Dengeli Yaşam ve Dindarlık İlişkisi: Ankara Örneği

Öz

Bu makale, dengeli yaşam ve dindarlık arası ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılan deneysel bir araştırmadan oluşmaktadır. Araştırmada dengeli yaşam hem örneklem grubunun demografik özellikleri hem de dindarlık arası ilişki açısından incelenmiştir. Örneklem grubu, Ankara ilinde ikamet eden 17-65 yaş arası 393 katılımcıdan oluşmaktadır. Yapılan araştırmada Gülmez tarafından geliştirilen “dindarlık ölçeği” ile Aypay ve Kara tarafından geliştirilen “dengeli yaşam ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre dengeli yaşam alt boyutlarının dindarlık ile ilişkisi incelendiğinde; beden, başarı/kariyer ve ilişki alt boyutları ile dindarlık arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Ancak dindarlık ile maneviyat/anlam alt boyutu arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Dindarlık alt boyutlarından etki alt boyutunun dengeli yaşam üzerinde anlamlı etkisi olmadığı ancak iman, dini duygu ve ibadet alt boyutlarının dengeli yaşam ile anlamlı ilişki içinde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Din Psikolojisi
• Dengeli Yaşam
• Denge
• Dindarlığın Boyutları
• Din

The Relationship between Balanced Life and Religiosity: The Example of Ankara

Öz

This article consists of experimental research to determine the relationship between balanced life and religiosity. In addition, balanced life was examined in terms of both the demographic characteristics of the sample group and the relationship between religiosity. The sample group consists of 393 participants between the ages of 17-65 residing in Ankara. The "religiousness scale" developed by Gülmez and the "balanced life scale" developed by Aypay and Kara were used in the research. According to the findings, when the relationship between balanced life sub-dimensions and religiosity is examined; no significant relationship was found between body, success/career and relationship sub-dimensions and religiosity. However, a moderate positive and significant relationship was found between religiosity and spirituality/meaning sub-dimension. It was determined that the effect sub-dimension, one of the sub-dimensions of religiosity, didn’t have a significant effect on a balanced life, but the dimensions of belief, religious feeling and worship had significant effects.

Anahtar Kelimeler

• Psychology of Religion
• Balance
• Balanced Life
• Religion
• Dimensions of Religiosity

Kaynakça

1. Akalın, Şükrü Haluk (ed.). Türkçe sözlük. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Dil Kurumu, 10. baskı.
2. Alagül, Özlem. Farklı Spor Branşındaki Sporcuların Atılganlık ve Beden Algısı İlişkisi. İzmir: Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans, 2004.
3. Allport, Gordon W. Birey ve Dini. çev. Bilal Sambur. Ankara: Elis yayınları, 2004.
4. Alsharif, Naser Z. vd. “Religion, Health, and Healing An Interdisciplinary Inquiry”. Journal of Religion & Society Supplement Series 7 (2007), 150-168.
5. Aypay, A. - Kara, A. “Pozitif Psikoterapi Bağlamında Dengeli Yaşam Ölçeği ve Dengeli Yaşam Temel Becerileri Ölçeğinin Geliştirilmesi”. Sakarya Üniversitesi Journal of Education 8/3 (2018), 63-79.
6. Ayten, Ali. Doğa Bize Emanet: Dini ve Psikolojik Yönleriyle İnsan Doğa İlişkisi. İstanbul: İz Yayıncılık, 2021.
7. Ayten, Ali. Erdeme Dönüş: Psikoloji ve Mutluluk Yolu. İstanbul: İz yayıncılık, 2.Baskı., 2015.
8. Ayten, Ali - Hussain, Amjad. “Dindarlık, Çevreci Yönelim ve Çevreci Davranışlar Arasındaki İlişki: Türk ve İngiliz Örneklemler Üzerine Bir Araştırma”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 27-44. https://doi.org/10.15370/maruifd.405066

