Pandemi Öncesi ve Pandemi Sonrası Bazı Tarla Bitkileri Üretiminin Türkiyedeki Durumu

Öz

Türkiye'de tarla bitkileri üretimi, pandemi öncesi ve pandemi sonrası dönemde farklı etkilere maruz kalmıştır. Pandemi öncesinde, tarla bitkileri üretimi genellikle istikrarlı bir seyir izlerken, pandeminin etkisiyle bazı değişiklikler yaşanmıştır. Bu çalışma pandemi öncesi ve pandemi sonrası Türkiye’deki bazı tahıllar ve yemeklik tane baklagillere ait hasat edilen alan, verim ve üretim miktarındaki değişimlerin analiz edilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada 2012 -2022 yılları arasındaki FAO ve TÜİK kayıtlarından elde edilen bazı tahıllar ve yemeklik tane baklagillerin; hasat edilen alan, üretim miktarı ve verim değerlerine ait ikincil veriler kullanılmıştır. Ayrıca internet kaynakları, yerli ve yabancı kaynaklardan derlenen genel bilgiler, konuyla ilgili istatistik verilerden de faydalanılmıştır. Çalışmada endeks hesabı yönteminden faydalanılmıştır. Verilere ait ortalama değerler, standart hata ve standart sapma değerleri gibi tanımlayıcı istatistikler belirlenmiştir. Çalışma bulgularına göre; pirinç, sorgum, tritikale ve mısır bitkilerinin pandemi yılı ve sonrasındaki verim değerlerinde azalma olduğu sonucuna varılmıştır. Çavdar, nohut ve mercimek gibi ürünlerde pandemi yılı ve sonrasındaki üretim değerlerinde azalma olduğu sonucuna varılmıştır. Bazı tahıllar ve yemeklik tane baklagiller için hasat edilen alan değerlerine bakıldığında arpa, kuru fasulye, mısır, yulaf, tritikale ve buğday gibi ürünlerde artış olduğu belirlenmiştir. Sorgum da hasat edilen alan değeri bir önceki yıla göre değişmemiş ancak nohut, mercimek, pirinç ve çavdar da ise hasat edilen alan pandemi yılında azalmıştır. Pandemiden sonraki yıllarda nohut, çavdar ve buğdayda azalma devam etmiştir. Sonuç olarak; pandemi süreci, Türkiye tarımının karşılaştığı zorlukları ve fırsatları net bir şekilde ortaya koymuş, sektördeki dönüşüm ve gelişim için önemli bir itici güç olmuştur. Bu dönemde elde edinilen deneyimlerle, gelecekte daha dirençli ve sürdürülebilir bir tarım sektörü inşa edilmesi son derece önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Covid 19;
• endeks hesabı;
• dirençli ve sürdürülebilir tarım;
• verim miktarı;
• üretim miktarı;
• hasat edilen alan.

The Situation of Field Crop Production in Turkey Before and After the Pandemic

Öz

Field crop production in Turkey has been subject to various effects before and after the pandemic. Before the pandemic, field crop production generally followed a stable trend, but some changes occurred due to the impact of the pandemic. This study aims to analyze the changes in the harvested area, yield, and production quantities of some cereals and edible pulses in Turkey before and after the pandemic. The study used secondary data on the harvested area, production quantity, and yield values of certain cereals and edible pulses obtained from FAO and TÜİK records between the years 2012 and 2022. Additionally, general information compiled from internet sources, domestic and foreign sources, and relevant statistical data were utilized. The index calculation method was used in the study. Descriptive statistics such as mean values, standard error, and standard deviation of the data were determined. According to the study findings, there was a decrease in the yield values of rice, sorghum, triticale, and maize in the pandemic year and afterward. It was concluded that production values of crops like rye, chickpeas, and lentils decreased in the pandemic year and afterward. When looking at the harvested area values for some cereals and edible pulses, it was found that there was an increase in products such as barley, dry beans, maize, oats, triticale, and wheat. The harvested area value for sorghum did not change compared to the previous year, but there was a decrease in the harvested area for chickpeas, lentils, rice, and rye during the pandemic year. In the years following the pandemic, the decline continued for chickpeas, rye, and wheat. In conclusion, the pandemic process clearly highlighted the challenges and opportunities faced by Turkish agriculture, serving as a significant driving force for transformation and development in the sector. It is crucial to build a more resilient and sustainable agricultural sector in the future based on the experiences gained during this period.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19;
• Index calculation;
• Resilient and sustainable agriculture;
• Yield quantity;
• Production quantity;
• Harvested area

