Konferans Bildirisi

YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM

Cilt: 7 Sayı: 1 24 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM

Öz

Bu çalışma, yaratıcı senaryo yazımı süreçlerinde yapay zekânın (YZ) iç mimarlık lisans eğitimine sağladığı katkıları ele almayı ve özellikle stüdyo eğitimindeki uygulamalar üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemektedir. İç mimarlık projelerinde senaryo yazımı, öğrencilerin tasarım problemlerine yenilikçi çözümler üretme ve mekânsal düzenlemeleri sosyal, çevresel ve kültürel bağlamlarda ele alabilme becerilerini geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Çalışma kapsamında, öğrenciler iklim krizi bağlamında ütopya ve distopya temalarını temel alarak, geleceğe yönelik özgün senaryolar geliştirmiştir. Bu süreçte ChatGPT gibi metin tabanlı YZ araçları ile, senaryo yazımı süreçlerinin desteklenmesi ve öğrencilerin yaratıcı düşünme kapasitelerini artırılması hedeflenmiştir. Çalışmanın merkezinde, senaryo yazımı sürecinin bir tasarım aracı olarak stüdyo eğitimine entegrasyonu yer almaktadır. İç mimarlık projelerinde, senaryo yazımı, mekânsal ve toplumsal bağlamların daha geniş bir perspektiften ele alınmasına olanak tanımaktadır. Bu bağlamda, öğrenciler YZ’nin sunduğu dilsel destekle toplumsal, çevresel ve kültürel değişimlerin gelecekteki olası etkilerini detaylandıran senaryolar geliştirmiştir. Ütopya ve distopya kavramları ile, kriz senaryolarını anlamlandırarak hem ideal gelecek tasavvurları hem de sorunlu geleceklere ilişkin eleştirel perspektifler geliştirilmesi hedeflenmiştir. Öğrenciler bu iki zıt çerçeve arasında bir köprü kurarak, oluşturdukları senaryolar ile iklim krizine yönelik tasarımları için analitik ve eleştirel bir temel oluşturmuştur. YZ tabanlı araçlar, özellikle senaryo yazımında dilsel ve yapısal destek sağlayarak öğrencilerin karmaşık kavramları metinleştirmelerine olanak tanımıştır. ChatGPT ve benzeri metinsel tabanlı YZ araçlarının, öğrencilerin kavramsal çerçevelerini güçlü bir şekilde yapılandırmalarına ve tasarım süreçlerini daha derinlikli bir şekilde ifade etmelerine yardımcı olmaları hedeflenmiştir. YZ araçlarının sağladığı öneriler ve fikirler ile, öğrencilerin analitik becerilerini desteklenmesi ve yaratıcı süreçlerini zenginleştirmesi de çalışmada hedeflenen diğer unsurlardır. Senaryo yazımı sırasında YZ’nin sunduğu analiz ve dil desteğinden yararlanılarak, öğrencilerin tasarımlarını güçlü kavramsal bağlamlara oturtmaları ve stüdyo eğitimine yenilikçi bir boyut kazandırmaları hedeflenmiştir. Senaryo yazımı süreci, öğrencilerin yalnızca tasarım çözümleri geliştirmelerini değil, aynı zamanda tasarımın arkasındaki sosyal ve çevresel bağlamları eleştirel bir şekilde değerlendirmelerini de sağlamayı öngörmektedir. İklim krizine yönelik senaryolar, sınıfsal eşitsizlikler, teknolojik yenilikler ve çevresel adalet gibi temaları ele alarak öğrencilerin tasarımlarına yön vermiştir. Bu süreç, stüdyo eğitiminde disiplinler arası bir öğrenme deneyimi sunmayı hedeflemiş ve öğrencilerin tasarımlarını geleceğin mekânsal düzenlemelerine dair özgün vizyonlarla zenginleştirmesine yönelik bir kapsam sunmuştur. Temel bağlamda bu stüdyo çalışması, yapay zekânın iç mimarlık stüdyo eğitiminde yaratıcı düşünme ve senaryo yazımı süreçlerine katkılarını ortaya koymayı hedeflemektedir. YZ destekli senaryo yazımı, öğrencilerin karmaşık problemlere yaratıcı çözümler geliştirmelerine olanak sağlayabilecek ve analitik becerilerini güçlendirebilecek bir unsur olarak olarak gelişimini sürdürmektedir. Stüdyo eğitiminin, YZ’nin sunduğu yenilikçi araçlarla zenginleşebileceği ve öğrencilerin sürdürülebilir, eleştirel ve yenilikçi tasarım yaklaşımları geliştirmesine katkıda bulunabileceği çalışma kapsamında değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmada kullanılan projeMerve Bölükbaşı (yazar 2) yürütücülüğünde Azra İşbilir (yazar 1) tarafından tasarlanmıştır.