9. Bahadır, Abdülkerim. İnsanın Anlam Arayışı ve Din. İstanbul: İnsan Yayınları, 4.Baskı., 2018.
10. Bahar, Tuğba - Basibuyuk, Hasan. “The Relation Between Socio-Demographic Factors and Healthy Life Style Behaviors”. program adı: 12.Ulusal İzmir İleri Yaş Sempozyumu, İzmir, 2019.
11. Baumeister, Roy F. Meanings of Life. New York: Guilford Press, 1991.
12. Büyükdüvenci, Sabri. “Aristotales’te Mutluluk Kavramı”. Felsefe Dünyası 9 (Ekim 1993), 41-45.
13. Cevizci, Ahmet - Önder, Derya. Felsefe Tarihi. İstanbul: Say Yayınları, 2012.
14. Cohen, Sheldon vd. (ed.). Social Support Measurement and İntervention: a Guide for Health and Social Scientists. Oxford ; New York: Oxford University Press, 2000.
15. Demir, Burcu Dilek. Liseye Devam Eden Kız Öğrencilerin Beden Algısı ve Beslenme Alışkanlıklarını Etkileyen Etmenler. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans, 2006.
16. Demir, Talip. “Kutsaldan Sekülere Değişen Beden Algısı”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/20 (31 Ağustos 2018), 311-325.
17. Festinger, Leon. A Theory of Cognitive Dissonance. California: Stanford University Press, 1957.
18. Feyzioğlu, Eda. Ekoloji,İnsan ve Din. Konya: Selçuk Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2011. http://acikerisimarsiv.selcuk.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/2053/294550.pdf? sequence=1&isAllowed=y
19. Frankl, Viktor E. İnsanın Anlam Arayışı. çev. Selçuk Budak. İstanbul: Okuyan Us, 29.Basım., 2016.
20. Gülmez, Çiğdem. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet, Ahlaki Çözülme ve Dindarlık. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2014.
21. Hall, Calvin S. Freudyen Psikolojiye Giriş. çev. Ersan Devrim. İstanbul: Kaknüs yayınları, 3.Basım., 1999.
22. İbn Ebi Şeybe, Ebû Bekr Abdullāh b. Muhammed b. Ebî Şeybe İbrâhîm el-Absî el-Kûfî. El-Musannef. nşr. Kamal Yusuf El-Hout. 7 Cilt. Riyad, 1989.
23. Karaman, Hayreddin. Kur’an yolu: Türkçe meâl ve tefsiri. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2. baskı., 2007.
24. Koenig, Harold G. (ed.). Handbook of Religion and Mental Health. San Diego: Academic Press, 1998.
25. Kohler, Richard. Jean Piaget. London ; New York: Continuum International Pub. Group.
26. Maslow, Abraham. İnsan Olmanın Psikolojisi. çev. Okhan Gündüz. İstanbul: Kuraldışı Yayınları, 2001.
27. Messias, Erick L vd. Positive Psychiatry, Psychotherapy and Psychology: Clinical Applications. US: Springer International Publishing, 2020. https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&scope=site&db=nlebk&db=nlabk&AN=2359816
28. Metcalfe, Janet - Mischel, Walter. “A Hot/Cool-System Analysis of Delay of Gratification: Dynamics of Willpower.” Psychological Review 106/1 (1999), 3-19. https://doi.org/10.1037/0033-295X.106.1.3
29. Özbaşaran, Ferda vd. “Celal Bayar Üniversitesi Yüksekokulu Öğrencilerinin Sağlık Davranışları”. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 7/3 (18 Şubat 2010).
30. Paloutzian, Raymond F - Park, Crystal L. Din ve Maneviyat Psikolojisi: Yeni Yaklaşımlar ve Uygulama Alanları. çev. İhsan Çapcıoğlu - Ali Ayten. Ankara: Phoenix Yayınevi, 1.Baskı., 2013.
31. Peseschkian, Nossrat. Pozitif Psikoterapiye Giriş - Kuram Ve Uygulama. çev. Tuğba Sarı. Ankara: Anı Yayıncılık, 2015.
32. Ridder, Denise de. “Health Psychology”. International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences. 674-678. Elsevier, 2015. https://doi.org/10.1016/B978-0-08-097086-8.14099-1
33. Song, Yiying vd. “Regulating Emotion To İmprove Physical Health Through The Amygdala”. Social Cognitive and Affective Neuroscience 10/4 (Nisan 2015), 523-530. https://doi.org/10.1093/scan/nsu083
34. Tan, Mehtap - Karabulutlu, Elanur. “Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi Uygulanan Hastaların Benlik Saygısı Beden İmajını Algılayışları”. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 7/3 (18 Şubat 2010).
35. Tokur, Behlül. “Ahlaki Çözülme, İdeal İnsan ve Hayatın Anlamı Bağlamında Atebetü’l-Hakâyık”. Bilimname 173-194/ (31 Aralık 2019), 173-194. https://doi.org/10.28949/bilimname.597315
36. Tokur, Behlül. “Dindarlığın Kurucu Unsuru Olarak Doğruluk”. Journal of Turkish Studies 12/Volume 12 Issue 27 (01 Ocak 2017), 359-372. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12825
37. Tokur, Behlül. Klasik ve Güncel Konularıyla Din Psikolojisi. Ankara: Sonçağ Akademi, 1.Baskı., 2020.
38. Tucker, Kevin. Boğucu Hiçlik: Evcilleştirme Patolojik Dikkat Dağınıklığı ve Sosyal Medya Üzerine Notlar. çev. Deniz Kurt. İstanbul: Sub Basım Yayın, 1. Baskı., 2016.
39. Uysal, Veysel. “Dini Hayat ve Şahsi Özellikler (Bir Alan Araştırması)”. Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 2 (1995), 165-180.
40. Walker, Matthew P. Why We Sleep: Unlocking The Power Of Sleep And Dreams. New York: Scribner, an imprint of Simon & Schuster, Inc, First Scribner hardcover edition., 2017.
41. Yapıcı, Asım. “Eşlerin Dinsel Algı ve Yaşayışına Göre Evlilikte Dindarlık ve Maneviyat Huzur Mu?” Journal of Turkish Studies 13/Volume 13 Issue 2 (01 Ocak 2018), 79-106. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.13025
42. Yapıcı, Asım. İslam’da Tövbe ve Dini Yaşayıştaki Rolü. İstanbul: Beyan Yayınları, 1997.
43. Yapıcı, Asım. “Zihniyet ve Bilim: Noktayı Nazara Göre Değişen Manzara Algısı”. 25-52. Adana: Karahan Kitabevi, 2018.
44. Yıldırım, Duygu vd. “Sağlık Çalışanlarında Fiziksel Aktivite İle Yaşam Kalitesi İlişkisi”. Cukurova Medical Journal 44/2 (30 Haziran 2019), 1-1. https://doi.org/10.17826/cumj.451087