Türkiye’de E-portfolyo Araştırmaları: Sistematik Bir Derleme

Öz

Türkiye’de E-portfolyo Araştırmaları: Sistematik Bir Derleme Sema İNCE Emine Ferda BEDEL Öz Bu çalışma, Türkiye'de eğitim alanında e-portfolyolar üzerine yapılmış akademik makaleleri ve lisansüstü tezleri sistematik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. YÖK Ulusal Tez Merkezi, Dergipark, TR Dizin, ERIC ve SSCI veri tabanlarında yapılan literatür taraması sonucunda, Sistematik İncelemeler ve Meta-Analizleriçin Tercih Edilen Raporlama Öğeleri (PRISMA) akış diyagramı izlenerek toplam 24 çalışma analiz edilmiştir. Bulgular, Türkiye’de e-portfolyo araştırmalarının 2019’dan itibaren artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Yayın türü açısından en fazla çalışmanın makale türünde olduğu belirlenirken, doktora tezlerinin sayıca daha sınırlı olduğu görülmüştür. En yaygın kullanılan araştırma yönteminin karma yöntem, en az tercih edilenin ise eylem araştırması olduğu belirlenmiştir. Araştırmaların büyük ölçüde öğretmen adaylarına yönelik gerçekleştirildiği, özellikle ilkokul ve okul öncesi düzeyde yapılan araştırmaların oldukça sınırlı olduğu gözlemlenmiştir. E-portfolyo sistemleri açısından, özel olarak geliştirilmiş web sitelerinin en yaygın kullanılan platformlar olduğu, ancak çeşitli hazır platformların da tercih edilebildiği saptanmıştır. Sonuçlar, e-portfolyoların öğrencilerin akademik başarısına, öz düzenlemesine ve dijital okuryazarlığına katkı sunduğunu ve öğretmenlere mesleki gelişim, veri depolama ve değerlendirme süreçlerinde fayda sağladığını göstermektedir. Ancak, eğitimde e-portfolyo kullanımının, teknolojik altyapı, zaman yönetimi ve dijital yeterlilik konularında sınırlılıkları da beraberinde getirdiği görülmüştür. Bu çalışma, Türkiye'deki e-portfolyo araştırmalarının eğilimlerini belirleyerek alanyazındaki boşluklara dikkat çekmekte ve gelecekte yapılacak araştırmalar için öneriler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: eğitim teknolojileri, e-portfolyo, sistematik derleme

Anahtar Kelimeler

• eğitim teknolojileri
• e-portfolyo
• sistematik derleme

E-Portfolio Research in Turkiye: A Systematic Review

Abstract

E-Portfolio Research in Turkiye: A Systematic Review Sema İNCE Emine Ferda BEDEL Abstract This study aims to conduct a systematic analysis of academic articles and graduate theses on e-portfolios in the field of education in Turkey. A literature review conducted across the YÖK National Thesis Center, Dergipark, TR Dizin, ERIC, and SSCI databases identified a total of 24 studies, which were analyzed following the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) flow diagram.The findings reveal that research on e-portfolios in Turkey has increased since 2019. In terms of publication type, the majority of studies were articles, while doctoral dissertations were found to be more limited in number. The most commonly used research method was the mixed-methods approach, whereas action research was the least preferred. It was observed that most studies focused on pre-service teachers, while research conducted at the primary school and early childhood education levels remained quite limited. Regarding e-portfolio systems, specially designed websites were the most widely used platforms, though various ready-made platforms were also preferred. The results indicate that e-portfolios contribute to students' academic achievement, self-regulation, and digital literacy while providing teachers with benefits in professional development, data storage, and assessment processes. However, the use of e-portfolios in education also presents challenges related to technological infrastructure, time management, and digital competency. By identifying trends in e-portfolio research in Turkey, this study highlights gaps in the literature and offers recommendations for future research. Keywords: educational technologies, e-portfolio, systematic review