Kaynakça

  1. Bonnardel, N., & Zenasni, F. (2010). The impact of technology on creativity in design: An enhancement? Creativity and Innovation Management, 19(2), 180-191.
  2. Buldaç, M. (2024). Deneysel tasarım sürecinde yapay zekâ araçlarının kullanımı: İç mimarlık eğitiminde bir ders modeli çıktıları. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, 14(2), 69-91.
  3. Colton, S., & Wiggins, G. A. (2012). Computational creativity: The final frontier? Frontiers in Artificial Intelligence and Applications, 242, 21-26.
  4. Cross, N. (2011). Design Thinking: Understanding How Designers Think and Work. Berg Publishers.
  5. Gümüş, Y. E., & Kocabıyık, Y. (2023). Yapay zekâ teknolojisi yaratıcı yazarlığa karşı: Dijital çağda yaratıcı yazarlığın dönüşümü. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 13(4), 1178-1191.
  6. Kohn, E. (2013). How Forests Think: Toward an Anthropology Beyond the Human. University of California Press.
  7. Litfin, K. (2014). Ecovillages: Lessons for Sustainable Community. Polity Press.
  8. Şimşek, A. (2021). Ütopya ve distopya temalarının tasarım projelerinde kullanımı. Mimarlık ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 5(2), 125-140.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İç Mimarlık

Bölüm

Konferans Bildirisi

Yayımlanma Tarihi

24 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2025

Kabul Tarihi

20 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İşbilir, A., & Bölükbaşı, M. (2025). YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(1), 40-49. https://doi.org/10.47769/izufbed.1633624
AMA
1.İşbilir A, Bölükbaşı M. YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM. İZÜFBED. 2025;7(1):40-49. doi:10.47769/izufbed.1633624
Chicago
İşbilir, Azra, ve Merve Bölükbaşı. 2025. “YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM”. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7 (1): 40-49. https://doi.org/10.47769/izufbed.1633624.
EndNote
İşbilir A, Bölükbaşı M (01 Haziran 2025) YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7 1 40–49.
IEEE
[1]A. İşbilir ve M. Bölükbaşı, “YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM”, İZÜFBED, c. 7, sy 1, ss. 40–49, Haz. 2025, doi: 10.47769/izufbed.1633624.
ISNAD
İşbilir, Azra - Bölükbaşı, Merve. “YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM”. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7/1 (01 Haziran 2025): 40-49. https://doi.org/10.47769/izufbed.1633624.
JAMA
1.İşbilir A, Bölükbaşı M. YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM. İZÜFBED. 2025;7:40–49.
MLA
İşbilir, Azra, ve Merve Bölükbaşı. “YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM”. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2025, ss. 40-49, doi:10.47769/izufbed.1633624.
Vancouver
1.Azra İşbilir, Merve Bölükbaşı. YARATICI SENARYO YAZIMINDA YAPAY ZEKÂNIN ROLÜ: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM. İZÜFBED. 01 Haziran 2025;7(1):40-9. doi:10.47769/izufbed.1633624

Cited By