Derleme

Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

Cilt: 6 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, öneri karar destek sistemlerinin bireysel ve kurumsal düzeydeki karar alma süreçleri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Teknolojik gelişmeler ve dijital dönüşümün etkisiyle, veri temelli karar alma süreçleri günümüz organizasyonlarının temel dinamiklerinden biri haline gelmiştir. Bu bağlamda, çalışmada içerik tabanlı filtreleme, işbirlikçi filtreleme ve hibrit sistemler gibi öneri sistemlerinin işleyişi ve karar destek sistemleriyle entegrasyonu incelenmiştir. Çalışma, sağlık, finans, e-ticaret ve kamu yönetimi gibi farklı sektörlerden örneklerle desteklenerek, öneri sistemlerinin karar kalitesi, doğruluk ve verimlilik üzerindeki etkilerini somutlaştırmaktadır. Literatür taramasına dayalı bu araştırmada yalnızca algoritmik performans değil, aynı zamanda bu sistemlerin karar verici üzerindeki bilişsel, davranışsal ve etik etkileri de ele alınarak değerlendirilmiştir. Veri bilimi ve makine öğrenmesinin karar süreçlerindeki rolü detaylandırılmış, veri odaklı karar almanın sağladığı avantajların yanında veri güvenliği, algoritmik önyargı ve etik sorunlar gibi zorluklara da değinilmiştir. Netflix, McDonald’s, UBER ve Zara gibi firmalardan elde edilen gerçek hayat uygulamalarıyla, öneri karar destek sistemlerinin işletmelerde stratejik karar mekanizmalarına olan katkıları ortaya konmuştur. Bu yönüyle çalışma, karar destek sistemlerinin teknik altyapısının ötesine geçerek, karar süreçlerindeki çok boyutlu etkilerini bütüncül bir yaklaşımla analiz etmekte, araştırmacılar, iş dünyası profesyonelleri ve politika yapıcılar için değerli bir kaynak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adomavicius, G., ve Zhang, J. (2012). Impact of data characteristics on recommender systems performance. ACM Transactions on Management Information Systems (TMIS), 3(1),1–17. DOI: 10.1145/2151163.2151166
  2. Alter, S. (1996). Information systems: A management perspective. Benjamin/Cummings Publishing Company.
  3. Asharaf, Z. (2025). Big data analytics: Harnessing the power of data science for enhanced decision-making in modern business environments. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/388953991_Big_Data_Analytics_Harnessing_the_Power_of_Data_Science_for_Enhanced_Decision-Making_in_Modern_Business_Environments
  4. Bhareti, K., Perera, S., Jamal, S., Pallege, M. H., Akash, V. ve Wiieweera, S. (2020). "A Literature Review of Recommendation Systems," 2020 IEEE International Conference for Innovation in Technology (INOCON), Bangluru, India, 2020, 1-7. doi: 10.1109/INOCON50539.2020.9298450
  5. Bhargava, H. K., Krishnan, R., ve Muller, R. (1997). Decision support on demand: Emerging electronic markets for decision technologies. Decision Support Systems, 19(3), 193–214. doi: 10.1016/S0167-9236(96)00056-5
  6. Bozdemir, E., ve Orhan, M. S. (2011). Üretim maliyetlerinin düşürülmesinde Kaizen maliyetleme yönteminin rolü ve uygulanabilirliğine yönelik bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 463–480.
  7. Budak, H. ve Gümüştaş, E. (2022). Kişiselleştirilmiş ürün öneri sistemi için kullanıcı bazlı işbirlikçi filtreleme ve kümeleme kullanan hibrit bir yaklaşım. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(43), 253-268. doi: 10.46928/iticusbe.1055162
  8. Bulut, C. (2025). Sağlık Yönetiminde Yapay Zeka ve Maliyet Azaltma Stratejileri: Fırsatlar ve Sınırlamalar. Acta Infologicala, 9(1), 133-146. doi: 10.26650/acin.1631851

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme , Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

22 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, M., Tunçer, E., & Henkoğlu, T. (2025). Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. İzmir Yönetim Dergisi, 6(2), 135-151. https://doi.org/10.56203/iyd.1770321
AMA
1.Yıldırım M, Tunçer E, Henkoğlu T. Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. İzmir Yönetim Dergisi. 2025;6(2):135-151. doi:10.56203/iyd.1770321
Chicago
Yıldırım, Mısra, Esra Tunçer, ve Türkay Henkoğlu. 2025. “Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. İzmir Yönetim Dergisi 6 (2): 135-51. https://doi.org/10.56203/iyd.1770321.
EndNote
Yıldırım M, Tunçer E, Henkoğlu T (01 Aralık 2025) Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. İzmir Yönetim Dergisi 6 2 135–151.
IEEE
[1]M. Yıldırım, E. Tunçer, ve T. Henkoğlu, “Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”, İzmir Yönetim Dergisi, c. 6, sy 2, ss. 135–151, Ara. 2025, doi: 10.56203/iyd.1770321.
ISNAD
Yıldırım, Mısra - Tunçer, Esra - Henkoğlu, Türkay. “Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. İzmir Yönetim Dergisi 6/2 (01 Aralık 2025): 135-151. https://doi.org/10.56203/iyd.1770321.
JAMA
1.Yıldırım M, Tunçer E, Henkoğlu T. Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. İzmir Yönetim Dergisi. 2025;6:135–151.
MLA
Yıldırım, Mısra, vd. “Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi”. İzmir Yönetim Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 135-51, doi:10.56203/iyd.1770321.
Vancouver
1.Mısra Yıldırım, Esra Tunçer, Türkay Henkoğlu. Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi. İzmir Yönetim Dergisi. 01 Aralık 2025;6(2):135-51. doi:10.56203/iyd.1770321

Makalenizi sisteme yüklemeden önce mutlaka şablon'lardan ve yazım kurallarından faydalanınız. Yazım kurallarına uygun olmayan çalışmaların hakem süreci başlatılmayacaktır.