Araştırma Makalesi

Türkiye’de Yeşil Bilişim Teknolojileri: Mobil Telefon Atık Yönetimi Tercihlerini Etkileyen Faktörler

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Yeşil Bilişim Teknolojileri: Mobil Telefon Atık Yönetimi Tercihlerini Etkileyen Faktörler

Öz

Türkiye’de mobil telefon atıklarının artan hacmi ve düşük geri dönüşüm oranları dikkate alındığında, bireylerin geri dönüşüm tercihlerini etkileyen etmenlerin anlaşılması hem çevresel hem de ekonomik açıdan önem arz etmektedir. Bu çalışma, bireylerin eski mobil telefonlarını e-atık yönetimi kapsamında değerlendirme davranışlarını etkileyen faktörleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada TÜİK’in 2022 yılı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması mikro verileri kullanılmış ve bireylerin eski mobil telefonlarını e-atık yönetimine uygun şekilde değerlendirip değerlendirmedikleri, ikili logit modeli ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, bireylerin cinsiyetleri, yaş grupları, eğitim düzeyleri, gelir durumları, sosyal medya kullanım alışkanlıkları, internetten mal/hizmet satın alma davranışları ve yaşadıkları bölge e-atık yönetimi davranışlarını anlamlı düzeyde etkilemektedir. Genç bireylerin, yüksek eğitimli ve yüksek gelirli grupların, ayrıca Instagram ve TikTok sosyal medya platformlarını kullanan bireylerin eski mobil telefonlarını e-atık yönetimine uygun değerlendirme olasılıkları daha yüksektir. Çalışmanın bulguları, Türkiye’de çevresel sürdürülebilirlik politikalarının güçlendirilmesine, bireylerin bilinç düzeyinin artırılmasına ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlayacak niteliktedir. Ayrıca araştırma, politika yapıcılara sosyal medya temelli farkındalık kampanyaları ve dijital teşvik sistemlerinin potansiyel etkilerini göz önünde bulundurarak strateji geliştirme konusunda yol gösterici olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adhikari, K., & Roy, A. S. (2023). E-waste by mobile phones: A case study on the consumption, disposal behavior, and awareness of consumers in Kolkata, India. Bulletin of Science, Technology & Society, 43(3-4), 55-66.
  2. Anıl, B., & Köksal, E. (2016). Türkiye’de interneti kimler, ne için kullanıyor? Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 39(1), 1–20.
  3. Bures, R. M. (1997). Migration and the life course: Is there a retirement transition? International Journal of Population Geography, 3(2), 109–119.
  4. Dalvi-Esfahani, M., Shahbazi, H., & Nilashi, M. (2019). Moderating effects of demographics on green information system adoption. International Journal of Innovation and Technology Management, 16(01), 1950008.
  5. Dasaklis, T. K., Casino, F., & Patsakis, C. (2020, July). A traceability and auditing framework for electronic equipment reverse logistics based on blockchain: The case of mobile phones. In 2020 11th International Conference on Information, Intelligence, Systems and Applications (IISA) (pp. 1–7). IEEE.
  6. Dwivedy, M., & Mittal, R. K. (2013). Willingness of residents to participate in e-waste recycling in India. Environmental Development, 6, 48–68.
  7. Ergüt, Ö., Erişlik, K., & Kocarık Gacar, B.K. (2022). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırmasının Doğrusal Olmayan Kanonik Korelasyon Analizi ile İncelenmesi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(4), 19–47.
  8. Gujarati, D. N. (2016). Örneklerle ekonometri (Çev. Ü. Şenesen & G. G. Şenesen). BB101 Yayınları. Haron, N.F. (2015). Determinants of e-waste recycling in Putrajaya, Malaysia: An application of AMOS Graphic. Int. J. Soc. Sci, 39(1).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı Mikro Ekonometri , Çevre Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Mayıs 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

4 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Güneş, C., & Yalçın, E. C. (2025). Türkiye’de Yeşil Bilişim Teknolojileri: Mobil Telefon Atık Yönetimi Tercihlerini Etkileyen Faktörler. İzmir Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 32-43. https://doi.org/10.47899/ijss.1691231
İzmir Sosyal Bilimler Dergisi © 2019
Index Copernicus (Master List), Scilit, CrossRef, Harvard Library, EuroPub, OpenAIRE, Base, Academindex, IAD, Academic Resource Index (Researchbib), ASOS Index, Advanced Science Index, Türk Eğitim İndeksi, Academia.edu, Google Scholar, Scientific Indexing Services (SIS), ROAD, Internet Archive Scholar
tarafından taranmaktadır.

Yayıncı
İzmir Akademi Derneği
www.izmirakademi.org
Dergi Ana Sayfası | Amaç & Kapsam | Yazar Rehberi | Politikalar | Dizinler | Kurullar | İletişim