Keywords

• educational technologies
• e-portfolio
• systematic review

Kaynakça

1. Alan, S., & Sünbül, A. M. (2015). Experimental Studies on Electronic Portfolios in Turkey: A Literature Review. International Journal of Research in Education and Science, 1(1), 89-94.
2. Anagün, Ş. S., Atalay, N., & Kandemir, C. M. (2018). E-Portfolio implementation experiences of prospective primary school teachers. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 9(2), 102-124. https://doi.org/10.17569/tojqi.397652
3. Arbağ, S. S. (2023). Bireysel yetenekleri fark ettirme programındaki özel yetenekli öğrencilerin matematiksel yeteneklerini keşfetme sürecinde elektronik portfolyo kullanımının incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
4. Atasoy, B., Yüksel, A. O., & Gün-tosik, E. (2023). E-Portfolyo: Öğretmen Adaylarının Bilişötesi Gelişimi için Katalizör. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 1293-1313. https://doi.org/10.38151/akef.2023.112
5. Ayaz, M. (2021). E-portfolyo uygulamasının sınıf öğretmeni adaylarının öğretmen yeterliklerine, motivasyonlarına ve yansıtıcı düşüncelerine etkisi. [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
6. Ayaz, M., Gök, B., & Gülen, S. (2023). The effect of electronic portfolio use on pre-service elementary teachers' academic achievement levels and self-efficacy beliefs regarding the teaching process. Journal of Comparative & International Higher Education, 15(3), 18-35. https://doi.org/10.32674/jcihe.v15i3.4747
7. Ayaz, M., Gülen, S., & Gök, B. (2020). STEM etkinliklerinin uygulanması sürecinde elektronik portfolyo kullanımının sekizinci sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi akademik başarısına ve STEM tutumuna etkisinin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 1153-1179. https://doi.org/10.33711/yyuefd.801394
8. Aygün, S., & Aydın, S. (2016). The use of e-portfolios in EFL writing: a review of literature. ELT Research Journal, 5(3), 205-217.