Kaynakça

1. Abdelhedi, I.T. ve Zouari, S.Z. (2020). Agriculture and Food Security in North Africa: a Theoretical and Empirical Approach. Journal of the Knowledge Economy (in press).
2. Akın, Y., Çelen, B., Çelen, M. F., & Karagöz, A. (2020). Tarım Ve Pandemi: Covid-19 Sonrası Türk Tarımı Nasıl Değişmeli?. Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences (EJONS), 4(16), 904–914.
3. Anonim, 2020. Koronavirüsün tarım ve gıda sektörüne etkileri (https://www.kkb.com.tr) (Erişim tarihi: 22.05.2024)
4. Doğan Y, Doğan S 2020. Koronavirüs pandemisi ve Türkiye’de bitkisel üretime etkisi. Artuklu Kaime Uluslararası İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi. 3(21) : 41-55
5. Eren, S. (2020a). COVID-19’un Tarım ve Gıda Boyutu: Türkiye ve AB Odağındaki Son Gelişmeler. İKV Değerlendirme Notu, No. 229, Mayıs 2020.
6. Eren, S. (2020b). Koronavirüs Salgını ve Temel Gıda Piyasaları Üzerindeki Etkileri. İKV Değerlendirme Notu, No. 230, Mayıs 2020.
7. FAO, 2023 (https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL, 20.03.2024)
8. FAO, 2024 (https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL, 20.03.2024)

9. Gülçubuk, B. (2020). COVID-19 Sonrasında Tarım Politikalarının Geleceği. İstanpol-İstanbul Politik Araştırmalar Enstitüsü, Politika Raporu, No.12, Temmuz 2020.
10. Koç Güler S 2022. COVID-19 Pandemisi Sürecinin Tıbbi ve Aromatik Bitki ya da Ürünlerinin Kullanımına Etkilerinin Değerlendirilmesi. MJAVL Sciences. 12 (1) 1-10.
11. Kogo, B.K., Kumar, L. Ve Koech, R. (2020). Climate Change and Variability in Kenya: A Review of İmpacts on Agriculture and Food Security Environment, Development and Sustainability (in press).
12. Lopez-Rıdaura, S., Barba-Escoto, L., Reyna, C., Hellın, J., Gerard, B. Ve Van Wıjk, M. (2019).. Food security and agriculture in the Western Highlands of Guatemala. Food Sec. 11, 817–833 (2019).
13. Pakdemirli, B., Sivritepe, H.Ö. 2021. Covıd-19 Pandemisinin Bitkisel Üretim Üzerine Etkileri Ve Gelecek Öngörüleri. Pandemi Sonrası Yeni Nesil Tarım Mart 2021 ANKARA ISBN : 978-625-7333-72-6, 3-35
14. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2020). T.C. Sağlık Bakanlığı. Alıntılanma Adresi: https://www.saglik.gov.tr/ (12.05.2024).
15. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2020). T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Alıntılanma Adresi: https://www.tarimorman.gov.tr/ (12.05.2024).
16. TUİK. (2022). “İstatistiki Göstergeler” (Erişim Tarihi: 12.05.2024)
17. TUİK. (2023). “İstatistiki Göstergeler” (Erişim Tarihi: 12.05.2024)
18. WHO (World HealthOrganization). (2020). Coronavirus disease 2019 (COVID-19) Situation Report – 32. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200221-sitrep-32-covid-19.pdf?sfvrsn=4802d089_2