otomatik Okunabilirlik Endeksi (Automated Readability Index [ARI]) ve Lesbarhets Endeksi (Lesbarhetsindex [LIX]) yöntemleri kullanılarak yapılan hesaplamalar, merkez bankalarının iletişim stratejilerine dair bulgular sunmaktadır. Analizler, duyuru metinlerinin zaman içinde nasıl değiştiğini ve bankaların kullandığı dilin anlaşılabilirlik düzeylerini ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışma, okunabilirlik analizinin diğer metin analizi teknikleri ile birlikte kullanılarak daha sağlıklı sonuçlara ulaşılabileceğini vurgulamaktadır. Bu yaklaşım, ekonomik metinlerin daha bütüncül bir şekilde değerlendirilmesini sağlayarak, iletişim stratejilerinin yeniden şekillendirilmesine katkıda bulunacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Antunes H. and Lopes C.T. (2019). Analyzing the Adequacy of Readability Indicators to a Non-English Language. 10th International Conference of the CLEF Association, CLEF 2019, Lugano, Switzerland. Retrieved from https://doi.org/10.1007/978-3-030-28577-7_10 in 26.02.2025.
  2. Baumgärtner M. and Zahner J. (2023). Whatever it takes to understand a central banker: Embedding their words using neural networks. Retrieved from https://hdl.handle.net/10419/280939 in 17.02.2025.
  3. Bholat D., Broughton N., Parker A., Ter Meer J. and Walczak E. (2018). Enhancing central bank communications with behavioural insights. Retrieved from https://www.bankofengland.co.uk/-/media/boe/files/working-paper/2018/enhancing-central-bank-communications-with-behavioural-insights.pdf in 02.03.2025.
  4. Bjerkander L. and Glas A. (2024). Talking in a language that everyone can understand? Clarity of speeches by the ECB Executive Board. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2024.103200 in 25.11.2025.
  5. Carotta G., Mello M. and Ponce J. (2023). Monetary policy communication and inflation expectations: New evidence about tone and readability. Latin American Journal of Central Banking, 4 (3), 1-17. https://doi.org/10.1016/j.latcb.2023.100088.
  6. Celler J. (2024). Readability and sentiment analysis of central bank communication in central and eastern Europe. Journal of Advanced Computational Intelligence and Intelligent Informatics, 28 (4), 1018-1033. https://doi.org/10.20965/jaciii.2024.p1018.
  7. Ciunova-Shuleska A., Palamidovska-Sterjadovska N., Jakimova T. and Trenovski B. (2025). Retrieved from https://doi.org/10.1080/00128775.2024.2304212 in 25.11.2025.
  8. Deslongchamps, Alexandre (2018). Readability and the Bank of Canada. Retrieved from https://www.bankofcanada.ca/2018/06/staff-analytical-note-2018-20/#footnote-2 in 18.02.2025.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

14 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

17 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Görgün, M. F., Demireli, E., & Güler Özçalık, S. (2025). Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri. İzmir Yönetim Dergisi, 6(2), 115-134. https://doi.org/10.56203/iyd.1741719
AMA
1.Görgün MF, Demireli E, Güler Özçalık S. Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri. İzmir Yönetim Dergisi. 2025;6(2):115-134. doi:10.56203/iyd.1741719
Chicago
Görgün, Mehmet Fatih, Erhan Demireli, ve Sevinc Güler Özçalık. 2025. “Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri”. İzmir Yönetim Dergisi 6 (2): 115-34. https://doi.org/10.56203/iyd.1741719.
EndNote
Görgün MF, Demireli E, Güler Özçalık S (01 Aralık 2025) Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri. İzmir Yönetim Dergisi 6 2 115–134.
IEEE
[1]M. F. Görgün, E. Demireli, ve S. Güler Özçalık, “Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri”, İzmir Yönetim Dergisi, c. 6, sy 2, ss. 115–134, Ara. 2025, doi: 10.56203/iyd.1741719.
ISNAD
Görgün, Mehmet Fatih - Demireli, Erhan - Güler Özçalık, Sevinc. “Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri”. İzmir Yönetim Dergisi 6/2 (01 Aralık 2025): 115-134. https://doi.org/10.56203/iyd.1741719.
JAMA
1.Görgün MF, Demireli E, Güler Özçalık S. Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri. İzmir Yönetim Dergisi. 2025;6:115–134.
MLA
Görgün, Mehmet Fatih, vd. “Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri”. İzmir Yönetim Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 115-34, doi:10.56203/iyd.1741719.
Vancouver
1.Mehmet Fatih Görgün, Erhan Demireli, Sevinc Güler Özçalık. Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri. İzmir Yönetim Dergisi. 01 Aralık 2025;6(2):115-34. doi:10.56203/iyd.1741719

Makalenizi sisteme yüklemeden önce mutlaka şablon'lardan ve yazım kurallarından faydalanınız. Yazım kurallarına uygun olmayan çalışmaların hakem süreci başlatılmayacaktır.