9. Balcı, A. (2022). Okul öncesi eğitime yönelik geliştirilen e-portfolyo uygulamasının çocuklar ve eğitim ortamı üzerindeki yansımaları. [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
10. Barrett, H. C. (2020). Electronic portfolios: A guide to implementation and use in education. Routledge.
11. Barrot, J. S. (2021). Effects of Facebook-based e-portfolio on ESL learners’ writing performance. Language, Culture and Curriculum, 34(1), 95-111. https://doi.org/10.1080/07908318.2020.1745822
12. Bedel, E. F., İnce, S., & Başalev Acar, S. (2024). Voices from the field: Integrating e-portfolios in early childhood education. Education and Information Technologies, 1-21. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12563-9
13. Butakor, P. K. (2024). The use of e-portfolios as a teaching, learning and assessment tool in higher education: Differing opinions among Ghanaian pre-service teachers and nurses. European Journal of Education and Pedagogy, 5(6), 35-45. https://doi.org/10.24018/ejedu.2024.5.6.858
14. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
15. Çukurbaşı, B., & Kıyıcı, M. (2018). Öğretmen adaylarının elektronik portfolyoya yönelik görüşlerinin incelenmesi: Weebly örneği. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 1-14. https://doi.org/10.17679/inuefd.288198
16. De Jager, T. (2019). Impact of ePortfolios on science student-teachers' reflective metacognitive learning and the development of higher-order thinking skills. Journal of University Teaching and Learning Practice, 16(3), 1-17. https://doi.org/10.53761/1.16.3.3
17. Demir, B. P. (2016). Elektronik portfolyo uygulamalarının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin araştırma becerilerine etkisi. [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
18. Erol, S. (2022). Fen bilimleri dersinde yedinci sınıf öğrencilerinin e-portfolyo hazırlama sürecinin değerlendirilmesi. [Yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
19. Erten, P., Özdemir, O., & Kazu, İ. Y. (2019). The effects of e-portfolio implementation on motivation in an online collaborative learning setting. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 963-975. https://doi.org/10.17679/inuefd.524591
20. Fathi, J., & Rahimi, M. (2022). Digital portfolios in language learning: Effects on self-regulated learning and motivation. Computer-Assisted Language Learning, 35(2), 120-140.
21. Feridouni Solimani, A., & Ahmed Mohamed, K. (2024). The impact of collaborative ePortfolios on academic learning in a university setting. JOTSE: Journal of Technology and Science Education, 14(2), 553-568. https://doi.org/10.3926/jotse.2150
22. Gök, B., Ayaz, M., & Erdem, Y. (2024a). Development of Electronic Portfolio Attitude Scale. Journal of Computer and Education Research, 12(23), 31-56. https://doi.org/10.18009/jcer.1312493
23. Gök, B., Ayaz, M., Erdem, Y., & Kasap, Y. (2024b). Investigation of the factors affecting teachers’ attitudes towards e-portfolio using data mining methods. International Journal of Technology in Education (IJTE), 7(4), 781-797. https://doi.org/10.46328/ijte.731
24. Gök, B., Baş, Ö., & Ayaz, M. (2020). Sınıf öğretmenlerinin e-portfolyo hakkındaki görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 1085-1104. https://doi.org/10.17679/inuefd.742503
25. Gün-Tosik, E., Atasoy, B., & Yüksel, A.O. (2023). The role of e-portfolios in formative assessment: A systematic literature review, Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi 14(Special Issue), 299-319. https://doi.org/10.21031/epod.1276063
26. Kemmis, S., & McTaggart, R. (2005). Participatory action research: Communicative action and the public sphere. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), The Sage handbook of qualitative research (3rd ed., pp. 559-603). SAGE Publications.
27. Küçükkara, F. (2023). Okul öncesi eğitiminde e-portfolyo platformu geliştirme ve öğretmenlerin e-portfolyo kullanımına yönelik bilgi, beceri ve tutumlarının incelenmesi. [Doktora tezi, Pamukkale Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
28. Lu, R. (2021). The role of digital portfolios in 21st-century learning environments. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 37(4), 210-225.
29. Majola, M. T. (2025). Enhancing self-regulation through e-portfolios: A case study of university students. International Journal of Educational Technology, 40(1), 75-90.
30. Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., & The PRISMA Group. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. PLOS Medicine, 6(7), e1000097. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1000097
31. Mutluer, M. (2023). The impact of digital portfolios on self-regulated learning: A meta-analysis study. Educational Research and Reviews, 18(2), 98-115. https://doi.org/10.21031/epod.1267809
32. Oakley, G., Pegrum, M., & Johnston, S. (2014). Introducing e-portfolios to pre-service teachers as tools for reflection and growth: lessons learnt. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 42(1), 36-50. https://doi.org/10.1080/1359866X.2013.854860
33. Ören, Ö. (2023). İngilizce okuma ve yazma becerisini geliştirmede e-portfolyo: Biçimlendirici deneysel desen. [Yüksek lisans tezi, Siirt Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
34. Özgür, H. (2016). Facebook sosyal ağına entegre e-portfolyo yazılımının akademik başarı ve öğretim sürecinde kullanımına yönelik tutuma etkisi. Sakarya University Journal of Education, 6(1), 38-56. https://doi.org/10.19126/suje.46684
35. Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. PLOS Medicine, 18(3), e1003583. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1003583
36. Petticrew, M., & Roberts, H. (2006). Systematic reviews in the social sciences: A practical guide. John Wiley & Sons.
37. Rethlefsen, M. L., Kirtley, S., Waffenschmidt, S., Ayala, A. P., Moher, D., Page, M. J., & Koffel, J. B. (2021). PRISMA-S: An extension to the PRISMA statement for reporting literature searches in systematic reviews. Systematic Reviews, 10(1), 1-19. https://doi.org/10.1186/s13643-020-01542-z
38. Sezer, E. N. (2019). Gerçekçi matematik eğitimi çerçevesinde tasarlanan etkinliklerin uygulama sürecinin klasik ve elektronik portfolyo ile değerlendirilmesi. [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
39. Song, B. K. (2021). E-portfolio implementation: Examining learners’ perception of usefulness, self-directed learning process and value of learning. Australasian Journal of Educational Technology, 37(1), 68–81. https://doi.org/10.14742/ajet.6126
40. Şahin, Ö. V. (2022). Oyunlaştırılmış elektronik portfolyo sistem tasarımı ve uygulaması. [Yüksek Lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
41. Şanlı, M., Yıldız, E., & Karagöz, G. (2023). Meta-synthesis of e-portfolio research in Turkey. Turkish Online Journal of Educational Technology, 22(3), 58-74. https://doi.org/10.33206/mjss.1307232
42. Şerefli, B., & Erdoğan, E. (2021). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının e-portfolyo kullanımları: Bir durum çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (52), 666-691. https://doi.org/10.53444/deubefd.986765
43. Tosh, D., & Werdmuller, B. (2021). The learner’s perspective: e-Portfolios in support of personalized learning. British Journal of Educational Technology, 52(1), 102-118.
44. Tranfield, D., Denyer, D., & Smart, P. (2003). “Towards a methodology for developing evidence‐informed management knowledge by means of systematic review.” British Journal of Management, 14(3), 207-222. https://doi.org/10.1111/1467-8551.00375
45. Ülker, F. T., Ünlü, S., & Usta, E. (2021). Fen Bilgisi öğretmen adaylarının e-portfolyo kullanımına yönelik görüşlerinin incelenmesi: Bir eylem araştırması. Turkish Journal of Primary Education, 6(1), 1-17. https://doi.org/10.52797/tujped.747510
46. Wang, P., & Jeffrey, R. (2017). Listening to learners: An investigation into college students’ attitudes towards the adoption of e-portfolios in English assessment and learning. British Journal of Educational Technology, 48(6), 1451–1463. https://doi.org/10.1111/bjet.12513
47. Wang, Y., & Xu, Q. (2014). The influence of e-portfolios on student learning outcomes and motivation. Educational Technology Research and Development, 62(3), 187-204.
48. Zeybek, G. (2019). Veritabanı organizasyonu dersinde elektronik portfolyo uygulamalarının akademik başarıya etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 1045-1058. https://doi.org/10.32709/akusosbil.427180
49. Zhang, P., & Tur, G. (2024). A Systematic Review of e-Portfolio Use During the Pandemic: Inspiration for Post-COVID-19 Practices. Open Praxis, 16(3), pp. 429–444. https://doi.org/10.55982/openpraxis.16.3.656
50. Zhong, L., & Hartsell, T. (2015). Factors associated with electronic portfolio adoption among pre-service teachers. Journal of Educational Technology Development and Exchange (JETDE), 8(1), 4. https://doi.org/10.18785/jetde.0801.04