Okul Yöneticilerinin Otantik Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Duygusal Emek Davranışları Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışma, okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışları ile öğretmenlerin duygusal emek davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmaya İstanbul'da görev yapan toplam 426 öğretmen katılmıştır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu nicel araştırmada veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Otantik Liderlik Ölçeği ve Duygusal Emek Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin genel duygusal emek düzeyleri yüksek, yüzeysel rol yapma düzeyleri orta, derin rol yapma düzeylerinin yüksek ve doğal davranışlar düzeylerinin çok yüksek olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin duygusal emek davranışları ve derinlemesine rol yapma alt boyutu cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Ancak yüzeysel rol yapma ve doğal davranışlar alt boyutlarında farklılaştıkları görülmüştür. Ayrıca, katılımcı öğretmenlerin medeni durumlarına göre duygusal emek düzeyinde ve alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yaş değişkenine göre genel duygusal emek düzeyi ve doğal davranışlar alt boyutunda anlamlı farklılıklar bulunurken, yüzeysel rol yapma ve derin rol yapma alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Eğitim durumuna göre katılımcı öğretmenler arasında yüzeysel rol yapma alt boyutunda anlamlı bir fark bulunurken, derin rol yapma ve doğal davranışlar alt boyutlarında fark bulunmamıştır. Öğretmenlik mesleğini kendi isteğiyle seçen öğretmenlerin, aile ve çevre etkisiyle seçenlere göre daha yüksek düzeyde doğal duygulara sahip oldukları görülmüştür. Otantik liderliğin alt boyutları olan öz farkındalık, dengeli işleme ve içselleştirilmiş ahlaki bakış açısı ile duygusal emek davranışları arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. İlişkisel şeffaflık ile duygusal emek davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• otantik liderlik
• duygusal emek
• okul yöneticisi
• öğretmen

The Relationship between School Managers' Authentic Leadership Behaviors and Teachers' Emotional Labor Behaviors

Abstract

This study examines the relationship between authentic leadership behaviors of school administrators and emotional labor behaviors of teachers. A total of 426 teachers working in Istanbul participated in the study. In this quantitative study using relational survey model, Demographic Information Form, Authentic Leadership Scale and Emotional Labor Scale were used in the data collection process. As a result of the study, it was found that teachers' emotional labor behaviors and deep acting sub-dimension did not differ significantly according to gender. However, they differed in the sub-dimensions of surface acting and genuine emotions. While there were significant differences in general emotional labor level and genuine emotions sub-dimension according to age variable, there were no significant differences in surface acting and deep acting sub-dimensions. It was observed that teachers who chose the teaching profession voluntarily had a higher level of genuine emotions than those who chose the teaching profession with the influence of family and environment. A positive relationship was found between self-awareness, balanced processing and an internalized moral perspective, sub-dimensions of authentic leadership, and emotional labor behaviors. No significant relationship was found between relational transparency and emotional labor behaviors.

Keywords

• authentic leadership
• emotional labor
• school manager
• teacher

Kaynakça

1. Ashforth, B.E., & Tomuik, M.A. (2000). Emotional Labour and Authenticity: Views from Service Agents. In S. Fineman (Ed.), Emotion in Organizations, 2nd ed.: 184–203. London: Sage.
2. Avolio, B. J., & Gardner, W. L. (2005). Authentic Leadership Development: Getting to The Root of Positive Forms of Leadership. The Leadership Quarterly, 16(3), 315–338.
3. Baker, N. (2023). The Effects of Leadership Styles and Emotional Labor on Perceived Supervısor Support and Perceıved Organızatıonal Support. Akademik Hassasiyetler, 10(22), 283-308.
4. Barsade, S. G., Brief, A. P., & Spataro, S. E. (2003). The Affective Revolution in Organizational Behavior: The Emergence of a Paradigm. In J. Greenberg (Ed.). Organizational Behavior: The State of The Science (2nd Ed.) (pp. 3-52). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
5. Basım, H. N. & Begenirbaş, M. (2012). Çalışma Yaşamında Duygusal Emek: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması. Yönetim ve Ekonomi, 19 (1), 77-90.
6. Begley, P. T. (2004). Understanding Valuation Processes: Exploring the Linkage Between Motivation and Action. International Studies in Educational Administration, 32(2), 4–17.
7. Beğenirbaş, M. (2013). Kişiliğin Öğretme Stillerine Etkisinde Duygusal Emek ve Tükenmişliğin Aracılık Rolü: Öğretmenler Üzerinde Bir Araştırma (Doktora Tezi). Kara Harp Okulu Komutanlığı, Ankara
8. Brotheridge, C. M., & Grandey, A. A. (2002a). Emotional Labor and Burnout: Comparing Two Perspectives of People Work. Journal of Vocational Behavior, 60(1), 17–39.

