Bu araştırma, 1975-2025 yılları arasında üretici dilbilimi anahtar kavramını içeren 1.908 yayına dayalı kapsamlı bir bibliyometrik analiz üzerine kuruludur. Araştırmanın amacı, Web of Science veritabanında dizinlenen bu yayınlar üzerinden, üretici dilbilimi literatürünün zamansal eğilimlerini, tematik yönelimlerini ve yayın örüntülerini sistematik biçimde ortaya koymaktır. Araştırmada performans analizi, kavramsal haritalama, eşzamanlılık ve eşalıntı ağları, tarih yazımı ve tematik eğilim analizleri uygulanmıştır. Bulgular, üretici dilbiliminin 2010'dan sonra, özellikle 2018'den itibaren hızla ivme kazandığını ve uluslararası görünürlüğünün 2021-2024 döneminde en yüksek seviyesine ulaştığını göstermektedir. Bu alandaki kurumsal liderler arasında Cambridge Üniversitesi, Harvard Üniversitesi, Edinburgh Üniversitesi ve Stanford Üniversitesi bulunmaktadır. ABD, Çin ve İngiltere en üretken ülkeler olarak öne çıkmaktadır. Kavramsal olarak literatür, sözdizimi, gramer ve anlambilim gibi klasik dilbilim konularından, yapay zekâ, üretken yapay zekâ, ChatGPT ve büyük dil modelleri gibi yeni yapay zekâ odaklı temalara doğru genişlemiştir. Chomsky’nin teorik katkılarıyla başlayan bu entelektüel çizgi, 2017'den bu yana derin öğrenme ve doğal dil işleme çalışmalarının ortaya çıkmasıyla yeni bir yön almıştır. Genel olarak üretici dilbilim, derin teorik temellerini korurken yapay zekâyı bütünleştiren disiplinler arası bir araştırma alanı olarak gelişmektedir ve önümüzdeki yıllarda güçlü bir büyüme potansiyeli sergilemesi beklenmektedir.
This study is based on a comprehensive bibliometric analysis of 1,908 publications containing the key concept of generative linguistics between 1975 and 2025. The aim of the study is to systematically reveal the temporal trends, thematic orientations, and publication patterns of generative linguistics literature through these publications indexed in the Web of Science database. Performance analysis, conceptual mapping, co-occurrence and co-citation networks, historiographic analysis, and thematic trend analyses were employed in the research. The findings show that generative linguistics gained momentum rapidly after 2010, especially from 2018 onwards, with international visibility reaching its highest level in the period 2021-2024. The field's institutional leaders include the University of Cambridge, Harvard University, the University of Edinburgh, and Stanford University. The US, China, and the UK stand out as the most productive countries. Conceptually, the literature has expanded from classical linguistics topics, such as syntax, grammar, and semantics, to new AI-focused themes, including artificial intelligence, generative AI, ChatGPT, and large language models. This intellectual line, which began with Chomsky's theoretical contributions, has taken a new direction with the emergence of deep learning and natural language processing studies since 2017. In general, generative linguistics is evolving into an interdisciplinary research field that integrates artificial intelligence while maintaining its deep theoretical foundations, and it is expected to exhibit strong growth potential in the coming years.
This study does not involve human participants, animals, or any personal data. It was conducted using secondary, publicly available data obtained from the Web of Science database (e.g., article titles, authors, publication years, keywords, citation counts). Therefore, ethical approval was not required. The research fully complies with national and international ethical standards for secondary data analysis. Moreover, no personal, institutional, or confidential information was accessed, and no ethical issues were violated.
The author would like to express sincere gratitude to Osman Söner for his valuable guidance and support during the data analysis and interpretation process.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Dilbilim (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 6 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 16 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2 |
İZÜ Eğitim Dergisi Creative Commons Atıf-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.