9. Brotheridge, C.M., & Lee, R.T. (2002). Testing A Conservation of Resources Model of The Dynamics of Emotional Labor. Journal of Occupational Health Psychology, pp. 7, 57–67.
10. Buckner, J. E. (2012). Emotional Labor and Authentic Leadership. Louisiana Tech (Doctoral Dissertations). University Louisiana Tech Digital Commons.
11. Diefendorff, J. M., & Richard, E. M. (2003). Antecedents And Consequences of Emotional Display Rule Perceptions. Journal of Applied Psychology, 88(2), 284-294.
12. Diefendorff, J. M., Croyle, M. H., & Gosserand, R. H. (2005). The Dimensionality and Antecedents of Emotional Labor Strategies. Journal of Vocational Behavior, 66, 339-357.
13. Erickson, R. J., & Ritter, C. (2001). Emotional Labor, Burnout, and Inauthenticity: Does Gender Matter? Social Psychology Quarterly, 64(2), 146–163.
14. Gardner, W. L., Fischer, D., & Hunt, J. G. (2009). Emotional Labor And Leadership: A Threat To Authenticity? The Leadership Quarterly, pp. 20, 466–482.
15. Glomb. T. M., & Tews, M. J. (2004). Emotional Labor: A Conceptualization and Scale Development. Journal of Vocational Behavior, 64, 1–23.
16. Grandey, A. A. (2000). Emotion Regulation in The Workplace: A New Way to Conceptualize Emotional Labor. Journal of Occupational Health Psychology, 5(1), 95–110.
17. Hochschild, A. R. (1983). The Managed Heart: Commercialization of Human Feeling. Berkeley, CA: University of California Press.
18. Hair J.F., Black W.C., Babin B.J., Anderson R.E. & Tatham R.L. (2013). Multivariate Data Analysis, Pearson Education Limited.
19. Ilies, R., Morgeson, F. P., & Nahrgang, J. D. (2005). Authentic Leadership and Eudaemonic Well-Being: Understanding Leader–Follower Outcomes. The Leadership Quarterly, 16, 373–394
20. Karasar, N. (2011). Araştırmalarda rapor hazırlama. [Report preparation in research]. Nobel Yayınları.
21. Karasu, A. (2019). Ortaokul Öğretmenlerinin Duygusal Emek Davranışları ile Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Erzurum ili Örneği) (Master Thesis). Atatürk University.
22. Kaya, F. (2014). Duygusal Emek ile Tükenmişlik ve İş Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na Bağlı Huzurevlerinde Çalışan Yaşlı Bakım Personeline Yönelik Bir Araştırma (Master Thesis). Celal Bayar University.
23. Kaygın, E., Güllüce, A. Ç., Zengin, Y., & Bağcıoğlu, D., (2018). Otantik Liderlik Davranışının Duygusal Emek ve İşten Ayrılma Niyeti ile İlişkisi: Enerji Sektörü Örneği. ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (3), 197-224.
24. Kernis, M. H., & Goldman, B. M. (2006). A Multicomponent Conceptualization of Authenticity: Theory and Research. In M. P. Zanna (Ed.), Advances in Experimental Social Psychology, 38, 283–357. San Diego: Academic Press.
25. Kılıç, M. E. (2019). Okul Yöneticilerinin Otantik Liderlikleri ile Öğretmenlerin Motivasyon ve İş Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Doctoral Dissertations). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
26. Lord, R. G., & Kanfer, R. (2002). Emotions and Organizational Behavior. In R. G. Lord, R. J. Klimoski, R. Kanfer (Eds). Emotions in The Workplace: Understanding the Structure and Role of Emotions in Organizational Behavior. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
27. Memiş, D., Ercan, E., Çelikkale, M. S., Timur, M., & Zarkua, Z. (2009). Growth And Survival Rate of Russian Sturgeon (Acipenser Gueldenstaedtii) Larvae from Fertilized Eggs To Artificial Feeding. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 9(1).
28. Michie, S., & Gooty, J. (2005). Values, Emotions, And Authenticity: Will the Real Leader Please Stand Up? The Leadership Quarterly, 16, 441-457.
29. Na, S. Y., & Park, H. (2019). The effect of nurse's emotional labor on turnover intention: mediation effect of burnout and moderated mediation effect of authentic leadership. Journal of Korean Academy of Nursing, 49(3), 286-297.
30. Polatkan, N. N. (2016). Ortaokul Öğretmenlerinin Duygusal Emek Davranışları ile İş Doyumları Arasındaki İlişki. IV. International Eurasian Educational Research Congress. Sözel Bildiri, Pamukkale University.
31. Pugh, S. D., Groth, M., & Hennig-Thurau, T. (2011). Willing And Able to Fake Emotions: A Closer Examination Of The Link Between Emotional Dissonance And Employee Well-Being. Journal of Applied Psychology, 96(2), 377-390.
32. Rini, Y. W., & Safrizal, H. B. A. (2023). The Impact of Authentic Leadership and Emotional Labor on Employee Productivity in the Context of Modern Organizations: An Education Literature Review. Edumaspul: Jurnal Pendidikan, 7(1), 873-881.
33. Oğuz, H., & Özkul, M. (2016). Duygusal Emek Sürecine Yön Veren Sosyolojik Faktörler Üzerine Bir Araştırma: Batı Akdeniz Uygulaması. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(16), 130-154.
34. Oplatka, I. (2009). Emotion Management and Display in Teaching: Some Ethical and Moral Considerations in The Era Of Marketization and Commercialization. In P. A. Schutz & M. Zembylas (Eds.) Advances in Teacher Emotion Research (pp. 55–71). Springer, Boston, MA.
35. Şimşek, M. Ş., Özgener, Ş., & İlhan, İ. (2017). Turizm Sektöründe Kadın Girişimciler Ve Yöneticiler Açısından Otantik Liderliğin Sosyal Tembellik Üzerindeki Etkileri: Yaşam Tatmininin Düzenleyici Rolü. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(3), 88-109
36. Tabak, A., Polat, M., Coşar, S. & Türköz, T. (2012). Otantik Liderlik Ölçeği: Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. İş, Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 14 (4), 89-106.
37. Tarhan, E. (2019) Kadınların Kariyer Kararlarını Anlamak: Kaleydoskop Kariyer Modeli, Yönetim ve Çalışma Dergisi, 3(1), 118-132.
38. Walumbwa, F. O., Avolio, B. J., Gardner, W. L., Wemsing, T. S., & Peterson, S. J. (2008). Authentic Leadership: Development and Validation of A Theory-Based Measure. Journal of Management, 34(1), 89–126.
39. Yılmaz, K., Altınkurt, Y. & Güner, M. (2015). The Relationship between Teachers’ Emotional Labor and Burnout Level. Eurasian Journal of Educational Research, 15(59), 75-90.
40. Zheng, X., Jiang, A., & Luo, Y. (2023). Do Servant Leadership and Emotional Labor Matter for Kindergarten Teachers’ Organizational Commitment and Intention to Leave?. Early Education and Development, 34(7), 1489-1505.